Getypt afschrift van een zakelijke brief. 24 februari 1940. Nederlandsche Akkerbouw-Centrale (Afd. Binnenland), gevestigd aan het Bezuidenhout 15 in 's-Gravenhage. Gemeentebestuur van Amsterdam, t.a.v. Dr. van der Laan (Directeur van het Marktwezen). No.2A/1/8 M.1940 28/2 AFSCHRIFT.

No.173 L.M.1940 26/2

No.8425/C NEDERLANDSCHE AKKERBOUW-CENTRALE

Se/JD 's-GRAVENHAGE, 24 Februari 1940.
1/4 Bezuidenhout 15.

             Gemeentebestuur van Amsterdam
             te
                     A M S T E R D A M.

Ter attentie van Dr. van der Laan, directeur van het Marktwezen.

 Betr.: Opslag van aardappelen.
 ------------------------------
 Mijne Heeren,

             Wij bevestigen het telefonisch onderhoud dat wij gisteren-
 middag met U hadden en waarin wij U mededeelden, dat het ons om ver-
 schillende redenen zoowel onnodig als ongewenscht voorkomt, thans
 nog tot nieuwe opslag van aardappelen in Amsterdam over te gaan.
 De aankoop van aardappelen in de omgeving van de hoofdstad gaat re-
 gelmatig door. Langdurige opslag in pakhuizen geeft thans zeer veel
 risico wegens eventueele vorstschade. De activiteit van den parti-
 culieren handel wordt benadeeld door opslag van overheidswege.
             Wij spraken nader af, dat de opdracht tot aanvoer door
 ons zal worden opgeschort voorloopig tot a.s. Vrijdag. Wij noodigden
 U uit op dien dag des middags te 2.30 uur met onze Directie de aan-
 gelegenheid nader te bespreken.

                                 Hoogachtend,

                                 p.p. NEDERLANDSCHE AKKERBOUW-CENTRALE
                                      Afd. Binnenland.

                                      w.g. onleesbaar
                                      w.g. onleesbaar. In deze brief communiceert de Nederlandsche Akkerbouw-Centrale (NAC) een beleidswijziging aangaande de centrale voedselvoorziening aan de gemeente Amsterdam. De NAC besluit de extra opslag van aardappelen in Amsterdamse pakhuizen stop te zetten. De argumentatie is drieledig:

1. Logistiek: De reguliere aankoop in de regio rond Amsterdam volstaat.
2. Klimatologisch: Er is een grote vrees voor vorstschade bij opslag in de aanwezige pakhuizen.
3. Economisch-politiek: Men wil de particuliere handel niet te veel dwarszitten door grootschalige overheidsinterventie (stockpiling).

De brief eindigt met een uitnodiging voor nader overleg tussen de directeur van het Marktwezen en de directie van de NAC. Het document dateert van februari 1940, de periode van de 'Mobilisatie' en de 'Schemeroorlog', vlak voor de Duitse inval in mei 1940. Nederland bereidde zich voor op mogelijke schaarste. De Nederlandsche Akkerbouw-Centrale was een overheidsorgaan dat de productie en distributie van landbouwproducten reguleerde.

De winter van 1939-1940 was extreem streng (een van de koudste van de eeuw), wat de expliciete vrees voor "vorstschade" in de brief verklaart. Pakhuizen waren destijds vaak niet verwarmd of voldoende geïsoleerd om aardappelen te beschermen tegen aanhoudende strenge vorst. Bovendien laat de brief de spanning zien tussen de opkomende geleide economie (overheidswege) en de belangen van de vrije markt (particuliere handel) in oorlogstijd.