Handgeschreven conceptbrief (ambtelijk). 5 maart 1940. Concept [in rode inkt: 2A/1/9M] A'dam 5 Maart 1940.
MMr

Aardappelvoorziening ~~van Amsterdam~~ W.C.M.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 27 Februari j.l. om spoedig advies ontvangen stuk no. 173 Elf 1940 heb ik de eer U te berichten, dat het in dit stuk bedoelde onderhoud op 1 Maart jl. heeft plaatsgehad. De heer Mr. Pool, Secretaris van de Nederlandsche Akkerbouw-Centrale, ~~herhaalde~~ herhaalde zijn mededeeling, dat het ~~onnoodigen~~ onnoodig en ongewenscht wordt geacht, thans nog tot nieuwen opslag van aardappelen in de steden over te gaan.

Tot staving van deze opvatting wees de heer Pool ~~er in de eerste plaats op~~ er op, dat het thans ~~in het voorjaar zeer moeilijk is, dit gedaan~~ zeer moeilijk is om aardappelen op te slaan, daar deze sneller uitloopen dan in de wintermaanden en dus slechts korter tijd houdbaar zijn (in April zelfs niet langer dan één week).

Bovendien zijn, volgens den heer Pool, in Noord- en Zuid-Holland ruimschoots voldoende aardappelen aanwezig, hetgeen ~~door~~ door de juist gehouden aardappelen-inventarisatie wordt bevestigd (de cijfers dier inventarisatie worden, ook voor de Gemeentebesturen, geheim gehouden). Zijnerzijds werd erop gewezen, dat in geval van oorlog, de waterwegen waarschijnlijk gedeeltelijk versperd zullen zijn, auto's worden dan gerequireerd en spoorwagons zijn niet beschikbaar. ~~In dit geval~~ In dat geval vroeg ik, hoe het met de aardappelvoorziening moest gaan, ~~terwijl~~ dan bovendien waarschijnlijk nog vele geëvacueerden naar Amsterdam, althans naar Noord-Holland zullen komen. Hierop werd geantwoord, dat, in overleg met de Commissarissen voor de voedselvoorziening van Noord-Holland en Zeeland maatregelen zijn genomen, om zoo noodig Zeeuwsche aardappelen per zeeschip naar Amsterdam te brengen; dit zelfde kan eventueel ook met Friesche aardappelen ~~gebeuren~~, via Harlingen geschieden. * Logistieke uitdagingen: De brief beschrijft de spanning tussen de noodzaak voor voedselvoorraden en de biologische beperkingen van het product (aardappelen gaan in het voorjaar 'uitlopen' of kiemen, waardoor ze onhoudbaar worden voor langdurige opslag).
* Strategische planning: Er wordt expliciet rekening gehouden met een oorlogssituatie waarin het weg- en spoorvervoer stilvalt door vorderingen (vorderen van auto's) en blokkades. Het transport over zee (vanuit Zeeland en Friesland) wordt als alternatieve aanvoerroute voor Amsterdam gezien.
* Geheimhouding: Opvallend is dat de exacte inventarisatiegegevens van de voedselvoorraad zelfs voor gemeentebesturen geheim werden gehouden, wat duidt op de grote strategische waarde van voedselinformatie vlak voor de Duitse inval.
* Demografie: De schrijver maakt zich zorgen over de bevoorrading in relatie tot de verwachte stroom geëvacueerden die naar de Randstad zouden trekken bij het uitbreken van vijandelijkheden. Dit document is geschreven in maart 1940, tijdens de zogeheten 'Schemeroorlog' (Phoney War). Nederland was op dat moment gemobiliseerd maar nog niet in actieve staat van oorlog met Duitsland (dat gebeurde pas op 10 mei 1940). De overheid en instanties zoals de Nederlandsche Akkerbouw-Centrale waren koortsachtig bezig met de voorbereiding van de voedselvoorziening voor de burgerbevolking. De hier genoemde "Commissarissen voor de voedselvoorziening" maakten deel uit van de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd, die moest voorkomen dat er tekorten zouden ontstaan zoals tijdens de Eerste Wereldoorlog.