Getypte ambtelijke brief/nota.
Origineel
Getypte ambtelijke brief/nota. 5 maart 1940. [Linksboven:]
VP/DV.
[Midden boven, handgeschreven:]
Extra
[Links:]
2A/1/9 M.
[Rechts:]
5 Maart 1940.
[Links:]
Aardappelvoorziening van
Amsterdam.
[Rechts:]
den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,
A l h i e r.
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d.
27 Februari jl. om spoedig advies ontvangen stuk no.173 L.M.
1940 heb ik de eer U te berichten, dat het in dit stuk bedoel-
de onderhoud op 1 Maart jl. heeft plaats gehad. De heer Mr.
Pool, Secretaris van de Nederlandsche Akkerbouw-Centrale, her-
haalde zijn mededeeling, dat het onnoodig en ongewenscht wordt
geacht, thans nog tot nieuwen opslag van aardappelen in de
steden over te gaan.
Tot staving van deze opvatting wees de heer Pool
er in de eerste plaats op, dat het thans, in het voorjaar, zeer
moeilijk is, om aardappelen op te slaan, daar deze sneller "uit-
loopen" dan in de wintermaanden en dus slechts korten tijd
houdbaar zijn (in April zelfs niet langer dan één week). Boven-
dien zijn, volgens den heer Pool, in Noord- en Zuid-Holland rui-
schoots voldoende aardappelen aanwezig, hetgeen door de juist
gehouden aardappelen-inventarisatie wordt bevestigd (de cijfers
der inventarisatie worden, ook voor de Gemeentebesturen, ge-
heim gehouden). Mijnerzijds werd erop gewezen, dat in geval van
oorlog, de waterwegen waarschijnlijk gedeeltelijk versperd zullen
zijn, auto's worden dan gerequireerd en spoorwagons zijn niet
beschikbaar; ik vroeg, hoe het in dat geval met de aardappel-
voorziening moest gaan, terwijl dan bovendien waarschijnlijk nog
vele geëvacueerden naar Amsterdam, althans naar Noord-Holland
zullen komen. Hierop werd geantwoord, dat, in overleg met de Dit document is een ambtelijk verslag van een gesprek tussen een niet nader genoemde functionaris (waarschijnlijk een ambtenaar van de voedselvoorziening) en de heer Mr. Pool van de Nederlandsche Akkerbouw-Centrale. De kern van het geschil is de noodzaak van extra aardappelopslag in de stad Amsterdam.
De argumenten van de Akkerbouw-Centrale (Mr. Pool):
1. Biologisch/Technisch: In het voorjaar (maart/april) gaan aardappelen kiemen ("uitloopen"), waardoor ze in de stad niet lang houdbaar zijn.
2. Voorraad: Er is volgens de (geheime) inventarisatie voldoende voorraad in de provincies Noord- en Zuid-Holland.
De argumenten van de opsteller (de stad):
1. Logistiek: In oorlogstijd vallen transportmiddelen weg. Waterwegen kunnen geblokkeerd zijn en voertuigen (auto's en treinen) worden gevorderd voor militaire doeleinden.
2. Demografisch: De verwachting dat Amsterdam een toevluchtsoord zal worden voor grote groepen geëvacueerden, wat de vraag naar voedsel zal doen toenemen. De datum van het document, 5 maart 1940, is cruciaal. Nederland bevond zich op dat moment in de periode van de 'Mobilisatie', slechts twee maanden voor de Duitse inval op 10 mei 1940. De overheid probeerde de voedselvoorziening veilig te stellen zonder paniek te zaaien.
De tekst illustreert de spanning tussen de centrale landelijke instanties (die kijken naar de totale landelijke voorraad en de kwaliteit van het product) en de lokale overheden (die vrezen voor isolatie en honger in de steden bij het uitbreken van vijandelijkheden). De opmerking dat inventarisatiecijfers zelfs voor gemeentebesturen geheim werden gehouden, onderstreept de gespannen politieke en militaire situatie van dat moment. De vrees voor "gerequireerde" (door het leger opgeëiste) voertuigen bleek na de inval zeer terecht.