Archief 745
Inventaris 745-306
Pagina 220
Dossier 2A
Jaar 1940
Stadsarchief

Uittreksel (Extract) uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

16 februari 1940.

Origineel

Uittreksel (Extract) uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. 16 februari 1940. [Stempel linksboven, paars]:
Nº 173 L.M. 1940 1/3
Nº 2A/1/10 M. 1940 5/3

[Paraaf, onleesbaar, mogelijk "Vhae"]

[Getypt rechtsboven]:
Aardappelen-voorraad Ned. Akkerbouw
Centrale.

[Centrale tekst]:
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam
Vrijdag, 16 Februari 1940.

De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen brengt onder de aandacht van de vergadering, dat de Nederlandsche Akkerbouw Centrale heeft medegedeeld, dat de voorraad Regeeringsaardappelen, welke hier ter stede is opgeslagen, binnenkort zal zijn uitgeput; dat de Regeering overweegt, dezen voorraad niet te vernieuwen en op zeer korten termijn wenscht te vernemen, of de gemeente Amsterdam het noodig acht, dat deze voorraadvorming zoude worden voortgezet; en dat, indien deze vraag bevestigend zal worden beantwoord, de desbetreffende mededeeling vergezeld zoude moeten gaan van "sterke argumenten". Burgemeester en Wethouders hebben bericht, dat de omstandigheden, welke ertoe hebben geleid, van Regeeringswege in Amsterdam aardappelen op te slaan, onverzwakt blijven gelden en het dringend noodzakelijk is, het voortbestaan van de orde en de rust te handhaven. De Nederlandsche Akkerbouw Centrale deelt thans mede, dat zij opdracht heeft gegeven tot het aankoopen, aanvoeren en opslaan van 1000 tons consumptie-aardappelen van goede kwaliteit in de stad Amsterdam. Inmiddels heeft de Centrale 4000 tons andere aardappelen doen aankoopen in de naaste omgeving van Amsterdam, welke voor latere leveringen blijven opgeslagen bij de telers, en indien noodig, voor nood-bevoorrading van Amsterdam kunnen worden beschikbaar gesteld.

De vergadering neemt deze mededeelingen voor kennisgeving aan.

Afschrift hiervan zal worden gegeven aan de afdeelingen

[Handgeschreven rechtsonder]:
2A Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse college van B&W van februari 1940. De kern van de zaak is de strategische voorraadbehandeling van aardappelen. De centrale overheid ("de Regeering") overwoog de noodvoorraden in de stad niet langer aan te vullen, tenzij de gemeente met "sterke argumenten" zou komen.

Het antwoord van het Amsterdamse bestuur is veelzeggend: zij stellen dat de voorraden noodzakelijk zijn voor het "handhaven van de orde en de rust". Dit wijst op de angst voor voedselonlusten of hongeroproer, een les die getrokken was uit de Eerste Wereldoorlog (zoals het Aardappeloproer van 1917). Uiteindelijk wordt er besloten tot de opslag van 1000 ton direct in de stad en 4000 ton bij telers in de nabijheid. Het document is gedateerd op 16 februari 1940, tijdens de periode van de Mobilisatie en de 'Schemeroorlog' (Phoney War). Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was en niet direct in gevecht, was de dreiging van een oorlog en de herinnering aan de voedselschaarste tijdens 1914-1918 zeer levendig.

De Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC) was een crisis-organisatie die de productie en distributie van landbouwproducten reguleerde. De nadruk op "sterke argumenten" en "orde en rust" onderstreept de spanning tussen het rijksbeleid (dat wilde bezuinigen of centraliseren) en de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de sociale stabiliteit in een grote stad als Amsterdam. Slechts drie maanden na dit besluit zou de Duitse inval plaatsvinden, waardoor deze voorraadvorming een bittere noodzaak zou blijken.

Samenvatting

Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse college van B&W van februari 1940. De kern van de zaak is de strategische voorraadbehandeling van aardappelen. De centrale overheid ("de Regeering") overwoog de noodvoorraden in de stad niet langer aan te vullen, tenzij de gemeente met "sterke argumenten" zou komen.

Het antwoord van het Amsterdamse bestuur is veelzeggend: zij stellen dat de voorraden noodzakelijk zijn voor het "handhaven van de orde en de rust". Dit wijst op de angst voor voedselonlusten of hongeroproer, een les die getrokken was uit de Eerste Wereldoorlog (zoals het Aardappeloproer van 1917). Uiteindelijk wordt er besloten tot de opslag van 1000 ton direct in de stad en 4000 ton bij telers in de nabijheid.

Historische Context

Het document is gedateerd op 16 februari 1940, tijdens de periode van de Mobilisatie en de 'Schemeroorlog' (Phoney War). Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was en niet direct in gevecht, was de dreiging van een oorlog en de herinnering aan de voedselschaarste tijdens 1914-1918 zeer levendig.

De Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC) was een crisis-organisatie die de productie en distributie van landbouwproducten reguleerde. De nadruk op "sterke argumenten" en "orde en rust" onderstreept de spanning tussen het rijksbeleid (dat wilde bezuinigen of centraliseren) en de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de sociale stabiliteit in een grote stad als Amsterdam. Slechts drie maanden na dit besluit zou de Duitse inval plaatsvinden, waardoor deze voorraadvorming een bittere noodzaak zou blijken.

Kooplieden in dit dossier 23

Bevelanders [met rode stippen eronder] Waterlooplein " 247,80
M. Wagenhuizen Waterlooplein " 376,12
N. Eigenhuis Waterlooplein " 115,05 [vinkje]
N. Eigenhuis Waterlooplein "   70,87
Bl.Eigenheimer Waterlooplein 15,75
A. Bonten Waterlooplein " 278,60
Div. soorten Waterlooplein f 19.437,625
G. Franzen Waterlooplein
I. A-soorten exc. Eigenheim. en Bevelanders Waterlooplein 8½ <br> 8½
B. Soort Waterlooplein 7 <br> 7
II soorten Eigenh. en Bevelanders Waterlooplein 8 <br> 8
J. van Andel Waterlooplein
J. Gooyer Wzn (geboren 1881) Waterlooplein 113505
N.G. v.d. Bijl Waterlooplein
B. Pinkster Waterlooplein 1.781,39
B. Pinkster Waterlooplein " 278,60
B. Pinkster Waterlooplein " 3.362,35
A. Geboorte Waterlooplein " 3.362,35 ✓
A. Geboorte Waterlooplein " 3.362,35 [vinkje]
A. Geboorte Waterlooplein " 790.53 [vinkje]
Edward Voûte (Burgemeester) Waterlooplein " 235,07
Edward Voûte (Burgemeester) Waterlooplein " 236,84