Factuur voor de levering van aardappelen.
Origineel
Factuur voor de levering van aardappelen. 28 mei 1940. Waarschijnlijk de Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC) of een gelieerd orgaan. Firma Wed. J. Heeres & Zoon, Amsterdam. 28 Mei 1940. 135
Amsterdam, firma Wed. J. Heeres & Zoon - Amsterdam No.
Factuur voor:
wegens door bemiddeling van de Nederlandsche Akkerbouw Centrale te
's-Gravenhage geleverde aardappelen.
| Soort | KG | Prijs per 100 KG | Bedrag |
|---|---|---|---|
| Bevelanders | 15.700 | 4,50 | 706,50 |
| Roode Ster | 35.275 | 5,05 | 1.781,39 |
| f | f | ||
| Eigenheimer | 5.600 | 4,50 | 252,00 |
| " | " | ||
| Souvenir | 900 | 4,50 | 40,50 |
| ............ | " | " | |
| ............ | " | " | |
| 57.475 | 2.780,39 | ||
| " | " |
Totaal m. s. "Risico" bestemd voor Intendance f * Tijdstip: De factuur is gedateerd op 28 mei 1940. Dit is slechts twee weken na de Nederlandse capitulatie (15 mei 1940). Het document toont aan dat de voedselvoorziening en de administratieve processen daaromheen direct na de inval doorgingen, zij het onder nieuwe omstandigheden.
* Logistiek: De vermelding "m.s. 'Risico'" duidt erop dat de aardappelen per motorschip werden vervoerd. Dit was een gebruikelijke wijze van transport voor bulkgoederen zoals aardappelen vanuit de landbouwgebieden naar Amsterdam.
* Bestemming: De partij is "bestemd voor Intendance". De Intendance is de logistieke tak van de krijgsmacht die verantwoordelijk is voor de bevoorrading (voedsel, kleding). Gezien de datum kan dit duiden op voorraden voor het Nederlandse leger dat op dat moment in ontbinding/demobilisatie was, of reeds gevorderde voorraden voor de Duitse bezettingsmacht.
* Soorten: De genoemde aardappelrassen (Bevelanders, Roode Ster, Eigenheimer, Souvenir) waren in die tijd gangbare commerciële rassen in de Nederlandse akkerbouw. Dit document biedt een inkijkje in de Nederlandse voedseldistributie aan het begin van de Duitse bezetting. De Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC) was in de jaren '30 opgericht als crisisorgaan om de markt te reguleren en minimumprijzen te garanderen.
Tijdens de bezetting werd dit apparaat door de Duitsers en de Nederlandse ambtenarij (onder het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd) ingezet om de totale voedselstroom te controleren. Het feit dat de handel hier via "bemiddeling" van de Centrale loopt, wijst op de toenemende centralisatie van de economie. Voor een firma als Wed. J. Heeres & Zoon betekende dit dat zij opereerden binnen een strikt gereguleerd systeem van toewijzingen en vaste prijzen, bedoeld om schaarste te beheersen en de bevoorrading van strategische groepen (zoals de militaire Intendance) veilig te stellen.