Financiële bijlage / Nota van onkosten. Directeur van het Marktwezen. De Nederlandsche Akkerbouw Centrale (Bezuidenhout 15, 's-Gravenhage). Bijlage behoorende bij brief no. 2A/5/3 M. d.d. 24 Mei 1940 aan de Directeur der Nederlandsche Akkerbouw Centrale van den Directeur v/h Marktwezen.

Nota voor:
de Nederlandsche Akkerbouw Centrale,
Bezuidenhout 15,
's-Gravenhage.

[Rode stempel in schuinschrift: Debet]

Wegens: betaalde onkosten volgens onderstaande specificatie.

1940 Betaald aan:

14 Mei J. Prins & Zoon vracht f 69,72 (M)
14 " C. Timmerman " " 35,28 (M)
17 " Gebr. Duiker " " 124,60 (M)
17 " Ned. Spoorwegen " " 132,45 (M)
20 " Amsterd. Ver. v. Grossiers in aardappelen transportkosten " 2.663,64 (M)
21 " Ned. Spoorwegen " " 407,75 (M)
22 " Gebr. v. d. Mey verwerkingskosten " 10,55 (M)
22 " Amsterd. Ver. v. Grossiers in aardappelen transportkosten " 514,22 (M)
22 " idem idem " 536,04 (M)
22 " Ned. Spoorwegen " " 194,45 (M)

f 4.688,70 (M)

[Rode stempel diagonaal: Afdeeling Financiën A]

[Paarse administratieve stempel met oningevulde velden: INKOOPBOEK No., MEMORIAAL No., BESTELBON No., BETAALD OP, GIROBILLET No., IN DE LIJST ACC:, DECOR. No. ART., CR. BK. RTK.]

[Handgeschreven aantekening: akkoord]
BETALING
DE DIRECTEUR V. H. MARKTWEZEN,

[Handtekening] * Administratieve verwerking: Het document vertoont diverse sporen van ambtelijke controle. Elke post is afgevinkt met een gestempelde, omcirkelde 'M'. Er is een rode stempel "Debet" en een afdelingsstempel "Afdeeling Financiën A" geplaatst. De directeur van het Marktwezen heeft het document persoonlijk ondertekend na de handgeschreven kanttekening "akkoord".
* Inhoud: De nota specificeert transportkosten (vracht en transport) en een klein bedrag aan verwerkingskosten voor aardappelen. De grootste bedragen zijn verschuldigd aan de "Amsterd. Ver. v. Grossiers in aardappelen" en de Nederlandse Spoorwegen. Het totaalbedrag bedraagt 4.688,70 gulden, wat in 1940 een aanzienlijke som was.
* Status: Het betreft een officiële bijlage bij een brief, bedoeld voor de financiële afwikkeling tussen twee overheids- of semi-overheidsinstanties. De datum van dit document, 24 mei 1940, is zeer markant. Het is slechts tien dagen na de Nederlandse capitulatie (14 mei 1940) na de Duitse inval. De onkosten zelf zijn gemaakt in de periode van 14 tot 22 mei, de eerste week van de bezetting.

De "Nederlandsche Akkerbouw Centrale" (NAC) en het "Marktwezen" waren cruciale organen binnen de Nederlandse voedselvoorziening en distributie. Dit document illustreert dat de bureaucratie en de logistieke keten van de voedselvoorziening (in dit geval aardappelen) vrijwel onmiddellijk na de gevechtshandelingen werden voortgezet onder het nieuwe bewind. Het laat zien hoe de overgang naar een oorlogseconomie en het distributiestelsel administratief werd vastgelegd.