Getypte notitie/doorslag van een ambtelijk verslag. 16 november 1940 (bijlage behorend bij brief van die datum); de bespreking zelf vond plaats op 14 november 1940. BIJLAGE C.
Behoort bij brief No. 20/1/3 II d.d. 16 November 1940 van den Directeur van den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening en den Directeur van het Marktwezen aan den heer Wethouder voor de Levensmiddelen, alhier.-

N o t i t i e inzake een bespreking met den Directeur van den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening en vertegenwoordigers van den groentenhandel op 14 November 1940.

A a n w e z i g : van het Marktwezen: de waarnemend directeur: C.F. Dixma; de Secretaris: H.A. van Praag; de bedrijfschef: de heer J. Broerse;
van den Centralen Dienst: de directeur: de heer Smeets;
van den handel: de heeren Wijnschenk Jr., Dijkstra, Kromer en Beukema.

In de vergadering van 9 November jl. was besloten, dat de handel met een omlijnd voorstel zou komen, waarbij hij de vorming van een wintervoorraad op de Centrale Markt geheel voor zijn rekening zou nemen, in welk voorstel zou worden opgenomen een totaal bedrag ter vergoeding van kosten en risico's. De handel deelt thans mede, dat een bedrag van ƒ 71.000,- noodig is, om de in de vorige vergadering vastgestelde hoeveelheden voor den winter te reserveeren. De hieraan verbonden kosten aan onderhoud, gewichtsverlies en risico worden geraamd ƒ 6.110,-, in welk bedrag is begrepen de huur van 10.000 kisten voor den opslag van wortelen en uien, hetgeen een bedrag van ƒ 1000,- zal uitmaken, terwijl bovendien is gerekend op een bedrag van ƒ 1,- per vat voor onderhoud der potgroenten (bijvullen en bijpakken). Indien de kisten door de Gemeente zouden kunnen worden beschikbaar gesteld, zou van bovenstaande kostenberekening ƒ 1000,- kunnen worden afgetrokken. Een specificatie van vorengenoemd bedrag aan onkosten wordt door den handel overgelegd en hieronder overgenomen.

Opslag van stapelgroente voor het tijdvak half December – einde Januari.

Voorraad voor de behoefte van twee weken zal moeten bestaan uit:
25 x 10.000 kilo rapen – op te slaan in drie tjalken.
10 x 10.000 kilo uien – op te slaan in kisten.
15 x 10.000 kilo wortelen – in luchtige vorstvrije pakhuizen.

De handel zal een combinatie van deelnemers oprichten, welke deze voorraadvorming voor eigen rekening en risico zal doen.

De Gemeente zal aan den handel een som geld betalen als premie voor het te dragen risico.

De handel zal aan de Gemeente voorstellen hoe groot genoemde som geld dient te zijn, teneinde de kosten van opslag en onderhoud, benevens het verlies door indrogen en rot te kunnen bestrijden.

De begrooting van kosten en verlies is als volgt opgemaakt:
25 wagons rapen á ƒ 360,- .......... ƒ 9000,-
verlies wegens indrogen en waardevermindering 10% .......... ƒ 900,-

10 wagons uien á ƒ 600,- .......... ƒ 6000,-
lossen per wagon ƒ 20,-
afleveren en horren ƒ 30,-
kistenhuur ƒ 40,-
indrogen en rot ƒ 75,-

ƒ 165,- .......... ƒ 1650,-

15 wagons wortelen á ƒ 400,- .......... ƒ 6000,-
lossen per wagon ƒ 20,-
afleveren en horren ƒ 30,-
kistenhuur ƒ 40,-
indrogen en rot ƒ 50,-

ƒ 140,- .......... ƒ 2100,-

1100 vaten groenten .......... ƒ 50.000,-
indrogen per vat ƒ 1,- .......... ƒ 1100,-

Transporteeren ƒ 5750,-

--- * Logistiek: Interessant is de vermelding van de opslag van rapen in "drie tjalken". Dit wijst op het gebruik van binnenschepen als tijdelijke drijvende opslagplaatsen nabij de Centrale Markt in Amsterdam.
* Risicobeheer: De kern van de onderhandeling ligt bij wie het risico draagt voor bederf ("indrogen en rot"). De handel wil een "premie" van de gemeente om deze onvermijdelijke verliezen (geraamd tussen de 10% en 15%) af te dekken.
* Terminologie: Het woord "horren" bij de uien en wortelen verwijst naar het sorteren of zeven van de groenten om rotte exemplaren te verwijderen en de partij luchtig te houden.
* Financieel: De berekening onderaan telt de risico- en verwerkingskosten op (900 + 1650 + 2100 + 1100 = 5750). Het woord "Transporteeren" onderaan de kolom is een boekhoudkundige term die betekent dat dit subtotaal wordt 'overgebracht' naar de volgende pagina.

--- Dit document stamt uit november 1940, zes maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de schaarste toe en werd de voedselvoorziening een urgente taak voor de gemeentelijke en nationale overheid. De "stapelgroenten" (houdbare wintergroenten) waren cruciaal om de stedelijke bevolking (vermoedelijk Amsterdam, gezien de referentie naar het Marktwezen) de winter door te helpen. Het document toont de overgangsfase waarin de vrije handel nog deels functioneerde, maar waarbij de overheid (de Gemeente en de Centrale Dienst) steeds meer regie nam over prijzen, voorraden en risico's om hongersnood en sociale onrust te voorkomen. De berekende voorraad was slechts bedoeld voor een periode van twee weken, wat de kwetsbaarheid van de voedselketen in oorlogstijd onderstreept.