Getypte brief (doorslag op doorslagpapier).
Origineel
Getypte brief (doorslag op doorslagpapier). 5 november 1940. De Directeur (van de plaatselijke distributiedienst of voedselvoorziening). [Handgeschreven bovenin:]
Bergen dossier 2 C. 11. 1940
extra
[Getypt:]
vP/G.
5/65/1 M
5 November 1940.
Maatregelen inzake
appelenverkoop.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
Hiermede heb ik de eer U voor de goede orde te berichten, dat met ingang van heden door de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale alle vervoer van appelen verboden is, uitgezonderd het vervoer van de Centrale Markt naar een winkel. Verboden is derhalve:
het venten met appelen;
het te koop aanbieden van appelen door vaste wykloopers;
het te koop aanbieden van appelen op markten;
het thuisbezorgen van appelen by klanten door winkeliers.
De consumenten mogen by winkeliers gekochte appelen tot een maximum van 5 kg. zelf naar hun huis vervoeren.
Deze maatregelen houden ongetwyfeld verband met de noodzakelykheid om voldoende appelen voor den export beschikbaar te krygen. In dit verband breng ik in herinnering, dat U in het gemeenschappelyke rapport van myn ambtgenoot van den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening en van my d.d. 24 October jl. (No.5672/77 C.D.L.) werd meegedeeld, dat reeds 35.000.000 kg. appelen bestemd is voor export.
De Directeur, * Inhoud: Het document kondigt een verregaand verbod af op de kleinschalige handel in appels. Venten, marktverkoop en thuisbezorging worden verboden. Transport is enkel nog toegestaan tussen de centrale markt en de winkel. Burgers mogen zelf niet meer dan 5 kg appels mee naar huis nemen.
* Doel: De maatregelen zijn bedoeld om de volledige controle te krijgen over de appelvoorraad. Door de handel aan banden te leggen, kan de "export" (levering aan Duitsland) gegarandeerd worden.
* Kerngetal: Er wordt expliciet vermeld dat er 35 miljoen kilogram appels is gereserveerd voor export, wat de schaarste op de binnenlandse markt verklaart.
* Taalgebruik: Het betreft een formele, ambtelijke stijl. Opvallend is het gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' (bijv. 'wykloopers', 'by', 'ongetwyfeld'), wat destijds gebruikelijk was op veel typemachines en in ambtelijke spelling. * Historische periode: November 1940, de eerste winter van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Economische exploitatie: De Duitse bezetter begon vrijwel direct met het wegvoeren van Nederlandse landbouwproducten naar Duitsland ("export"). Om dit proces te stroomlijnen en de zwarte handel tegen te gaan, werd de vrije marktwerking snel vervangen door een streng gecontroleerd distributiesysteem.
* Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale: Dit was een van de centrale organen die door de bezetter en de Nederlandse bureaucreatie werden gebruikt om de voedselvoorziening en de afvoer naar Duitsland te reguleren.
* Dagelijks leven: Voor de gewone burger betekende dit document een verdere inperking van de vrijheid en het begin van de grote voedselschaarste. Appels, voorheen een alledaags product, werden een streng gereguleerd goed.