12 januari 1942. Afdeling Gemeentelijke Werkverruiming M.S. (Amsterdam). Secretaris van het Amsterdamsch Centraal Comité voor Sociale Jeugdzorg, Westeinde 13, Amsterdam. [Stempel linksboven:]
Afd. Gem. Werkverruiming M. S.
No. H/H 651 Ingekomen: 14. 1. 42

[Handgeschreven bovenaan:]
Afd. W.V.
Ter attentie Hr de Herder,

vw./Kf.

Aan den Heer Secretaris van het
Amsterdamsch Centraal Comité
voor Sociale Jeugdzorg,
Westeinde 13,
AMSTERDAM-C-

C 12 Januari 1942
98/'41

In antwoord op Uw schrijven d.d. 30 December j.l. No. 2100,
deel ik U mede, dat de navolgende personen voor plaatsing bij het
herscholingsorkest, bij wijze van Werkverruiming, in aanmerking
komen:

Gehuwde deelnemers of daarmede gelijkgestelde kostwinners, die
ondersteuning genieten:

[Lijst met rode streepjes/stippen voor diverse namen]
— M.I. Blits Quellijnstraat 139 steun afd. S.W.No.190356/141
— W. Blits Amstelstraat 45 III " " S.W. " 127721/141
— E. Breslau [handgeschreven: 10/1 '42 Ges chor.] Vechtstraat 27 II " " S.W. " 132933/141
[handgeschreven:] man anders meer Mevr. S.v. Gelderen-Lessing Swammerdamstraat 27 III
(haar man, K.N.v. Gelderen) steun Afd. S.W. " 195564/141
[handgeschreven: Bezet!] S.de Groot [handgeschreven: Werkt] Valkenburgerstraat 143 " " S.W. " 165005
[handgeschreven: 10/1 '42 s/s/z/h] S. de Groot Burg.Tellegenstraat 14 " " S.W. " 164560/141
— B. Karelsen [handgeschreven: 10/1 '42 s/s/z/h] Scheldestraat 101 III " " S.W. " 160120
[handgeschreven: Bezet!] L. Kool Werkt Sarphatistraat 13 " " S.W. " 191457/141
[handgeschreven: geschorst] E. Mathijse 2e Jan Steenstraat 14 I [handgeschreven: G v Flicket 22g] S.W. " 163516/141
[handgeschreven: Bezet:] D. Paardje [handgeschreven: zonder meer] Quellijnstraat 159 I " " S.W. " 160766
[handgeschreven: Bezet:] S.H. Stibbe [handgeschreven: Werkt.] Plant.Kerklaan 12 I " " S.W. " 136630/141
[handgeschreven: Bezet:] S. Swaab, Werkt v. Woustraat 21 III " " S.W. " 185441
? B. Trompetter Slingebeekstraat 18 I " " S.W. " 139654/141
K.G.Venselaar, von Zesenstraat 69 I " " S.W. " 179571
[handgeschreven: 10/1 '42] M. Wessel [handgeschreven: strijk/band] le Helmersstraat 48 hs " " S.W. " 193265/141
[handgeschreven: 10/1] S.v.d. Woude [handgeschreven: strijk/band] Lijnbaansgracht 302 " " S.W. " 142935/141
— M. Zegerius Hemonystraat 47 II " " S.W. " 185829/141
(—) E. Maasen Haarlemmerweg 155 " " S.W. " 141327/141
— P. Nagelmaker Kerkstraat 63 I " " S.W. " 145695/141
[handgeschreven: 10/1-'42] H. Bernstein [handgeschreven: diever B] Transvaalkade 120 " " S.W. " 100167/1
[handgeschreven: 10/1-'42] M. Tijtel, [handgeschreven: diever B] Andreas Bonnstraat 32 " " S.W. " 127727/141
[handgeschreven: Bezet:] S. Gans [handgeschreven: w.u.k. 2-24.1.42] Henr.Ronnerplein 20 " " S.W. " 107882/N.I.17
(vader M. Gans) " " 3/4 " 107882/N.I.17

Ongehuwde deelnemers, die ondersteuning genieten
— J.H.Italiaander Jac.v.Lennepstr. 103 steun Afd. S.W.No 142943/141
— J. Over Valeriusstraat 31 " " S.W." 121813
— M.J. Scheepstra Kuipersstraat 158 II " " S.W." 195179/141
— R.H.Grotthaus O.Z.Voorburgwal 246 " " S.W." 82091

Ongehuwde deelnemer, die steun geniet, doch niet voor brandstoffentoeslag
in aanmerking komt:
— J.A.H.de Bruyn Ceintuurbaan 446 steun Afd. S.W.No 130888/1

[Handgeschreven memo onderaan:]
Aan Hr. Beusekamp onderhands bericht. Hr v Alter, — Zijn de aangestipte personen bekenden van de W.V.? [Paraaf] 14/1 Het document is een administratieve lijst van de Afdeling Gemeentelijke Werkverruiming (W.V.) in Amsterdam. De kern van de brief is de voordracht van werkloze musici voor een 'herscholingsorkest'.

Opvallende punten:
* Joodse namen: Een groot deel van de genoemde personen heeft een Joodse achternaam (o.a. Blits, Breslau, Van Gelderen, De Groot, Swaab, Trompetter, Bernstein, Italiaander). Dit is geen toeval; in januari 1942 waren Joodse burgers al grotendeels uit het reguliere arbeidsproces verstoten en afhankelijk van specifieke door de overheid of de Joodsche Raad opgezette projecten.
* Herscholingsorkest: Dit was een initiatief om werkloze (voornamelijk Joodse) musici een vorm van 'werkverruiming' te bieden, waarbij ze hun vak konden blijven uitoefenen terwijl ze een uitkering (steun) ontvingen.
* Margenotities: De handgeschreven opmerkingen zoals "Bezet!", "Werkt", "geschorst" en data rond 10 januari 1942 tonen de actieve verwerking van deze lijst. De term "strijk/band" of "strijk/zand" bij namen als Wessel en Van der Woude verwijst waarschijnlijk naar hun instrumentgroep (strijkers).
* Status: Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen gehuwden (kostwinners), ongehuwden en personen met of zonder recht op brandstoffentoeslag, wat de bureaucratische nauwkeurigheid van de sociale dienst (S.W. - Sociale Werken) destijds typeert. De datum, 12 januari 1942, is cruciaal. De Duitse bezetter had in deze periode de uitsluiting van Joden uit de samenleving bijna voltooid. Sinds eind 1941 werden Joodse werklozen verplicht tewerkgesteld via de Joodsche Raad en de Gemeentelijke Werkverruiming.

In Amsterdam werd in deze periode getracht musici die hun baan bij reguliere orkesten (zoals het Concertgebouworkest) waren kwijtgeraakt, onder te brengen in speciale 'Joodse' ensembles. Hoewel dit op het moment zelf een zekere bescherming of inkomen bood, was het vaak een tijdelijk station. Veel van de namen op deze lijst zijn terug te vinden in de archieven van slachtoffers van de Holocaust; zij werden later in 1942 of 1943 weggevoerd naar kampen zoals Westerbork en uiteindelijk de vernietigingskampen.

De opmerking onderaan ("Zijn de aangestipte personen bekenden van de W.V.?") suggereert een interne controle tussen verschillende gemeentelijke instanties om te voorkomen dat mensen dubbele steun ontvingen of om hun arbeidsverleden te verifiëren.