20 januari 1942 (verzonden), 23 januari 1942 (ontvangen). Afschrift.
Afd. Gem. Werkverruiming M. S.
No. J 146 D
23 JAN. 1942

Joodsche Raad voor Amsterdam
Voorzitters: A. Asscher en Prof. Dr. D. Cohen

Telefoon 55003, 55136, 54970
Postgiro 417242

[Handgeschreven in blauw: J 146 D]
[Handgeschreven in rood: Hr Herdak]

Bij Uw antwoord Afd. IX Med. z.
te vermelden: Ref. K.

[Rechthoekige stempel met vakken:]
| Algemeene zaken [Rood vinkje] | Kennisneming |
| :--- | :--- |
| Oproeping | |
| W.V. Gemeente | Behandeling [Rode streep] |
| W.V. Noordholland | |
| W.V. Centraal | |
| W.V. Land | Rapport |
| W.V. Buitenkampen | |
| Boekhouding | |

Amsterdam-C., 20 Januari 1942.
Nieuwe Keizersgracht 58

Hieronder laat ik volgen het resultaat van het onderzoek
naar de personen mij opgegeven bij Uw lijst van 13 Jan. ll.

[Lijst met namen en details:]
* [X] M. André - Chr. de Wetstraat 70/2 - kan opgeroepen worden) werkt in N.I.Z. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Streep] A. Druyf - v. Eeghenlaan ~~45~~ 9 hs. - blijvend ongeschikt. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Streep] B. v. Geuns - Jekerstraat 17 I - ongeschikt. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Zwarte stip] L. de Groot - Roerstraat 34/3 - acuut ziek geweest, kan thans worden opgeroepen. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Ster] B. Hiegentlich - Prinsengracht 673/a - kan over 3 weken worden opgeroepen. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Ster] S. de Jong - Amstellaan 62/2 - kan over 2 weken worden opgeroepen. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Ster] M. de Leeuw - Meerhuizenplein 14/2 - 2x niet opengedaan. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [X] L. Meents - Joden Houttuinen 76/2 - adres bestaat niet (pakhuis). - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Streep] J. Meyer - G. v. Aemstelstraat 24/2 - wordt zonder onderbreking sinds 12 jr. verpleegd i.h. Apeldoornsche Bosch. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Ster] E. Neter - Schalkburgerstraat 11/3 - ongeschikt. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Ster] M. Park - 2e Oosterparkstraat 62/1 - kan over 4 weken worden opgeroepen. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Vinkje] A. H. Rost - Thorbeckeplein 13/3 - adres bestaat niet, naam ook niet bekend. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Doorgestreept] M. Roselaar - Lepelstraat 44 hs. - blijvend ongeschikt. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [V ster] D. M. Smit [handgeschreven: 21/1-'42 keuring] - Uiterwaardenstraat 69/2 - acuut ziek geweest, kan thans worden opgeroepen - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Zwarte stip] V. v. Spiegel - Meerhuizenplein 20/3 - kan over 4 weken opgeroepen worden. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Ster] A. Trompetter - Celebesstraat 44/2 - thans ongeschikt, kan over 8 weken worden opgeroepen. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Streep] J. Vrachtdoender - 3e Oosterparkstr. 96 hs. - 1/2 jaar ongeschikt. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Streep] A. v. Win - Pythagorasstraat 1/1 - kan over 2 maanden worden opgeroepen, thans ongeschikt. - w.v. 20/I '42 Jw.
* [Streep] D. Zegerius - Hertzogstraat 7/3 - voor eenige dagen in Diamantbeurs afgekeurd. - w.v. 20/I '42 Jw.

w.g.(S. Spyer)
Medisch Adviseur van den
Joodschen Raad voor Amsterdam.

Aan het Gewestelijk Arbeidsbureau
Passeerdersgracht 30/32,
AMSTERDAM C.

voor eensluidend afschrift,
De Directeur van het
Gewestelijk Arbeidsbureau
Amsterdam,
[Handtekening] Dit document is een overzicht van medische keuringen uitgevoerd door Dr. S. Spyer, de medisch adviseur van de Joodsche Raad. Het is een 'afschrift' (kopie) bedoeld voor de administratie van het Gewestelijk Arbeidsbureau.

Het rapport toont de bureaucratische efficiëntie waarmee de inzetbaarheid van Joodse mannen werd bijgehouden. De resultaten variëren van "kan opgeroepen worden" tot "blijvend ongeschikt". De handgeschreven tekens in de kantlijn (kruisjes, vinkjes, stippen) en de herhaalde afkorting "w.v. 20/I '42 Jw." duiden op een systematische verwerking van deze lijst door ambtenaren om de volgende stappen (oproeping voor werk) te bepalen. Opmerkelijk is de vermelding van J. Meyer, die al 12 jaar in het psychiatrisch ziekenhuis "Het Apeldoornsche Bosch" verbleef, wat aangeeft hoe diep de controle in de persoonlijke levenssfeer doordrong. In januari 1942, de periode waarin dit document is opgesteld, begon de Duitse bezetter met het op grote schaal inzetten van Joodse mannen voor dwangarbeid in Nederlandse werkkampen. Dit werd gepresenteerd onder de noemer "Werkverruiming", een term die voor de oorlog werd gebruikt voor werkloosheidsbestrijding, maar nu een instrument was voor isolatie en segregatie.

De Joodsche Raad werd door de nazi's gedwongen om deze administratie te voeren en keuringen te faciliteren. Hoewel medische afkeuring in dit stadium nog kon betekenen dat men (tijdelijk) aan de werkkampen ontsnapte, veranderde de situatie later dat jaar drastisch. Vanaf de zomer van 1942 werden de werkkampen doorvoerkampen voor deportatie naar de vernietigingskampen in het Oosten. Dit document is daarmee een tastbaar bewijs van de administratieve voorbereiding op de Holocaust in Nederland. A. Asscher A. Druyf A. Trompetter B. Hiegentlich D. Cohen D. Zegerius E. Neter H. Rost J. Meyer J. Vrachtdoender L. Meents L. de Groot M. Andr M. Park M. Roselaar M. Smit M. de Leeuw S. Spyer S. de Jong W.V. Buitenkampen W.V. Centraal W.V. Gemeente W.V. Land W.V. Noordholland