L. Meents
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
L. Meents was een marktkoopman die actief was op de Waterlooplein, Uilenburg en Dapperstraat. Hij kreeg in 1939 te maken met een auto-ongeluk waarbij hij ernstig gewond raakte, en had betalingsachterstanden die tot formele sommaties leidden. Sinds 25 augustus 1939 was hij in militaire dienst. In 1942 werd zijn firma onder toezicht gesteld door een liquidateur. In 1943 is zijn administratie stopgezet, mogelijk door mobilisatie of verdwijning.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
| 14/189 | L. Meents | 10/12 '09 | O | J. Houttuinen 76ᴵᴵ | fund |
| 14/189 | L. Meents | 10/12 '09 | O | J. Houttuinen 76ᴵᴵ | fund |
Archiefdocumenten
Handgeschreven brief/dienstmededeling.
* **Inhoud:** De marktopziener van de Dapperstraat bevestigt aan de inspecteur dat drie marktkooplieden (Th. Otto, C. Zwaan en L. Meents) betrokken zijn geweest bij een auto-ongeluk. Omdat zij ernstig gewond zijn en in het ziekenhuis liggen, kunnen zij hun vaste staanplaatsen op de markt niet bezetten. * **Verzoek:** De opziener adviseert de inspecteur om akkoord te gaan met een verzoek tot tijdelijke vervanging voor deze specifieke plaatsen (nrs. 281, 291 en 205). * **Schrifttype:** Een verzorgd en vlot lopend cursief handschrift, kenmerkend voor administratief personeel uit de eerste helft van de 20e eeuw. De spelling is conform de destijds geldende regels (bijv. "zoodat", "voorloopig", "Heeren").
Formele waarschuwingsbrief / betalingsherinnering.
* **Inhoud:** De brief betreft een officiële aanzegging wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor een marktplaats op de Dapperstraat. De ontvanger krijgt tot 17 september de tijd om te betalen, anders wordt de vaste marktplaats per 18 september ingetrokken. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar **artikel 11 van het Reglement op de Markten**. * **Taalgebruik:** De toon is strikt zakelijk en dwingend ("met nadruk", "onherroepelyk"). Opvallend is het consequente gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' (*hierby, wys, blyft, onherroepelyk, onmiddellyk, myn*), wat in die tijd vaker voorkwam in ambtelijke spelling of door persoonlijke voorkeur van de opsteller. * **Uitzonderingsclausule:** De brief biedt een ontsnappingsclausule voor mensen in financiële nood ("steun geniet") of zieken, mits zij dit direct melden. Dit duidt op een sociaal vangnet binnen de bureaucratie van het Marktwezen. * **Administratieve kenmerken:** Het document is een standaardformulier (Model No. 8), geproduceerd in juni 1938 (gezien de code 6-'38 onderaan). De adresgegevens en specifieke details zijn met een typemachine ingevuld.
Officiële brief/aanmaning van de gemeente Amsterdam.
Deze brief is een formele sommatie van de Dienst van het Marktwezen aan een marktkoopman, de heer L. Meents. De kern van de zaak is een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de Dapperstraat-markt. De toon is bureaucratisch en dwingend. Er wordt een strikte deadline gesteld (17 september) met de directe dreiging van het "onherroepelijk" intrekken van de vaste staanplaats per de volgende dag. Opvallend is de vermelding van verzachtende omstandigheden (zoals het genieten van "steun" of ziekenhuisopname) die, mits direct gemeld, de intrekking zouden kunnen voorkomen. Dit getuigt van het sociale vangnet en de regels die de gemeente Amsterdam hanteerde in de jaren dertig. In de tekst vallen archaïsche spellingen op zoals "hierby", "wys", "blyft", "onherroepelyk" en "myn", waarbij de 'y' consequent wordt gebruikt waar we nu een 'ij' zouden schrijven.
Handgeschreven brief (kennisgeving).
* **Inhoud:** De schrijfster, mevrouw H. Meents-Rooselaar, informeert een officiële instantie dat haar echtgenoot, L. Meents, sinds 25 augustus 1939 in militaire dienst is. Ze vermeldt dat dit ook al is doorgegeven aan de marktmeester van het Dapperplein. * **Schrijfstijl:** De brief is formeel van toon ("Wel Edell Heer", "Hoogachtend") maar direct en functioneel. Het handschrift is goed leesbaar en karakteristiek voor de periode. * **Administratieve sporen:** De stempels bovenaan wijzen op een officiële verwerking. De paarse stempel bevat een dossiernummer (26/55/4) en de datum van ontvangst of behandeling (19/9, oftewel 19 september 1939, zes dagen na de verzenddatum). ---
Handgeschreven brief met ambtelijke stempels.
In deze korte, zakelijke brief stelt mevrouw H. Meents-Rooselaar een onbekende autoriteit op de hoogte van de mobilisatie van haar echtgenoot, L. Meents. * **Inhoud:** De kern van de brief is de melding dat de heer Meents sinds 25 augustus 1939 in militaire dienst is. De afzendster vermeldt expliciet dat dit ook al is doorgegeven aan de marktmeester van het Dapperplein. Dit suggereert dat de heer Meents mogelijk een marktkoopman was of een andere zakelijke binding had met de markt op het Dapperplein, waardoor zijn afwezigheid administratieve gevolgen had (bijvoorbeeld voor de pacht van een staanplaats). * **Stempels:** De brief is gedateerd op 13 september, maar het ronde stempel rechtsboven geeft "19/9" aan, wat waarschijnlijk de datum van ontvangst of verwerking door de betreffende instantie is.
Administratieve notitie / ambtelijk bijblad.
* **Kern van de zaak:** Het document betreft de afwijzing van een verzoek van marktkoopman L. Meents voor een specifieke marktplaats (plaats 205). De beslissing is gebaseerd op het principe van *anciënniteit* (dienstjaren); de plek is toegewezen aan een andere gegadigde genaamd Schenkenberg. * **Tijdelijke regeling:** Er wordt een coulance-regeling getroffen waarbij L. Meents tijdelijk de plaats mag innemen van een ander lid van de familie Meents die op dat moment "in de steun" zit. * **Functionarissen:** De notities zijn ondertekend door "de Haer", waarschijnlijk een hogere ambtenaar bij de marktdienst, na advies van een heer Uitvlugt. De afkorting "opb" onderaan staat voor "opgeborgen" (gearchiveerd).
Handgeschreven brief (verzoekschrift)
In deze brief verzoekt de heer L. Meents de Directeur der Marktwezen in Amsterdam om een vaste standplaats op het Dapperplein. Hij verwijst naar een eerdere brief van een week daarvoor. De kern van zijn argument is sociaal-economisch: hij heeft een gezin met drie kinderen te onderhouden. De brief legt een specifiek probleem bloot: Meents probeert momenteel in zijn levensonderhoud te voorzien door te "venten" (het verkopen van goederen langs de straat zonder vaste plek). Hij geeft aan dat dit "practies onmogelijk" is geworden vanwege de boetes die hij krijgt voor het venten op plaatsen waar dat blijkbaar niet is toegestaan of waar streng wordt gehandhaafd. Een vaste standplaats op de markt zou hem de nodige stabiliteit en legaliteit bieden om zijn gezin te onderhouden. De toon is beleefd doch dringend, typerend voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd.
Getypte lijst met namen en alfanumerieke codes.
Dit document is een administratieve lijst, waarschijnlijk bedoeld voor de distributie van post, goederen of bevelen. De alfanumerieke codes aan de linkerzijde (zoals A 3, E 11c) zijn kenmerkend voor de indeling van kampen zoals Westerbork, waarbij de letters en cijfers vaak verwezen naar barakken of specifieke werkplaatsen. De lijst bevat zowel individuele namen (bijv. "L. Helmer") als bedrijfsnamen (bijv. "H. Piller en Zoon", "N.V. J. Beugel"). Veel van de achternamen zijn typisch voor de Joods-Nederlandse gemeenschap in de jaren '40 (bijv. Wijnschenk, Italiaander, Casseres, Meents/Meentz). Opvallend is de variatie in spelling tussen "L. Meents" (E 5) en "Gebr. Meentz" (E 11c).
Brief op zakelijk briefpapier.
Deze brief is een zakelijk verzoek van J.J. Griffioen aan de directie van de Centrale Markt in Amsterdam. Griffioen meldt dat hij door de *Wirtschaftsprüfstelle* (een instantie van de Duitse bezetter) is aangesteld als 'Treuhänder-liquidateur' voor vijf specifieke firma's: L. Meents, H. Meents, Gebroeders Meents, S. Pront en S. Blitz. Het doel van de brief is om de huurbetalingen voor deze ondernemingen stop te zetten per 1 juni 1942. Dit suggereert dat de fysieke activiteiten van deze bedrijven op de markt werden beëindigd als onderdeel van het liquidatieproces. De namen van de firma's (Meents, Pront, Blitz) wijzen erop dat dit van oorsprong Joodse ondernemingen waren.
Document
- **Doel van het document:** Het betreft een administratieve registratie van de vishandel tijdens de overgang van vrede (1939) naar oorlogstijd (1940). De nauwkeurige vastlegging suggereert een toezichthoudende rol van de overheid op de voedselvoorziening. - **Handgeschreven tekens:** De vinkjes, kruisjes en streepjes duiden op een proces van verificatie of selectie. Handelaren met een '+' lijken vaker geconcentreerd in Volendam, terwijl Amsterdammers vaker met een '/' of 'vinkje' zijn gemerkt. - **Oorlogsinvloed:** Bij L. Meents staat "geen boekhouding - militair", wat erop wijst dat de eigenaar was opgeroepen voor het leger. Bij andere handelaren zie je de omzet in 1940 sterk dalen (bijv. Th. Otto) of juist stijgen (bijv. P. Hogenbirk), wat duidt op verschuivingen in de markt door de bezetting. - **Joodse namen:** Namen als Hammelburg, de Hond, Korper, Meents en Piller-Moffie, evenals adressen in de Jodenbuurt (Jodenhouttuinen, Uilenburgerstraat), wijzen erop dat dit overzicht ook Joodse handelaren bevat die kort na deze periode te maken kregen met anti-Joodse maatregelen en onteigening.
Administratief registerblad / grootboekpagina.
Dit document vormt een administratieve neerslag van de grootschalige diefstal van Joodse bezittingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het register toont een systematische aanpak waarbij elke persoon wordt geïdentificeerd met een uniek nummer (Serie/No). Opvallend is de concentratie van adressen in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Lepelstraat, Nieuwe Kerkstraat) en de Transvaalbuurt. De kolom "d.d. Inlevering" laat zien dat eind januari 1942 een piekperiode was voor het vorderen van deze eigendommen. Marginale notities zoals "per post", "ingeleverd Stadhuis" en verwijzingen naar sociale zaken ("M.S.") wijzen op de complexe bureaucratische verwevenheid van de roof. Namen die vaker voorkomen (zoals Locher, Waterman, Nikkelsberg) duiden op de registratie van volledige gezinnen of verwanten.
Administratief register/ledenlijst.
* **Schrift:** Het document is geschreven in een geoefend, administratief cursief handschrift. * **Kolom S. en №:** Deze lijken te verwijzen naar een archiefstructuur of dossiernummers. De nummers in de S.-kolom (11 t/m 14) groeperen de records. * **Adressering:** De adressen bevatten aanduidingen voor verdiepingen: "hs" staat voor 'huis' (begane grond), Romeinse cijfers (I, II, III, IV) duiden de etage aan. * **Nomenclatuur:** De namen zijn veelal typisch voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam van die tijd (bijv. Italiaander, Lakmaker, de Hond, Meents, Isaac). * **Correcties:** Enkele regels zijn met een dikke streep doorgehaald, wat duidt op een mutatie in de administratie (bijv. overlijden, verhuizing of uitschrijving).
Administratieve lijst/register (waarschijnlijk bevolkingsregister of een specifiek hulpregister voor sociale zorg of belasting).
- **Inhoud:** De lijst toont een overzicht van Amsterdamse inwoners, gerangschikt op naam met bijbehorende geboortedatum, een code (waarschijnlijk geloofsovertuiging of burgerlijke staat) en hun woonadres. - **Geografie:** De adressen bevinden zich grotendeels in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt) en de oude Joodse buurt in het centrum. - **Demografie:** Veel familienamen op de lijst duiden op een Joodse achtergrond (o.a. Mechanicus, Meents, Mok, Mouwes, Pach, Pinto, Polak, Van Praag). - **Coderingen:** - De Romeinse cijfers (I, II, III) en de superscript 4 achter huisnummers geven de verdieping aan ("hoog"). De letter 'b' staat voor benedenwoning. - De letter 'D' in de rechterkantlijn (bij J. Peper en J. Pronto) staat zeer waarschijnlijk voor 'Dood' of 'Deces', een standaard archiefmarkering om aan te geven dat de persoon is overleden. - De terugkerende opmerking "A. gr. fund" (of 'funt') verwijst mogelijk naar een administratief fonds of een specifieke registratielijst (bijv. 'Algemeen Grondfonds' of een pensioenlijst).
Document
Dit document is een overzicht van medische keuringen uitgevoerd door Dr. S. Spyer, de medisch adviseur van de Joodsche Raad. Het is een 'afschrift' (kopie) bedoeld voor de administratie van het Gewestelijk Arbeidsbureau. Het rapport toont de bureaucratische efficiëntie waarmee de inzetbaarheid van Joodse mannen werd bijgehouden. De resultaten variëren van "kan opgeroepen worden" tot "blijvend ongeschikt". De handgeschreven tekens in de kantlijn (kruisjes, vinkjes, stippen) en de herhaalde afkorting "w.v. 20/I '42 Jw." duiden op een systematische verwerking van deze lijst door ambtenaren om de volgende stappen (oproeping voor werk) te bepalen. Opmerkelijk is de vermelding van **J. Meyer**, die al 12 jaar in het psychiatrisch ziekenhuis "Het Apeldoornsche Bosch" verbleef, wat aangeeft hoe diep de controle in de persoonlijke levenssfeer doordrong.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
| L.Meents | $\checkmark$ 10.12.09 | Joden Houttuinen 74 II | Dapperstraat | 25-8-’39 |
Administratieve lijst van Joodse ondernemers/grossiers.
| L.Meents | L.Meents | Tugelaweg 10 | E 5 | " |
Administratieve lijst (typschrift met handgeschreven toevoegingen).
| L.Meents | 12.- | 10.- / 2137 | V. L.Meents | Tugelaweg 10 |
Administratief registerblad / grootboekpagina.
| 14 | 189 | L. Meents | Joden Houttuinen 74 II | |
Administratief register/ledenlijst.
| 14 | 189 | L. Meents | J. Houttuinen 76 ^II |
Administratieve lijst/register (waarschijnlijk bevolkingsregister of een specifiek hulpregister voor sociale zorg of belasting).
| 14/189 | L. Meents | 10/12 '09 | O | J. Houttuinen 76ᴵᴵ | fund |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats 4+3
Uilenburg — standplaats Dapperstraat 25-8-’39
Waterlooplein — standplaats E 5 " "
Waterlooplein — standplaats E 5 "
Waterlooplein — standplaats E 5 "
Waterlooplein — standplaats E 5 " "
Waterlooplein — standplaats B 5 " "
Uilenburg — standplaats V
Uilenburg — standplaats 12/1 139 CM ~
Waterlooplein — standplaats geen boekhouding - militair ----- ----- ----- ----- ----- -----
Relevante Archieffragmenten
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa
[Linksonder:] Erk. Lakmaker? R [Rechtsonder:] [Signatuur, lijkt op:] Reyinga
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]
M. de Haan.
# TRANSCRIPTIE [Linksboven handgeschreven:] m. S. 59686