Archief 745
Inventaris 745-302
Pagina 95
Dossier 24
Jaar 1939
Stadsarchief

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

Dossier: 86/45/3

Origineel

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties. No. 86/45/3 M. 1939.

Handgeschreven in de linkerbovenhoek: 20^a / 20^j [onduidelijk]

MARKTKOOPLIEDEN EN STANDPLAATSHOUDERS IN MILITAIREN DIENST.

Naam Geb.datum A d r e s Markt Mil.dienst vanaf:
J.v.Asperen (86/43/1 ’39) $\checkmark$ 2e J.v.d.Heijdenstr.70^II Dapperstraat 29/8 ’39
J.Cohen (86/44/’39) $\checkmark$ Sarphatistraat 127 ~~Uilenburg~~ Waterlooplein 25/8 ’39
C.P.Droogendijk $\checkmark$ 5.11.05 Alb.Cuypstr.221^II Alb.Cuypstr. / v/a 11/9 11-4-’39
G.H.Barlag $X$ Fred.Hendrikplants.52^II Amstelveveld 29-8-’39
P.v.d.Reijden 0 2 $X$ 31.1.07 L.Bothastr.1 III Standplaats 29-8-’39
E.Hartog (86/39/’39) $\checkmark$ Waalstraat 118 I Nieuwmarkt 25-8-’39
M.Ritmeester $\checkmark$ 16.5.04 Lange Houtstr.24 A Waterlooplein 25-8-’39
Chr.H.Schipper $X // $ $X$ 19.1.06 1e Vogelstr.17 Standplaats 29-8-’39
~~P.de Haas~~ $X$ 30.11.04 1e J.v.d.Heijdenstr.119^A Standplaats 29-8-’39
I.de Vos (86/46/1’39) $\checkmark$ Jodenbreestr.44 Uilenburg 29-8-’39
W.F.Alberts z 6 $X$ 12.2.09 Marathonweg 35 I Standplaats 29-8-’39
R.Montezinos $\checkmark$ 23.8.13 Vrolikstraat 110 II Mosplein 29-8-’39
" " " " " " Waterlooplein
" " " " " " Uilenburg
G.B.Bosma e 3 $X$ 8.11.10 Da Costastr.87 I Standplaats 25-8-’39
G.A.Leeseman $\checkmark$ 2.2.13 James Cookstr.24 II J.Evertsenstr. 29-8-’39
C.J.Touw $\checkmark$ 18.6.06 Lindengracht 211 II Westergracht 25-8-’39
" " $\checkmark$ " " " " Lindengracht
D.Peekel $\checkmark$ 27.12.07 Chr.de Wetstr.14 III Lindengracht 29-8-’39
" " $\checkmark$ " " " " Westerstraat
M.v.Wijk $\checkmark$ 15.3.11 Bellamystr.22 II Ten Katestr. 30-8-’39
E.Kroon $\checkmark$ 18.8.09 Gorontalostr.5 II Dapperstraat 25-8-’39
J.H.Koster $X$ 25.12.13 Corn.Krusemanstr.53 II Lindengracht V.K.K. 25-8-’39
L.Rine $X$ 9.4.05 Nw.Kerkstr. 68 II Alb.Cuypstr. V.K.K. 24-7-’39
L.Meents $\checkmark$ 10.12.09 Joden Houttuinen 74 II Dapperstraat 25-8-’39
J.F.Jansen $\checkmark$ 9.12.09 Czaar Peterstr. 93 I Dapperstraat 29-8-’39

Onderaan handgeschreven: behandeld.

--- Dit document is een administratieve lijst van Amsterdamse marktkooplieden die in augustus 1939 werden opgeroepen voor de algemene mobilisatie van het Nederlandse leger, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

  • Structuur: De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum (vaak handgeschreven toegevoegd), woonadres, de specifieke markt waar de persoon werkzaam was, en de datum van opkomst voor militaire dienst.
  • Markeringen: Er is een duidelijk onderscheid tussen vinkjes ($\checkmark$) en kruisjes ($X$). De vinkjes lijken te corresponderen met namen waarbij ook een dossiernummer (bijv. 86/43/1) is vermeld, wat duidt op een succesvolle administratieve afhandeling van hun afwezigheid of vergunning.
  • Locaties: De genoemde markten zijn iconische Amsterdamse locaties: Dapperstraat, Waterlooplein, Albert Cuypstraat, Lindengracht en de J. Evertsenstraat. De adressen tonen een spreiding over de stad, met een concentratie in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Joden Houttuinen) en Amsterdam-Oost.
  • Afkorting V.K.K.: Bij J.H. Koster en L. Rine staat de afkorting "V.K.K." achter de marktnaam, wat mogelijk staat voor 'Vereniging van Kleine Kooplieden' of een specifieke sectoraanduiding.

--- De datum van de lijst (augustus 1939) is historisch cruciaal. Op 28 augustus 1939 kondigde de Nederlandse regering de algemene mobilisatie af vanwege de dreigende oorlogssituatie in Europa. De meeste data in de laatste kolom (25 tot 29 augustus) vallen exact in de dagen dat tienduizenden mannen zich moesten melden bij hun kazernes.

Voor de marktkooplieden betekende dit dat zij hun standplaats moesten verlaten. In de administratie van de marktwezen moest dit worden vastgelegd, waarschijnlijk om te voorkomen dat zij hun vergunning zouden verliezen of om vervanging te regelen.

Opvallend is de aanwezigheid van veel Joodse namen op de lijst (zoals Cohen, Montezinos, Ritmeester, Hartog). Dit weerspiegelt de grote rol die de Joodse gemeenschap speelde in de Amsterdamse markthandel voor de oorlog. Voor velen op deze lijst zou de mobilisatie in 1939 slechts het begin zijn van een zeer tragische periode; na de capitulatie in 1940 en de daaropvolgende bezetting werden Joodse marktkooplieden stapsgewijs van de markten verdreven en gedeporteerd. J. Evertsenstraat J.H. Koster L. Rine Gemeente Amsterdam Marktwezen

Samenvatting

Dit document is een administratieve lijst van Amsterdamse marktkooplieden die in augustus 1939 werden opgeroepen voor de algemene mobilisatie van het Nederlandse leger, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

  • Structuur: De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum (vaak handgeschreven toegevoegd), woonadres, de specifieke markt waar de persoon werkzaam was, en de datum van opkomst voor militaire dienst.
  • Markeringen: Er is een duidelijk onderscheid tussen vinkjes ($\checkmark$) en kruisjes ($X$). De vinkjes lijken te corresponderen met namen waarbij ook een dossiernummer (bijv. 86/43/1) is vermeld, wat duidt op een succesvolle administratieve afhandeling van hun afwezigheid of vergunning.
  • Locaties: De genoemde markten zijn iconische Amsterdamse locaties: Dapperstraat, Waterlooplein, Albert Cuypstraat, Lindengracht en de J. Evertsenstraat. De adressen tonen een spreiding over de stad, met een concentratie in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Joden Houttuinen) en Amsterdam-Oost.
  • Afkorting V.K.K.: Bij J.H. Koster en L. Rine staat de afkorting "V.K.K." achter de marktnaam, wat mogelijk staat voor 'Vereniging van Kleine Kooplieden' of een specifieke sectoraanduiding.

Historische Context

De datum van de lijst (augustus 1939) is historisch cruciaal. Op 28 augustus 1939 kondigde de Nederlandse regering de algemene mobilisatie af vanwege de dreigende oorlogssituatie in Europa. De meeste data in de laatste kolom (25 tot 29 augustus) vallen exact in de dagen dat tienduizenden mannen zich moesten melden bij hun kazernes.

Voor de marktkooplieden betekende dit dat zij hun standplaats moesten verlaten. In de administratie van de marktwezen moest dit worden vastgelegd, waarschijnlijk om te voorkomen dat zij hun vergunning zouden verliezen of om vervanging te regelen.

Opvallend is de aanwezigheid van veel Joodse namen op de lijst (zoals Cohen, Montezinos, Ritmeester, Hartog). Dit weerspiegelt de grote rol die de Joodse gemeenschap speelde in de Amsterdamse markthandel voor de oorlog. Voor velen op deze lijst zou de mobilisatie in 1939 slechts het begin zijn van een zeer tragische periode; na de capitulatie in 1940 en de daaropvolgende bezetting werden Joodse marktkooplieden stapsgewijs van de markten verdreven en gedeporteerd.

Genoemde Personen 3

Locaties

Albert Cuypmarkt Dappermarkt Lindengracht Nieuwmarkt Ten Katemarkt Waterlooplein Westerstraat

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Peren Dieren: Kat Olie & Techniek: Machine Olie & Techniek: Olie Oorlogssurrogaten: Vervanging Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Pet Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

A. Hoelen Uilenburg 29 Augs 39
A.J.J. Piël Waterlooplein 29 Augs 39
A.J. Meeuwissen Waterlooplein idem
A. Lopes Dias Waterlooplein "
A. Stoller Uilenburg 29.8.1939 27/8
A. Stoller Waterlooplein
A.v.Kleef Waterlooplein
A.v.Kleef Waterlooplein
A.v.Kleef Waterlooplein
A.v.Kleef Waterlooplein
A.W.M. Letschert Uilenburg idem
S. Speyer Waterlooplein
S. Speyer Waterlooplein
S. Speyer Waterlooplein
S. Speyer Waterlooplein
B. Stad Waterlooplein 25.8.1939 20/8-39
Chr.H.Schipper *$X // $* Waterlooplein 29-8-’39
J. Touw Waterlooplein 25-8-’39
C.P. Droogendijk meerdere 11-4-’39
C.Rozeboom Zwanenburgwal
B. de Beer Waterlooplein
B. de Beer Waterlooplein
B. de Beer Waterlooplein
B. de Beer Waterlooplein
D. Bruin Waterlooplein
D. Bruin Waterlooplein
D. Bruin Waterlooplein
D. Bruin Waterlooplein
D.M. de Groot Waterlooplein
D.M. de Groot Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6