Administratief register / Lijst van marktkooplieden in militaire dienst.
Origineel
Administratief register / Lijst van marktkooplieden in militaire dienst. Augustus – november 1939. (Inclusief doorhalingen [---] en handgeschreven toevoegingen tussen haakjes)
No 86/45/4 M. 1939 5/10 (stempel) | 29 / 302 a (potlood)
| Naam | Geb.datum | Adres | Markt of standplaats | Militaire dienst vanaf |
|---|---|---|---|---|
| - M. Swelheim X | 22.9.06 | 2e Oosterparkstr. 51 | standplaats | 29.8.1939 v |
| - J.H. Witt X | 22.8.15 | Ag. Dekenstraat 12 II | standplaats | 29.8.1939 (verm) |
| - T. Boersma X | 17.5.09 | Plaats B 145 Sloterdijk | standplaats | 29.8.1939 (verm) |
| - P.P. Donk X | 21.4.08 | G. Flinckstraat 100 I | standplaats | 24.8.1939 |
| - H. Gooyer X | 13.12.12 | Lindenlaan 77 Huizen | standplaats | |
| G. Savenye (v) | 25.8.04 | Zaanstraat 32 III | Dapperstraat gs. | 29.8.1939 v/a 27/8 |
| ~~H.J. van Marle~~ | 6.3.04 | ~~P. Nieuwlandstr. 57 I~~ | ~~Sumatrastraat~~ | 29.8.1939 |
| ~~H.J. van Marle~~ | 6.3.04 | ~~P. Nieuwlandstr. 57 I~~ | ~~Dapperstraat~~ | |
| G. de Wind } (v) | 3.8.06 | Weesperstraat 17 II | Uilenburg gs. | 25.8.1939 v/a 2/9 |
| G. de Wind } | 3.8.06 | Weesperstraat 17 II | Waterlooplein gs. | " |
| A. Stoller } | 2.1.04 | Lepelstraat 36 III | Uilenburg liggeld g.v. | 29.8.1939 27/8 |
| A. Stoller } | 2.1.04 | Lepelstraat 36 III | Waterlooplein gs. | |
| B. Stad (v) | 3.9.12 | Rapenburgerstr. 73 III | Waterlooplein liggeld 0.15 | 25.8.1939 20/8-39 |
| J. Schouten (v) | 18.2.04 | Oostzaan B 263 | Lindengracht gs. | 29.8.39. 27/8-39 |
| - A.B. Siebelhoff X | 11.5.09 | Stadionweg 286 huis | standplaats | 29.8.1939 |
| J. Caracciola | 30.7.13 | Utrechtschestr. 95 II | Alb. Cuypstraat (voorkeurskaart 408) | 29.8.1939 (verm) |
| J.M. Schoone | 9.12.09 | Bosb. Toussaintstr. 41 II | Alb. Cuypstraat (voorkeurskaart 417) (v) | 29.8.1939 (verm) |
| M.L. Locher | 5-6-05 | Alb. Cuypstraat 212 II | Alb. Cuypstraat (voorkeurskaart 233) (v) | 29.8.1939 |
| M. Wertheim (v) | 2.1.08 | Lepelstraat 45 I | Uilenburg liggeld | 29.8.1939 v/a 27/8-39 |
(Onderaan het document):
X (rood) VRIJGESTELD VAN HET BETALEN VAN STANDPLAATSGELD INGEVOLGE MACHTIGING VAN B. & W. (stempel)
(handgeschreven datum): 14/11-39
(handgeschreven paraaf): 14/11/39 [Paraaf] Dit document is een administratieve lijst van Amsterdamse marktkooplieden die eind augustus 1939 werden opgeroepen voor de mobilisatie (vlak voor de Duitse inval in Polen en het begin van de Tweede Wereldoorlog).
- Doel: Het register diende om te bepalen wie recht had op vrijstelling van het 'standplaatsgeld'. Omdat deze mannen hun beroep niet konden uitoefenen vanwege militaire dienst, verleende het College van Burgemeester en Wethouders (B. & W.) hen ontheffing van betaling.
- Annotaties: De afkorting gs. achter marktnamen staat waarschijnlijk voor "geschrapt" (uit de actieve marktlijst). De term (verm) achter de datum wijst op "vermoedelijk", wat suggereert dat de administratie op dat moment nog wachtte op definitieve bevestiging van de oproep.
- Locaties: Er worden bekende Amsterdamse markten genoemd, zoals de Dapperstraat, Waterlooplein, Lindengracht en Albert Cuypstraat.
- Sociale context: De namen en adressen (veelal in de Joodse buurt zoals Lepelstraat, Weesperstraat, Rapenburgerstraat) geven een beeld van de marktbevolking van Amsterdam in 1939. In augustus 1939 kondigde de Nederlandse regering de Algemene Mobilisatie af. Duizenden mannen moesten hun dagelijkse werkzaamheden staken om het leger te versterken. Voor zelfstandige ondernemers, zoals marktkooplieden, betekende dit een direct verlies van inkomsten. De gemeente Amsterdam hanteerde een beleid waarbij de gereserveerde standplaatsen voor deze mannen behouden bleven zonder dat zij de dagelijkse of wekelijkse leges hoefden te betalen. De stempel onderaan ("Vrijgesteld van het betalen...") bevestigt de officiële status van deze regeling. De datum 14 november 1939 geeft aan dat de administratieve afhandeling van de eerste mobilisatiegolf enkele maanden in beslag nam. A. Stoller A.B. Siebelhoff B. Stad G. Flinckstraat G. Savenye G. de Wind H. Gooyer H.J. van Marle J. Caracciola J. Schouten J.H. Witt J.M. Schoone M. Swelheim M. Wertheim M.L. Locher P. Nieuwlandstr P.P. Donk T. Boersma Gemeente Amsterdam