H.J. van Marle

Administratief register / Lijst van marktkooplieden in militaire dienst.

Dit document is een administratieve lijst van Amsterdamse marktkooplieden die eind augustus 1939 werden opgeroepen voor de mobilisatie (vlak voor de Duitse inval in Polen en het begin van de Tweede Wereldoorlog). * **Doel:** Het register diende om te bepalen wie recht had op vrijstelling van het 'standplaatsgeld'. Omdat deze mannen hun beroep niet konden uitoefenen vanwege militaire dienst, verleende het College van Burgemeester en Wethouders (B. & W.) hen ontheffing van betaling. * **Annotaties:** De afkorting *gs.* achter marktnamen staat waarschijnlijk voor "geschrapt" (uit de actieve marktlijst). De term *(verm)* achter de datum wijst op "vermoedelijk", wat suggereert dat de administratie op dat moment nog wachtte op definitieve bevestiging van de oproep. * **Locaties:** Er worden bekende Amsterdamse markten genoemd, zoals de Dapperstraat, Waterlooplein, Lindengracht en Albert Cuypstraat. * **Sociale context:** De namen en adressen (veelal in de Joodse buurt zoals Lepelstraat, Weesperstraat, Rapenburgerstraat) geven een beeld van de marktbevolking van Amsterdam in 1939.

Handgeschreven verzoekschrift aan een gemeentelijke instantie (waarschijnlijk Marktwezen).

* **Kernboodschap:** H.J. van Marle verzoekt om een "vervangingskaart" zodat zijn zoon zijn marktplaats kan overnemen. De reden hiervoor is een medisch gebrek aan zijn benen (spataderen), waardoor hij niet langdurig kan staan. * **Administratief proces:** De brief toont de bureaucratische afhandeling in oorlogstijd. Er wordt verwezen naar een "modelbriefje" en de noodzaak van een doktersverklaring ("aanvullen van dokter met Nieuw bewijs"). * **Besluitvorming:** Op 9 juni 1944 (ruim drie maanden na de aanvraag) wordt genoteerd dat er "geen bezwaar" is, refererend aan een rapport van een marktambtenaar. * **Historische context:** De onderkant van het document bevat een referentie naar een eerdere toestemming uit 1938, wat aantoont dat de aanvrager al langer hulp nodig had bij zijn marktactiviteiten. De administratieve precisie (stempels en kruisverwijzingen) is typerend voor de Nederlandse bureaucratie, die zelfs tijdens de bezetting nauwgezet bleef functioneren.

Handgeschreven brief/notitie.

Dit document is een officieel verzoek of een ondersteuning daarvan, gericht aan een inspecteur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst of een arbeidsbureau). De afzender, Renz, pleit voor het toestaan van assistentie aan een zekere heer H.J. van Marle, die op het Dapperplein 149 woont. De reden voor dit verzoek is dat de heer Van Marle "slecht te been is". De voorgestelde assistent is zijn zoon, eveneens H.J. van Marle genaamd. Onderaan worden de precieze gegevens van de zoon vermeld: zijn geboortedatum (13 september 1926, hij was dus 17 jaar oud op dat moment), zijn adres (Commelinstraat 29 huis) en het nummer van zijn persoonsbewijs. Een zijdelingse aantekening van 14 juni 1944 geeft aan dat er om een "nader rapport" wordt gevraagd voordat er uitvoering aan wordt gegeven.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Formele taal:** De brief is opgesteld in een ambtelijke, formele stijl ("den dienstdoenden ambtenaar"). Opvallend is de lange verwerkingstijd: het antwoord volgt bijna vier maanden na het oorspronkelijke verzoek van 1 maart. * **Inhoud:** De brief bevestigt dat meneer Van Marle zich bij doktersbezoek mag laten vervangen door zijn zoon. Dit duidt op een vorm van verplichte arbeid waarbij fysieke aanwezigheid strikt gecontroleerd werd. De zoon is op dat moment 17 jaar oud. * **Administratie:** De handgeschreven notitie "Verzonden 26/6 Insp 2a" suggereert dat de brief is verwerkt door een inspectie-afdeling ("Insp").

# TRANSCRIPTIE *(Handgeschreven bovenaan:)* Verzonden 7/8 Bedr. chef 77/5/2 M. RP. 7 Augustus 1944. Den Heer J. van Marle Pieter Nieuwlandstraat 37 I Amsterdam-Oost. Mij is gerapporteerd, dat U op 3 Augustus jl. heeft getracht een persoon op onrechtmatige wijze toegang tot de Centrale Markt te verschaffen door hem onder der een dekzeil te verbergen. In verband hiermede ontzeg ik U gedurende d...

# TRANSCRIPTIE Den Heer Directeur v/h Marktwezen. Jan van Galenstraat. AMSTERDAM W. ===========

# TRANSCRIPTIE [Handschrift in rood:] Verzonden 23/9 HB. No. 77/77/2 M. Den Heer D.J. Bohle, Marnixstraat 173 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 6. 23 September 1942. Mij is gerapporteerd, dat U op Maandag 21 September j.l. op de Centrale Markt op pier D achter een partij emballage Uw behoefte heeft gedaan. In verband met dit feit, heb ik U gestraft met ontneming van het recht van toegang tot de ...

# TRANSCRIPTIE K. Muller [handgeschreven] VP/HG. 25/26/4 M. 15 Maart 1940. den Heer A.van Haeften, 2e Jacob van Campenstraat 118 II, Amsterdam-Zuid. Wijk 14. Naar aanleiding van Uw briefkaart ingekomen op 9 Februari jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek om U vrijstelling van betaling van marktgeld te verleenen <u>niet</u> voor inwilliging in aanmerking kan komen. De Directeur,

verdachten hebben inmiddels aan mij bekend de twee zakken ontvreemd te hebben, van een partij welke achter de veiling zoo lang waren neergelegd. Als motief gaven beide verdachte op: "Er was van hun vorige week vijfen een half H.h. gestolen!" Aan de Heer bedrijfschef der Centrale Markt. *(Rode paraaf/stempel: Gezien)* Controleur *J.P. v/d Heuvel* (w.g.)