A.J. Meeuwissen
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
A.J. Meeuwissen was een vismarktkoopman actief op diverse locaties in Amsterdam, waaronder de Ten Katestraat, Dapperstraat, Westerstraat, Uilenburg, Waterlooplein en Albert Cuypstraat. In 1939 werd hij opgevoerd voor militaire dienst. In 1941 kreeg hij formele waarschuwingen voor het werken met te veel personeel en het inzetten van onbevoegde assistenten. Hij verloor in 1942 tijdelijk zijn toegang tot de visafslag, waarna hij in hetzelfde jaar weer toegelaten werd. In 1943 verzocht hij opnieuw om vis en garnalen voor de Ten Katemarkt. Zijn broer F.J.C. Meeuwissen en M. Meconi waren familie. Hij woonde op adressen in de buurt van de markten.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Administratieve lijst / Tabel.
Dit document is een typisch voorbeeld van crisisadministratie. In de zomer van 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, mobiliseerde Nederland zijn leger. * **Structuur:** De tabel is zeer gestructureerd en bevat alle noodzakelijke gegevens om een marktkoopman te identificeren: naam, geboortedatum, adres en de specifieke markt waar hij werkzaam was. * **Annotaties:** De handgeschreven vinkjes en de rode letter 'F' tonen aan dat de lijst actief gecontroleerd is tegen andere registers (zoals het bevolkingsregister of de militaire registers). * **Geografie:** De genoemde adressen en markten bevinden zich hoofdzakelijk in Amsterdam (Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Dapperstraat, etc.). Dit suggereert een sterke lokale impact van de mobilisatie op de voedselvoorziening en handel in de stad. * **Opmerkingen:** Bij J.G. Burink staat een specifieke notitie: "buitengewoon dienstplichtige nog niet opgeroepen". Dit wijst op een verschil in militaire status tussen de mannen op de lijst.
Ambtsbericht / Intern rapport van de Directie Marktwezen.
* **Kern van de zaak:** De marktkoopman A.J. Meeuwissen wordt gerapporteerd omdat hij met te veel mensen (vier personen) achter zijn marktkraam aan het werk was. Ondanks een eerdere waarschuwing die middag, negeerde hij de aanwijzing van de toezichthouder. * **Handhaving en ‘Opvoeding’:** Het document is illustratief voor het ambtelijke taalgebruik van die tijd. De term "op te voeden" geeft aan dat de marktmeesters een disciplinerende rol hadden ten opzichte van de kooplieden. Er is sprake van een verzachtende omstandigheid: de man was niet "onbeschoft", wat waarschijnlijk een zwaardere (onvoorwaardelijke) straf heeft voorkomen. * **Procedure:** Het rapport toont de hiërarchische afhandeling. De inspecteur rapporteert op 7 juni, een functionaris genaamd De Boer accordeert het strafvoorstel op 10 juni, waarna de administratieve verwerking volgt op 13 en 16 juni.
Doorslag van een officiële disciplinaire kennisgeving (brief).
Dit document is een formele waarschuwing aan een marktkoopman, de heer A.J. Meeuwissen. De kern van de zaak is een overtreding van het marktreglement: hij heeft zich op de Ten Katemarkt laten helpen door een assistent zonder de benodigde officiële toestemming. De juridische basis hiervoor is artikel 39, lid 1 van het toenmalige 'Reglement op de Markten'. De opgelegde straf is een ontzegging van de markttoegang voor twee dagen. Deze straf is echter voorwaardelijk met een proeftijd van één jaar. Indien de betrokkene binnen dat jaar opnieuw een overtreding begaat ("laakbare handeling"), wordt de schorsing van twee dagen alsnog uitgevoerd, bovenop de straf voor het nieuwe vergrijp. Het document getuigt van de strikte administratieve controle op de Amsterdamse markten in die periode. De handgeschreven notitie "Verzonden 16/6" bevestigt dat de brief op de dag van datering is verstuurd.
Getypte brief (doorslag op dun papier).
* **Inhoud:** De brief betreft een officiële afwijzing van een verzoek. De heer Meeuwissen had op 13 december 1941 een verzoek ingediend voor een "toewijzing van zoetwatervisch". Een specifieke commissie binnen de Visscherijcentrale heeft dit verzoek getoetst en negatief beoordeeld. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk ("13 dezer", "derhalve geen gevolg worden gegeven"). De spelling "vinsch" is kenmerkend voor de periode (vóór de spellinghervorming van 1947). * **Adres:** Hoewel er "Iumeystraat" staat getypt, betreft dit zeer waarschijnlijk de Lumeystraat in Amsterdam-West.
Getypte brief (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen.
Dit document is een officiële kennisgeving aan een vishandelaar, de heer A.J. Meeuwissen, waarin hem wordt meegedeeld dat hij weer mag deelnemen aan de visafslag. De term "verdeeling" wijst op het strikt gereguleerde distributiesysteem van die tijd. Het feit dat hij weer wordt "toegelaten" impliceert dat hem de toegang tot de markt eerder was ontzegd. De handgeschreven notitie "Inspecteur C.C.D." is cruciaal; de *Centrale Crisis Controle Dienst* was tijdens de bezetting belast met het toezicht op de distributie en de bestrijding van de zwarte handel. Mogelijk was Meeuwissen tijdelijk geschorst wegens een (vermeende) overtreding van de distributievoorschriften.
Officieel machtigingsformulier voor de verkoop van inbeslaggenomen goederen.
* **Administratieve procedure:** Dit document vormt de officiële schakel tussen de inbeslagname en de uiteindelijke verkoop. De Provinciale Voedselcommissaris geeft hier de opdracht aan de Amsterdamse visafslag om de illegale partij paling te gelde te maken. * **Inhoud:** Het betreft een aanzienlijke hoeveelheid van 22,5 kilogram gerookte paling. Gezien de datum (1942) en de context van de bezetting, wijst een dergelijke hoeveelheid bij een particulier (A.J. Meeuwissen) op zwarte handel of illegale voorraadvorming. * **Financieel beheer:** De opbrengst van de verkoop vloeit niet terug naar de eigenaar, maar naar de rekening van de Voedselcommissaris. Dit was een standaard sanctie. * **Archivaria:** De stempels (M. 1942) en de handgeschreven toevoeging "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) duiden op een actieve dossierregistratie. De vermelding van het partijnummer en machtigingsnummer was cruciaal voor de boekhouding in een tijd van schaarste en strikte controle.
Document
Het document betreft een alfabetische lijst van personen (lopend van de letter K tot N). De structuur van de gegevens is consistent: achternaam met initialen, in veel gevallen gevolgd door een datum die zeer waarschijnlijk de geboortedatum is (gezien het bereik van ca. 1874 tot 1918). Bij getrouwde vrouwen lijkt de meisjesnaam achter de hoofdnaam te zijn gevoegd (bijv. *Kouwenberg Sturm* of *Mulder Ehrens*). Opvallend zijn de geografische verwijzingen. Alle genoemde locaties (o.a. *Van Woustraat, Bellamydwarsstraat, Rijnstraat, Ruysdaelstraat, Willemsparkweg* en *Amstelveld*) bevinden zich in Amsterdam. De sectie onder de naam *H.A. Muller* is specifiek omdat deze geen data bevat, maar enkel verschillende adressen of namen van contactpersonen tussen haakjes, wat duidt op een specifieke administratieve handeling of controle van deze persoon/personen op verschillende locaties.
Handgeschreven brief met ambtelijke stempels en kanttekeningen.
De schrijver, A.J. Meeuwissen, verzoekt om een 'toewijzing' (vergunning of toebedeling van handelswaar) voor verse vis en ongepelde garnalen. Hij probeert zijn verzoek kracht bij te zetten met drie argumenten: 1. **Ervaring en anciënniteit:** Hij werkt al sinds 1936 op de Ten Katemarkt (een bekende markt in Amsterdam-West). 2. **Verleden als militair:** Hij vermeldt zijn diensttijd bij de Koninklijke Marine. 3. **Sociale noodzaak:** Hij voert aan dat hij als getrouwd man de zorgplicht heeft voor zijn gezin. Het taalgebruik is nederig ("Wel Edelen Heer"), maar de toon wordt dwingender naar het einde toe ("heb er op mijn inzien er ook recht op"). Opvallend is de ambtelijke notitie bovenaan: het woord "afwijzen" is genoteerd maar later weer doorgehaald, wat duidt op een heroverweging of interne discussie over het dossier.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst / Tabel.
| A.J. Meeuwissen | 27.12.16 | Lumeystraat 31 hs | Ten Katestraat | idem |
Koopliedenlijsten
Uilenburg
Waterlooplein — standplaats Ten Katestraat idem
Onbekend — standplaats 1 pond voor eigen geturfd
Onbekend — standplaats 1 pond voor eigen gebruik geturfd door marktmeester
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE A.J. Meuwissen geb 27/12 '16 C.J.C. Meuwissen geb 16/12 '18 hebben verleden jaar een plaats op de markt ingenomen voor den verkoop van versche visch afwijzen [diagonaal geschreven] T Ten Katestraat a’dam 26/10 '42 [Rode inkt:] 46a/392/14 20/10 '42 AB [Stempel links:] No 46a/392/3 [Stempel midden:] M. 1942 3/10 [Handtekening/Paraaf rechtsonder:] [onleesbaar, mogelijk "Mg"]
# TRANSCRIPTIE HG. 46A/392/4 M. *Verz 29/10* [handgeschreven] 29 October 1942. den Heer P.J.C. Meeuwissen, Lindengracht 31 hs, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 9. Naar aanleiding van het door U en Uw broer A.J. Meeuw- wissen gedane verzoek deel ik U mede, dat na onderzoek door de door de Visscherijcentrale ingestelde Commissie is geble- ken, dat U beiden niet voor een toewijzing versche vi...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verklaring op papier. * **Datum:** 25 mei 1942. * **Locatie:** Amsterdam (genoteerd als A'dam). * **Betrokken persoon:** P.C. Meeuwissen. * **Taal:** Nederlands. * **Kenmerken:** Blauwe potlood- of pennotitie "M." in de rechterbovenhoek. Het papier heeft een kartelrand aan de rechterzijde.
# TRANSCRIPTIE M. P. C. Meeuwissen heeft in 1939, 1940 en 1941 met gerookte visch des- Zaterdags op de markt Jan Evertsenstraat van plaats gebruik gemaakt. Amsterdam, 15 Mei 1942 de ambt. [handtekening, mogelijk *Visser*] Hr. Straer. Het gaat er om of Meeuwissen in 1939 en 1940 gerookte paling heeft verkocht. Indien ja, dan even nader rapporteren 18-5-’42 [handtekening, mogelijk *de Waal*]
# TRANSCRIPTIE **[Koptekst]** Directie Marktwezen. No 27/39/1 M. 1941 Brummey(?). 31/4 **[Hoofdtekst]** De plh 15 Kookmarkt Ten Katestraat A.J. Meeuwissen is op Vrijdag 6 Juni '41 een dagplaats toegewezen tusschen de Kinkerstr en Borgerstr. Des n.m. half drie stonden vier personen achter zijn stal te werken, t.w. zijn broer, M. Meconi, A. Estije en hij zelf. Ik heb hem daarover een aanmerking ge...