J. Evertsenstraat
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 55
Maurits Agsteribbe (geb. 1903) was een fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1939 aangehouden wegens kruimeldiefstal. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Centrale Markthallen beëindigen, waarschijnlijk door arisering. Overleed in maart 1943.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Administratieve lijst / Tabel.
Dit document is een typisch voorbeeld van crisisadministratie. In de zomer van 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, mobiliseerde Nederland zijn leger. * **Structuur:** De tabel is zeer gestructureerd en bevat alle noodzakelijke gegevens om een marktkoopman te identificeren: naam, geboortedatum, adres en de specifieke markt waar hij werkzaam was. * **Annotaties:** De handgeschreven vinkjes en de rode letter 'F' tonen aan dat de lijst actief gecontroleerd is tegen andere registers (zoals het bevolkingsregister of de militaire registers). * **Geografie:** De genoemde adressen en markten bevinden zich hoofdzakelijk in Amsterdam (Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Dapperstraat, etc.). Dit suggereert een sterke lokale impact van de mobilisatie op de voedselvoorziening en handel in de stad. * **Opmerkingen:** Bij J.G. Burink staat een specifieke notitie: "buitengewoon dienstplichtige nog niet opgeroepen". Dit wijst op een verschil in militaire status tussen de mannen op de lijst.
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
Dit document is een administratieve lijst van Amsterdamse marktkooplieden die in augustus 1939 werden opgeroepen voor de algemene mobilisatie van het Nederlandse leger, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. * **Structuur:** De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum (vaak handgeschreven toegevoegd), woonadres, de specifieke markt waar de persoon werkzaam was, en de datum van opkomst voor militaire dienst. * **Markeringen:** Er is een duidelijk onderscheid tussen vinkjes ($\checkmark$) en kruisjes ($X$). De vinkjes lijken te corresponderen met namen waarbij ook een dossiernummer (bijv. 86/43/1) is vermeld, wat duidt op een succesvolle administratieve afhandeling van hun afwezigheid of vergunning. * **Locaties:** De genoemde markten zijn iconische Amsterdamse locaties: Dapperstraat, Waterlooplein, Albert Cuypstraat, Lindengracht en de J. Evertsenstraat. De adressen tonen een spreiding over de stad, met een concentratie in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Joden Houttuinen) en Amsterdam-Oost. * **Afkorting V.K.K.:** Bij J.H. Koster en L. Rine staat de afkorting "V.K.K." achter de marktnaam, wat mogelijk staat voor 'Vereniging van Kleine Kooplieden' of een specifieke sectoraanduiding. ---
Getypte brief (gemarkeerd als afschrift).
* **Kern van het verzoek:** De heer K. de Graaff vraagt om uitbreiding van zijn bestaande visbakvergunning. Hij heeft reeds toestemming voor de Nieuwmarkt en de Jan Evertsenstraat, maar geeft aan dat de inkomsten hieruit onvoldoende zijn ("zijn kost niet ten volle kan verdienen"). Hij wil specifiek op maandagen op het Amstelveld mogen staan. * **Schrijfstijl:** De brief is formeel en beleefd, maar vertoont een grammaticale inconsistentie door in één zin te wisselen tussen de derde persoon ("ondergetekende", "hij") en de eerste persoon ("ik"). * **Status document:** Het document is een 'afschrift', wat duidt op een kopie die door de ontvangende instantie is bewaard in het dossier.
Ambtelijke notitie of advies op een dossierkaart/los blad.
Het document is een kort beleidsadvies of een besluitvormende notitie. De auteur reageert op een klacht of situatie waarbij gevestigde winkeliers of handelaren "altijd meer concurrentie" ervaren van "venters" (straatverkopers). De kern van het advies is om vooralsnog **geen maatregelen** te nemen tegen deze venters in de **J. Evertsenstraat**. Het woord "mitsdien" (daarom/bijgevolg) duidt op een conclusie getrokken uit eerdere (niet zichtbare) informatie op de pagina's hiervoor (gezien de "3/-" bovenaan). De toon is formeel-ambtelijk ("geef U beleefd in overweging").
Handgeschreven ambtelijke aantekeningen/notulen.
De tekst documenteert een discussie over de regulering van straathandel in Amsterdam. Centraal staat het spanningsveld tussen de formele handhaving van het ventverbod (het verbod om zonder standplaatsvergunning goederen te verkopen nabij officiële markten) en de weerbarstige praktijk van de 'clandestiene' markten. Er worden concrete beleidspunten genoemd: 1. De sluiting van de informele markt op de Uilenburg. 2. De handhaving van een 50-meterzone rondom officiële markten. 3. De zorg over de toename van het aantal venters in relatie tot de bevolkingsgroei. De verschillende sprekers (Neeter, Meen, Leyen) lijken te debatteren over de vraag of men de bestaande situatie moet legaliseren/beveiligen of juist strenger moet optreden om de belangen van vaste winkeliers en vergunde marktkooplieden te beschermen.
Document
* **Administratieve structuur:** Het document gebruikt codes (zoals B, H, CT, JX) om handelaren te identificeren. Er is een duidelijk onderscheid tussen markten waarvoor men een vaste vergunning heeft en markten waar men als "meeloper" of tijdelijke kracht ("zonder vergunning") staat. * **Geografie:** Alle genoemde straten en markten bevinden zich in Amsterdam. De spreiding van woonadressen (van de Spaarndammerstraat tot de Vrolikstraat) laat zien dat marktkooplieden uit de hele stad kwamen. * **Specialisatie:** Sommige handelaren zoals Gebr. W. van Rossum hebben vergunningen voor bijna alle grote markten in de stad, wat duidt op een grote onderneming. Anderen zijn zeer lokaal gericht. ---
Ambtelijke notitie / dossierstuk betreffende een klacht.
Dit document is een ambtelijke afhandeling van een klacht over stankoverlast veroorzaakt door het bakken van vis op de Jan Evertsenstraat in Amsterdam in 1939. * **De Klacht:** Hoewel de oorspronkelijke klachtbrief niet aanwezig is, blijkt uit de tekst dat een zekere Lindenman (vermoedelijk een nabijgelegen winkelier) heeft verzocht om de viskraam van R. de Graaff te verplaatsen. * **Het Onderzoek:** Er wordt intern kortgesloten of De Graaff een geldige vergunning heeft (verleend op 21-2-1939) en of hij op zijn toegewezen vaste plaats staat (nummer 66). * **De Besluitvorming:** De ambtenaar concludeert dat verplaatsing geen zin heeft. Het argument is pragmatisch: visbakken geeft nu eenmaal geur, en er zal altijd wel een winkelier zijn die "benedenwinds" zit en klaagt. * **Conclusie:** De huidige standplaats (vlakbij een straathoek) wordt als de minst bezwarende optie beschouwd. Het verzoek tot verplaatsing wordt afgewezen. ---
Document
* **Referentie:** "Nr. 72/75" duidt waarschijnlijk op een dossiernummer, kavelnummer of een specifieke reeks binnen een archief. * **Jaartal:** De toevoeging "(1940)" geeft de datering van de bijbehorende stukken aan. * **Locatie:** "J. Evertsenstraat" verwijst naar de Jan Evertsenstraat. De meest bekende straat met deze naam bevindt zich in Amsterdam-West, een buurt die in de jaren '20 en '30 van de vorige eeuw werd ontwikkeld. * **Handschrift:** Het handschrift is een duidelijk, verzorgd cursief uit de midden-20e eeuw.
Ambtelijke rapportage / Adviesnota (pagina 2).
In dit document adviseert de schrijver over de marktsituatie in de Jan Evertsenstraat in Amsterdam. Het betreft een vervolg op een rapport uit maart 1939. De kern van het betoog is dat de eerdere conclusie – om geen actie te ondernemen – niet langer houdbaar is, maar dat de voorgestelde oplossingen (A en B) eveneens problematisch zijn. **Oplossing A** (markt in de straat zelf) wordt afgewezen op basis van: 1. **Economische onhaalbaarheid:** Te weinig kooplieden en te hoge personeels-/reinigingskosten. 2. **Stedenbouwkundige redenen:** De Jan Evertsenstraat is een doorgaande verkeersweg en winkelstraat; markten horen volgens de schrijver thuis in zijstraten. **Oplossing B** (markt in de omgeving) wordt als theoretisch mogelijk gezien, maar alleen onder de voorwaarde van een strikt ventverbod in de Jan Evertsenstraat zelf om oneerlijke concurrentie voor de marktkooplieden te voorkomen. De schrijver betwijfelt echter ook hier de levensvatbaarheid van.
Handgeschreven ambtelijke mededeling / memo.
* **Inhoud:** De brief is een administratieve kennisgeving over de verwijdering van twee marktkraamhouders van de controlelijst (weekstaat). De reden hiervoor is een openstaande schuld van 75 cent per persoon. * **Personen:** G. Onrust (standplaats 27) en P. Onrust (standplaats 29). Gezien de achternaam en aangrenzende standplaatsen betreft het zeer waarschijnlijk familieleden (bijvoorbeeld broers of vader en zoon). * **Locatie:** De markt in de Jan Evertsenstraat in Amsterdam-West. * **Paleografie:** Het document is geschreven in een vlot, zakelijk 20e-eeuws handschrift. Er wordt gebruikgemaakt van gangbare afkortingen zoals *v/h* (van het), *d.d.* (de dato), *j.l.* (jongstleden) en de *f* voor florijn (gulden). De aanduiding "№" wordt gebruikt voor nummer.
Handgeschreven brief.
In deze brief verzoekt de vishandelaar A. J. L. Schindeler om een administratieve wijziging in de registratie bij de visafslag. De kern van het probleem is de schaarste: voor zijn twee winkels (in de Kinkerstraat en de Geert Evertsenstraat) ontving hij in een week slechts 76 pond zoetwatervis (voorn en brasem), wat onvoldoende is om de exploitatiekosten van twee zaken te dekken. Schindeler stelt voor om de registratie op de afslag te splitsen of over te dragen aan C. Schindeler (vermoedelijk een familielid of zakelijk partner). Dit verzoek is ingegeven door de wens om de inkooprechten bij zowel de afslag als de grossier "billijk" te regelen, waarschijnlijk om zo de overlevingskansen van beide winkels te vergroten onder het vigerende distributiesysteem. De aantekeningen onderaan tonen aan dat de brief direct in behandeling is genomen; de afzender werd opgeroepen voor een gesprek op 12 november 1941.
Getypte namenlijst (mogelijk een uittreksel uit een bevolkingsregister of politiedossier).
* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, beginnend bij de 'S' (Swaab) en eindigend bij de 'V' (Vlaanderen). * **Kolommen:** Er zijn vier kolommen: een kaartnummer (No. L.krt.), de volledige naam, de geboortedatum en het adres in Amsterdam. * **Typografie:** Het document is getypt met een mechanische typemachine. Er zijn enkele correcties zichtbaar (bijv. bij 'Theuns' en 'Verplakke') waarbij letters over elkaar heen zijn getypt. * **Adressen:** De adressen bevatten vaak toevoegingen voor de verdieping, zoals 'I', 'II', 'III', 'hs' (huis) of 'bov.' (boven).
Document
Dit document legt een ambtelijk besluit vast aangaande de markthandel van de heer Th. B. Roof. Roof beschikt over twee standplaatsen in Amsterdam: een vaste plek (nummer 55) in de Jan Evertsenstraat en een seizoensplek op de Bloemenmarkt (van maart tot eind juni). De essentie van de notitie is dat Roof toestemming heeft gekregen om zijn standplaats tot maart 1941 niet in te nemen. Er wordt genoteerd dat hij rond juli 1941 eventueel opnieuw zal schrijven indien de situatie dat vereist. Cruciaal voor de gemeente is de vermelding "Marktgeld wordt betaald"; hiermee behoudt de handelaar zijn rechten op de schaarse standplaatsen, ook als hij er tijdelijk geen gebruik van maakt. De diverse parafen en data tonen de bureaucratische route die het document heeft afgelegd tussen verschillende ambtenaren (waaronder de heren Strijer en De Haer) voor goedkeuring en archivering ("Op legpl" oftewel opgelegd/gearchiveerd).
Ambtelijk schrijven/advies (op modelformulier).
* **Inhoud:** Het document is een formeel antwoord op een informatieverzoek van een commissie ("Cie") betreffende de heer C.G. van der Steen Jr., woonachtig in de Jan Evertsenstraat te Amsterdam. De afzender meldt dat Van der Steen in 1940 een toegangskaart heeft ontvangen voor de "C.B.M." (waarschijnlijk de Centrale Beurs voor Melkproducten of een vergelijkbare distributie-instantie) in de hoedanigheid van aardappelhandelaar. Hij begon hier pas in november 1940 gebruik van te maken. Ook wordt een zakelijke link met de firma Lunnenburg uit Haarlem genoemd. * **Vorm:** Het handschrift is een vlot, zakelijk cursief uit de vroege 20e eeuw. De rode inkt en de grote dossiernummers bovenaan duiden op een strikte administratieve ordening binnen een groter archiefsysteem. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is zeer formeel en hoffelijk ("heb ik de eer U te berichten"), typerend voor de Nederlandse ambtelijke correspondentie van voor de jaren '60.
Administratieve aantekening / memo van de gemeente (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de straatnaam).
Dit document is een ambtelijk advies en een daaropvolgend besluit betreffende het behoud van een marktplaats. Een zekere R.J. Koos, die een standplaats heeft aan de Jan Evertsenstraat, heeft blijkbaar een verzoek ingediend (mogelijk om tijdelijk afwezig te zijn met behoud van zijn plek). De ambtenaar 'de Boer' adviseert positief op 21 maart 1941. Op 9 april 1941 wordt dit advies omgezet in een formeel akkoord, onder de strikte voorwaarde dat het marktgeld wekelijks voldaan blijft worden, ook wanneer de standplaatshouder afwezig is. Op 10 april 1941 wordt genoteerd dat er een "mededeeling" is uitgegaan onder een nieuw dossiernummer (76/4/2).
Politierapport / Inspectieverslag.
Dit document is een verslag van een opsporingsambtenaar (B. Knegt) die in opdracht van een zekere heer Visscher controles heeft uitgevoerd bij diverse viswinkels in Amsterdam die onder de naam "Volendammer" handelden. De kern van het onderzoek was de illegale handel in garnalen. In de oorlogsjaren mocht vis en schaal- en schelpdier alleen verhandeld worden via de officiële kanalen, in dit geval de Gemeentelijke Vischafslag. Handel "buiten verdeling" (buiten de officiële rantsoenering en distributie om) werd beschouwd als economisch delict of zwarte handel. Bij de meeste winkels werden geen garnalen aangetroffen. Echter, bij de winkel van Anthonisse aan de Van Woustraat 227 werd 6,5 kilogram ongepelde garnalen gevonden die niet via de afslag waren verkregen. Deze partij is direct in beslag genomen en (ironisch genoeg) weer terugverkocht aan de officiële Gemeentelijke Vischafslag om alsnog in het legale circuit terecht te komen. De controleur kondigt aan dat er een Proces-Verbaal (P.V.) zal volgen.
Document
* **Inhoud:** De heer C. Schindeler, vermoedelijk een vishandelaar uit Amsterdam-West, verzoekt de gemeente om toestemming om een aanzienlijk deel (40%) van zijn quotum aan levende aal te laten verwerken (roken) door een rokerij in Volendam (L. Snoek). * **Besluitvorming:** Onderaan het document is een ambtelijke notitie toegevoegd, gedateerd op 9 juni 1942. De ambtenaar (ondertekend als De Haan) adviseert het verzoek af te wijzen. De reden hiervoor is dat Schindeler blijkbaar al een aparte toewijzing voor gerookte aal heeft. Het omzetten van een quotum voor verse/levende aal naar gerookte aal werd binnen de geldende regels niet toegestaan. * **Administratieve sporen:** Het document is voorzien van diverse archiefcodes en een volgnummer (559), wat wijst op een zorgvuldige registratie binnen het Amsterdamse Marktwezen.
Administratief register of lijst van standplaatshouders (straathandel/markten).
Dit document vormt een registratie van individuele handelaren en hun toegewezen standplaatsen in Amsterdam. * **Geografische spreiding:** De woonadressen concentreren zich sterk in de volksbuurten van die tijd, zoals de Jordaan en de Spaarndammerbuurt. De standplaatsen bevinden zich op centrale verkeersknooppunten (Stationsplein, Prins Hendrikkade) en lokale marktplatsen (Haarlemmerplein, Marnixplein). * **Administratieve tekens:** De data in de kantlijn duiden waarschijnlijk op controles of betalingen van staangeld. De rode 'S' zou kunnen staan voor 'Status' of 'Schuld'. De dubbele vinkjes (**V V**) in blauw en rood wijzen op een dubbele verificatie door verschillende ambtenaren of afdelingen. * **Persoonsgegevens:** De toevoeging van geboortedata bij bepaalde namen suggereert dat dit register ook diende voor de identificatie van de vergunninghouder, wat essentieel was voor de handhaving.
Document
* **Soort document:** Een officiële personeelslijst die werd gebruikt voor administratieve doeleinden tijdens de Duitse bezetting van Nederland. * **Inhoud:** Het document registreert elf mannelijke personeelsleden van de Amsterdamse Visafslag (Marktwezen). De gegevens zijn zeer gedetailleerd en bevatten naast persoonsgegevens ook de nummers van het Persoonsbewijs (PB). * **Functies:** De functies variëren van leidinggevend ("chef-halopzichter") en administratief ("kassier") tot controlerend ("controleur") en uitvoerend ("hulpwerker", "timmerman"). Dit geeft een overzicht van de bezetting van de visafslag op dat moment. * **Geografie:** De werknemers wonen verspreid over Amsterdam, aangeduid met windstreken (W = West, O = Oost, Z = Zuid, C = Centrum). * **Status:** De kolommen voor de "Ausweis" (het bewijs van vrijstelling of werkvergunning) zijn nog leeg, wat erop wijst dat dit document een aanvraag of een voorbereidende registratie betrof. ---
Document
Dit document is een technisch weekverslag uit de oorlogsperiode (1943). Het geeft een gedetailleerd overzicht van onderhoudswerkzaamheden en logistieke taken uitgevoerd door een technische dienst (T.D.). * **Afkortingen in de kantlijn:** De letters K, H, V en T lijken te verwijzen naar specifieke afdelingen of locaties binnen het bedrijf (bijv. K voor Koeling, H voor Hallen, T voor Transport). * **Werkzaamheden:** De nadruk ligt op koeltechniek (compressoren, pekelleidingen), transport (containers, transportwagens) en algemeen onderhoud (rioolgemaal, verlichting). * **Derden:** Er wordt melding gemaakt van externe firma's zoals 'Werkspoor' (een grote Nederlandse machinefabriek) en 'G.W.P.' (mogelijk Gemeentelijk Waterbedrijf of een aannemer). * **Locatie-indicaties:** Vermeldingen van de 'Vischmarkt', 'J. Evertsenstraat' en de 'Levensmiddelendienst 's-Gravenhage' plaatsen de werkzaamheden met grote zekerheid in Den Haag.
Handgeschreven ambtelijke notitie op gelinieerd papier.
Het document is een korte interne notitie, waarschijnlijk van de politie of een marktwezen-instantie, betreffende de status van een straatverkoper genaamd Manasse. De kern van de rapportage is dat een eerdere onregelmatigheid of lopende zaak ("Kan m.i. als afgedaan worden beschouwd") is opgelost. Manasse verkocht voorheen bloemen in de omgeving van de Jan Evertsenstraat zonder vaste standplaats, maar heeft nu een officiële vaste plek toegewezen gekregen op de dagmarkt in diezelfde straat. De notitie vermeldt tevens een adres in Krommenie (Wilkensstraat), wat mogelijk de woonplaats van de betrokkene was. Het document is op 12 mei 1943 opgesteld en de volgende dag, 13 mei, door een meerdere (de Haan) gezien en voor archivering ("Opbergen") getekend.
Administratieve lijst van marktkooplieden.
* **Administratieve aard:** Het document is een 'mutatielijst', wat betekent dat het wijzigingen in een bestand bijhoudt. In dit geval gaat het om personen die zijn 'afgevoerd' van de marktregisters. * **Betekenis van 'Afgevoerd':** In de context van Amsterdam 1942-1943 heeft dit een sinistere bijklank. Het betekent dat de betreffende persoon zijn of haar nering op de markt niet langer mocht uitoefenen. Voor Joodse kooplieden was dit vaak het gevolg van de anti-Joodse verordeningen (zoals de uitsluiting van markten of deportatie). * **Geografie:** De genoemde markten (Mosplein, Nieuwmarkt, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein, Ten Katestraat) zijn iconische Amsterdamse marktlocaties. Het Waterlooplein en de Nieuwmarkt lagen in of nabij de Joodse buurt. * **Marginale notities:** De handgeschreven vinkjes en afkortingen in de rechterkantlijn ("acc.", "bekend", "voorlopig") duiden op een proces van verificatie door ambtenaren. * **Producten:** De lijst toont een breed scala aan handel: van etenswaren (vis, mosselen, fruit) tot textiel (kanten, kousen, damesmode) en huishoudelijke artikelen.
Administratief register (waarschijnlijk een marktregister of vergunningenlijst).
* **Structuur:** Het document is strikt ingedeeld in personen die aan de lijst zijn toegevoegd ("Opgevoerd") en personen die van de lijst zijn geschrapt ("Afgevoerd"). Dit duidt op een mutatieregister van marktkooplieden. * **Terminologie:** * *a. g. f.*: Afkorting voor aardappelen, groenten en fruit. * *2e h. art.*: Tweedehands artikelen. * *cons. ijs*: Consumptie-ijs. * *alc. vr. dr.*: Alcoholvrije dranken. * *verdeelvisch*: Waarschijnlijk vis die onder het distributiestelsel viel. * **Locaties:** De genoemde markten (Nieuwmarkt, Lindengracht, Jan Evertsenstraat, Albert Cuypstraat, Mosplein) bevestigen dat dit een Amsterdams register is. * **Handschrift:** Helder, administratief cursief handschrift uit het midden van de 20e eeuw.
Handgeschreven administratieve lijst op gelinieerd papier.
* **Structuur:** De lijst is georganiseerd per wijk/sector ("West I"). De "x" achter de namen lijkt een afvinkteken voor een voltooide handeling (bijv. een bezoek, bezorging of registratie). * **Numerieke codes:** De getallen in de linkermarge (deels in rood) verwijzen mogelijk naar specifieke districten, bonnummers of categorieën van personen. Het getal "83 - 86" rechtsonder kan verwijzen naar paginanummers in een groter register. * **Doorhalingen:** De doorgehaalde regels suggereren een dynamische administratie waarbij personen werden uitgeschreven of verplaatst. Opvallend is dat de familie "De Vries" collectief lijkt te zijn verwijderd of verwerkt. * **Adressen:** Alle adressen bevinden zich in de wijk Amsterdam-West (o.a. Baarsjes en Oud-West). De toevoegingen I, II, III en 'h' (huis) duiden op de verdiepingen.
Financieel overzicht / Boekhoudkundig document.
* **Structuur:** Het document vergelijkt de inkomsten uit marktgelden van april 1944 met die van april 1943, aangevuld met een cumulatief totaal van het lopende jaar ("Vorige maanden"). De bedragen zijn in guldens. * **Opvallende daling:** Er is een drastische afname van de totale marktinkomsten zichtbaar. In april 1943 werd er 42.147,81 gulden opgehaald, terwijl dit in april 1944 slechts 6.090,88 gulden was. Dit wijst op een sterke inkrimping van de legale handel. * **Specifieke markten:** * De **Brandstoffenmarkt** (nr. 22) is verantwoordelijk voor een groot deel van de inkomsten, wat de schaarste aan brandstof in de oorlogstijd onderstreept. * De **Automarkt** (nr. 23) is volledig stilgelegd ("-.-"), wat logisch is gezien de vordering van voertuigen en het gebrek aan benzine voor burgers. * Markten in voorheen Joodse buurten, zoals de **Uilenburg** (nr. 18) en **Waterlooplein** (nr. 1), tonen ofwel nul-inkomsten of een zeer lage activiteit vergeleken met de vooroorlogse status. * **Schrijffout:** Bij nummer 17 staat een typo in de originele tekst: "Noordermakrt" in plaats van Noordermarkt.
Document
* **Dalende trend**: Vergeleken met maart 1943 is er in maart 1944 een forse daling te zien in de totale marktgeldontvangsten voor die maand (van 8.145,98 naar 5.310,96 gulden). * **Inactieve markten**: Verschillende markten die in 1943 nog inkomsten boden, zoals de Nieuwmarkt en de Gaaspstraat, leveren in maart 1944 niets meer op. De Automarkt is volledig inactief. * **Correcties**: Er zijn opvallende handgeschreven correcties aangebracht bij de posten 'Brandstoffenmarkt' en 'Diverse ontvangsten'. Zonder deze handmatige aanpassingen zou het eindtotaal (31.776,84) niet kloppen. Dit duidt op een administratieve controle achteraf. * **Brandstoffen**: Ondanks de oorlog blijft de brandstoffenmarkt een aanzienlijke bron van inkomsten, wat de vitale noodzaak van brandstof (zoals kolen of hout) in deze periode onderstreept.
Financieel overzicht / Kwartaalrapportage van marktgelden.
* **Trend:** Er is een significante daling in marktopbrengsten te zien tussen mei 1943 (9.417,46) en mei 1944 (6.870,07). Dit duidt op afnemende handelsactiviteit naarmate de oorlog vorderde. * **Uitschieters:** De 'Brandstoffenmarkt' (post 22) is verantwoordelijk voor een zeer groot deel van de inkomsten in de voorgaande maanden (12.612,40). Dit weerspiegelt de enorme schaarste en de strakke regulering van brandstoffen tijdens de oorlogsjaren. * **Nulwaarden:** Verschillende markten tonen geen opbrengst meer in 1944 (bijv. Nieuwmarkt, Gaaspstraat, Minervaplein). Opvallend is dat de Waterlooplein-markt in mei 1943 geen inkomsten had maar in 1944 wel, wat kan wijzen op een heropening of functiewijziging onder de bezetting. * **Ventgelden:** Post 25 (Ventgelden) is in mei 1944 fors hoger dan in mei 1943, wat erop kan wijzen dat meer mensen probeerden goederen via straathandel aan te bieden bij gebrek aan vaste winkelvoorraad of marktplaatsen.
Financieel overzicht / Kwartaal- of maandrapportage van marktgelden.
Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van de inkomsten uit marktgelden in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De tabel vergelijkt de inkomsten van mei 1944 met mei 1943 en cumuleert deze met de voorgaande maanden van het jaar 1944. Opvallende trends: * **Daling van inkomsten:** Bij bijna alle dag- en weekmarkten is een significante daling in inkomsten te zien tussen mei 1943 en mei 1944 (totaal van 9.417,46 naar 6.870,07 gulden). Dit wijst op afnemende handelsactiviteit. * **Verschuivingen:** De Waterloopleinmarkt, die in mei 1943 geen inkomsten genereerde, vertoont in 1944 weer activiteit. Andere markten, zoals de Nieuwmarkt en de Gaaspstraat, zijn in mei 1944 stilgevallen. * **Brandstoffenmarkt:** Deze post (nr. 22) is relatief groot in de kolom 'vorige maanden', wat duidt op een hoge omzet in de wintermaanden van begin 1944, waarschijnlijk door de schaarste aan kolen en hout. * **Pontgelden:** Opvallend is de stijging van de pontgelden in mei 1944 ten opzichte van mei 1943, wat kan duiden op meer noodzakelijk verkeer over het IJ.
Financieel overzicht / Kwartaal- of maandrapportage ("Staat van ontvangen marktgeld").
* **Structuur:** Het document is een strak georganiseerde boekhoudkundige tabel. De inkomsten zijn onderverdeeld in Dagmarkten (1-13), Weekmarkten (14-20) en specifieke markten of vergoedingen (21-26). * **Financiële tendens:** Ondanks de oorlogssituatie lijken de totale inkomsten in juli 1944 (12.801,03 gulden) licht gestegen ten opzichte van juli 1943 (12.463,13 gulden). De Albert Cuypstraat is veruit de meest winstgevende dagmarkt. * **Opvallende details:** * De **Brandstoffenmarkt** (post 22) is een grote post, wat duidt op de regulering en verkoop van schaarse brandstoffen tijdens de bezetting. * De post **Nieuwmarkt** (post 6) laat voor juli 1944 geen inkomsten zien, terwijl er in 1943 nog wel activiteit was. * **Waterlooplein** (post 1) toont in juli 1944 inkomsten, terwijl de kolom van juli 1943 leeg is.
Archieflijst-vermeldingen
Uittreksel uit een jaarverslag of ambtelijk bericht (vermoedelijk het Verslag van de Toestand der Gemeente Amsterdam).
| J.Evertsenstraat | --- | 23 | 235 | 1.029 | 1.150 | 2.129(1) | 1.031 |
Uittreksel uit een gemeentelijk jaarverslag (vermoedelijk Amsterdam).
| J.Evertsenstraat | --- | 23 | 235 | 1.029 | 1.150 | 2.129(1) | 1.031 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats 16 4
Waterlooplein — standplaats - 1150 1
Relevante Archieffragmenten
er rekening mede worden gehouden, dat de J. Evertsenstr. ~~uitsluitend~~ een winkelstraat is en een groote verkeersweg, zoodat het een unicum zou zijn hier een markt te stichten. (Al onze markten zijn gelegen aan zijstraten van drukke verkeers- en winkelstraten) **B. Stichting van een dagmarkt in de omgeving der Jan Evertsenstraat.** Deze oplossing is theoretisch slechts uitvoer- baar indien voor...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven kennisgeving/briefkaart. * **Afzender:** H. Greven, wonende aan de Jan Evertsenstraat 122 III te Amsterdam. * **Geadresseerde:** Waarschijnlijk de marktmeester of een gemeentelijke instantie belast met markttoezicht. * **Datum:** Gedateerd op een maandag 15 juli. Op basis van de straatnaam (bouw Jan Evertsenstraat rond 1925) en de kalend...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte lijst op papier, vermoedelijk een administratief overzicht voor een marktmeester of gemeentelijke instantie. * **Titel:** JAN EVERTSENSTRAAT. * **Ondertitel:** Losse plaatsen. * **Kenmerken:** De lijst bevat kolommen voor naam, adres, geboortedatum en artikel (handelswaar). Diverse namen zijn met rode pen onderstreept. In de rechterkolom staan ...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] m. de Laer [Handgeschreven middenboven:] Verzonden 19/11 [Typoscript:] VP/HG. 72/75/4 M. 18 November 1940. Venters in Jan Evertsen- straat. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r</u>. Ten vervolge op mijn rapport d.d. 6 September jl. (No. 72/75/3 M.) heb ik de eer U te berichten, dat dezerzijds, overeenkomstig Uw opdracht, nog...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijk rapport/adviesnota (mogelijk van een marktmeester of politiedienst). * **Onderwerp:** Regulering van straathandel en standplaatsen in en rondom de Jan Evertsenstraat te Amsterdam. * **Datering:** Onbekend, maar op basis van spelling (o.a. 'groote', 'zoodat', 'practisch') en de genoemde winkels vermoedelijk jaren '30 of jaren '40 van de 20e eeuw...