Financieel overzicht / Kwartaal- of maandrapportage van marktgelden.
Origineel
Financieel overzicht / Kwartaal- of maandrapportage van marktgelden. Mei 1944. Dienst 1944
STAAT VAN ONTVANGEN MARKTGELD OVER DE MAAND MEI 1944.
| Aanduiding der markt | Mei 1943 | Mei 1944 | Vorige maanden | Totaal |
|---|---|---|---|---|
| 1. Dagmarkt Waterlooplein | --- | 548,10 | 2.798,25 | 3.346,35 |
| 2. Dagmarkt (Hulpmarkt) | 152,40 | --- | --- | --- |
| 3. Dagmarkt Zwanenburgwal | --- | --- | --- | --- |
| 4. Dagmarkt Alb. Cuypstraat | 1.921,30 | 1.401,35 | 6.877,45 | 8.278,80 |
| 5. Dagmarkt Dapperstraat | 259,45 | 94,50 | 1.016,05 | 1.110,55 |
| 6. Dagmarkt Nieuwmarkt | 1.015,45 | --- | 404,35 | 404,35 |
| 7. Dagmarkt Ten Katestraat | 949,35 | 787,50 | 3.980,55 | 4.768,05 |
| 8. Dagmarkt Lindengracht | 790,-- | 651,75 | 3.287,55 | 3.939,30 |
| 9. Dagmarkt Gaaspstraat | 456,40 | --- | --- | --- |
| 10. Dagmarkt Joubertstraat | 208,-- | 7,80 | 59,80 | 67,60 |
| 11. Dagmarkt Stadionplein | 46,20 | --- | 156,-- | 156,-- |
| 12. Dagmarkt Beethovenstraat | 13,80 | 10,40 | 101,60 | 112,-- |
| 13. Dagmarkt Minervaplein | 48,-- | --- | --- | --- |
| 5.850,35 | 3.501,40 | 18.681,60 | 22.183,-- | |
| 14. Weekmarkt Amstelveld | 83,25 | 57,90 | 160,35 | 218,25 |
| 15. Weekmarkt Sumatrastraat | 13,05 | 10,80 | 28,80 | 39,60 |
| 16. Weekmarkt Westerstraat | 56,55 | 40,35 | 150,60 | 190,95 |
| 17. Weekmarkt Noordermarkt | 75,60 | 79,95 | 222,60 | 302,55 |
| 18. Weekmarkt Uilenburg | --- | --- | --- | --- |
| 19. Weekmarkt J. Evertsenstraat | 145,40 | 83,30 | 501,50 | 584,80 |
| 20. Weekmarkt Mosplein | 86,20 | 59,45 | 262,70 | 322,15 |
| 460,05 | 331,75 | 1.326,55 | 1.658,30 | |
| 21. Boom- en Bloemenmarkt | 214,30 | 148,70 | 727,66 | 876,36 |
| 22. Brandstoffenmarkt | 538,79 | 537,16 | 12.612,40 | 13.149,56 |
| 23. Automarkt | --- | --- | --- | --- |
| 24. Standplaatsvergunningen | 854,63 | 301,47 | 2.630,20 | 2.931,67 |
| + kraamgeld | 296,94 | 186,12 | 719,44 | 905,56 |
| 1.151,57 | 487,59 | 3.349,64 | 3.837,23 | |
| 25. Pontgelden | 1.184,-- | 1.717,10 | 395,50 | ²2.112,60 |
| 26. Diverse ontvangsten | 30,40 | 146,37 | 774,37 | 920,74 |
| 9.417,46 | 6.870,07 | 37.867,72 | 44.737,79 |
Opvallende trends:
* Daling van inkomsten: Bij bijna alle dag- en weekmarkten is een significante daling in inkomsten te zien tussen mei 1943 en mei 1944 (totaal van 9.417,46 naar 6.870,07 gulden). Dit wijst op afnemende handelsactiviteit.
* Verschuivingen: De Waterloopleinmarkt, die in mei 1943 geen inkomsten genereerde, vertoont in 1944 weer activiteit. Andere markten, zoals de Nieuwmarkt en de Gaaspstraat, zijn in mei 1944 stilgevallen.
* Brandstoffenmarkt: Deze post (nr. 22) is relatief groot in de kolom 'vorige maanden', wat duidt op een hoge omzet in de wintermaanden van begin 1944, waarschijnlijk door de schaarste aan kolen en hout.
* Pontgelden: Opvallend is de stijging van de pontgelden in mei 1944 ten opzichte van mei 1943, wat kan duiden op meer noodzakelijk verkeer over het IJ. Het document dateert uit mei 1944, een kritieke fase in de Duitse bezetting van Nederland, vlak voor de geallieerde invasie in Normandië (D-Day).
De data weerspiegelen de sociaaleconomische ontwrichting van die tijd:
1. Vervolging: Markten zoals het Waterlooplein en de Uilenburg lagen in vanouds Joodse buurten. De afwezigheid of drastische verandering van inkomsten op deze plekken hangt direct samen met de deportatie van de Joodse bevolking, die in 1944 vrijwel voltooid was. Het Waterlooplein werd na de deportaties soms heropend voor 'Arische' handelaren, wat de inkomsten in 1944 zou kunnen verklaren.
2. Schaarste en distributie: Door de toenemende schaarste aan goederen en de strenge rantsoenering werd de legale markthandel steeds moeilijker. Veel handel versverschoof naar de zwarte markt, die buiten deze officiële gemeentelijke cijfers bleef.
3. Dagelijks leven: De markten in buurten zoals de Rivierenbuurt (Gaaspstraat) en Transvaalbuurt (Joubertstraat) tonen de impact van de oorlog op het dagelijks leven in Amsterdamse volkswijken. De drastische daling in de Joubertstraat is tekenend voor de ontvolking van deze buurt door de Jodenvervolging. J. Evertsenstraat Gemeente Amsterdam