Archief 745
Inventaris 745-421
Pagina 408
Dossier 24
Jaar 1944
Stadsarchief

Uittreksel uit een jaarverslag of ambtelijk bericht (vermoedelijk het Verslag van de Toestand der Gemeente Amsterdam).

Origineel

Uittreksel uit een jaarverslag of ambtelijk bericht (vermoedelijk het Verslag van de Toestand der Gemeente Amsterdam). ALGEMBENE DAGMARKTEN.

De tijdelijke hulpmarkten, welke werden gehouden in de speeltuinen op het Waterlooplein en in de Gaaspstraat uitsluitend voor Joodsche verkoopers, koopers en bezoekers, zijn met ingang van 9 Augustus opgeheven(Gemeenteblad 1943, afd.3, volgno. 67).

De aanwijzing der overige tijdelijke hulpmarkten is tijdens het verslagjaar voor ten hoogste één jaar verlengd(Gemeenteblad 1943, afd. 3, volgno.8).

Met het oog op een betere contrôle zijn op de markten Albert Cuypstraat, Dapperstraat, Ten Katestraat en Lindengracht loodsen aangewezen als verkoopplaatsen van visch(Gemeenteblad 1943, afd.3, volgno.66).

De opbrengst aan marktgeld bedroeg f. 62.927,40(vorig jaar f. 61.863,-).

Het hieronder volgende staatje geeft een overzicht van de in 1942 en 1943 ingenomen plaatsen.

| Markten | halfjaarplaatsen | Aantal maandplaatsen | weekplaatsen | dagplaatsen |
| :--- | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |
| | 1942 | 1943 | v.a.1-6-1943 | 1942 | 1943 t/m 31-5 | 1942 | 1943 |
| Nieuwmarkt | 5 | 18 | 562 | 2.095 | 1.524 | 12.457 | 24.076 |
| Waterlooplein | 3 | 1 | 6 | 5.863 | 1.728 | 2.039 | --- |
| Dapperstraat | 52 | 88 | 173 | 2.878 | 1.346 | 3.532 | 3.426 |
| Alb.Cuypstraat | 33 | 45 | 1.461 | 10.162 | 4.672 | 9.816 | 10.593 |
| Ten Katestraat | 28 | 45 | 974 | 6.450 | 3.332 | 7.029 | 5.065 |
| Lindengracht | 44 | 76 | 918 | 7.062 | 3.432 | 3.484 | 3.020 |
| Joubertstraat | 3 | --- | 138 | 4.264 | 1.368 | 227 | --- |
| Gaaspstraat | 3 | --- | 132 | 10.111 | 3.567 | 4.274 | --- |
| Beethovenstraat | --- | 7 | 34 | 256 | 144 | --- | --- |
| Minervaplein | --- | --- | 16 | 485 | 356 | --- | --- |
| J.Evertsenstraat | --- | 23 | 235 | 1.029 | 1.150 | 2.129(1) | 1.031 |
| Mosplein | --- | 2 | 136 | 610 | 483 | 1.894(1) | 1.307 |
| Stadionplein | --- | 15 | 16 | 284 | 358 | --- | --- |
| Totaal: | 171 | 320 | 4.801 | 51.549 | 23.460 | 46.881 | 48.518 |

1) In deze cijfers zijn ook begrepen de dagplaatsen, ingenomen op de weekmarkt.

III. WEEKMARKTEN.

BOOM- EN BLOEMMARKT.

Deze markt is ook dit jaar de geheele week gehouden. Daartoe is het gedeelte van den Singel(Zuidzijde) tusschen de Wijde Heisteeg en het Muntplein wederom voor den tijd van een jaar aangewezen als tijdelijke hulpmarkt van de Boom- en Bloemmarkt.(Gemeenteblad 1943, afd.3, volgno.8).

De opbrengst aan marktgeld bedroeg f.1.889,42(vorig jaar f. 1.540,75).

ALGEMENE WEEKMARKTEN.

De opbrengst aan marktgeld bedroeg f. 4.752,85(vorig jaar f. 3.524,65).

In het verslagjaar zijn op de volgende markten de daarachter vermelde dagplaatsen ingenomen(de tusschen haakjes geplaatste getallen vermelden de overeenkomstige gegevens over 1942): Westerstraat 4013(4555); Sumatrastraat 739(1067); Dit document is een administratief overzicht van de marktactiviteiten in Amsterdam tijdens het oorlogsjaar 1943. De tekst is zakelijk en droog van toon, maar bevat cruciale informatie over de uitsluiting en uiteindelijke deportatie van de Joodse bevolking.

Belangrijke punten uit de tekst:
* Opheffing Joodse markten: De tekst meldt dat de "hulpmarkten" voor Joden op het Waterlooplein en in de Gaaspstraat per 9 augustus 1943 zijn opgeheven. In de tabel is te zien dat de dagplaatsen voor deze locaties in 1943 op "---" (nul) staan.
* Controle: Er wordt melding gemaakt van de aanwijzing van loodsen voor de visverkoop voor "betere contrôle", wat past in het beeld van de toenemende regulering en distributiebeperkingen tijdens de bezetting.
* Verschuivingen: Er is een duidelijke toename te zien in het aantal dagplaatsen op de Nieuwmarkt (van ruim 12.000 naar 24.000), wat mogelijk duidt op een centralisatie van de resterende handel. De historische context van dit document is de Holocaust (Shoah) in Amsterdam. Vanaf 1941 voerden de Duitse bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joden mochten niet meer op reguliere markten komen en werden gedwongen hun handel te drijven op speciaal aangewezen "Joodse markten", vaak gesitueerd op omheinde locaties zoals speeltuinen in de Joodse buurt (Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Gaaspstraat).

De datum van opheffing in het document — 9 augustus 1943 — is veelzeggend. Tegen die tijd waren de grote razzia's van juni 1943 in Amsterdam al achter de rug en was het overgrote deel van de Joodse Amsterdammers gedeporteerd naar kamp Westerbork en vandaar naar de vernietigingskampen. De administratieve mededeling dat deze markten "zijn opgeheven" is de bureaucratische bevestiging dat er vrijwel geen Joden meer in de stad aanwezig waren om de markt te bezoeken of er te verkopen. Wat voor de ambtenaar een statistische wijziging was, was in werkelijkheid het resultaat van een genocide.

Samenvatting

Dit document is een administratief overzicht van de marktactiviteiten in Amsterdam tijdens het oorlogsjaar 1943. De tekst is zakelijk en droog van toon, maar bevat cruciale informatie over de uitsluiting en uiteindelijke deportatie van de Joodse bevolking.

Belangrijke punten uit de tekst:
* Opheffing Joodse markten: De tekst meldt dat de "hulpmarkten" voor Joden op het Waterlooplein en in de Gaaspstraat per 9 augustus 1943 zijn opgeheven. In de tabel is te zien dat de dagplaatsen voor deze locaties in 1943 op "---" (nul) staan.
* Controle: Er wordt melding gemaakt van de aanwijzing van loodsen voor de visverkoop voor "betere contrôle", wat past in het beeld van de toenemende regulering en distributiebeperkingen tijdens de bezetting.
* Verschuivingen: Er is een duidelijke toename te zien in het aantal dagplaatsen op de Nieuwmarkt (van ruim 12.000 naar 24.000), wat mogelijk duidt op een centralisatie van de resterende handel.

Historische Context

De historische context van dit document is de Holocaust (Shoah) in Amsterdam. Vanaf 1941 voerden de Duitse bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joden mochten niet meer op reguliere markten komen en werden gedwongen hun handel te drijven op speciaal aangewezen "Joodse markten", vaak gesitueerd op omheinde locaties zoals speeltuinen in de Joodse buurt (Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Gaaspstraat).

De datum van opheffing in het document — 9 augustus 1943 — is veelzeggend. Tegen die tijd waren de grote razzia's van juni 1943 in Amsterdam al achter de rug en was het overgrote deel van de Joodse Amsterdammers gedeporteerd naar kamp Westerbork en vandaar naar de vernietigingskampen. De administratieve mededeling dat deze markten "zijn opgeheven" is de bureaucratische bevestiging dat er vrijwel geen Joden meer in de stad aanwezig waren om de markt te bezoeken of er te verkopen. Wat voor de ambtenaar een statistische wijziging was, was in werkelijkheid het resultaat van een genocide.

Kooplieden in dit dossier 84

Aal en paling Waterlooplein 39.174
Aal en paling Waterlooplein 1.025
Aal en paling Waterlooplein 39174
Aal en paling Waterlooplein 39.174
Aal en paling Waterlooplein 39.174
Aal en paling Waterlooplein 352.317
Aantal auto's (mosselen) Waterlooplein ---
Aantal vaartuigen Waterlooplein 77
Aantal wagons (mosselen) Waterlooplein ---
Aardap.: Waterlooplein [h:] 198.575.000
Aardap.: Waterlooplein 216.830.830
A.Z. 10 "
A. Cuypstraat Waterlooplein 10.593
A. Cuypstraat Waterlooplein 10.593
A. Cuypstraat Waterlooplein 10.593
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 10.593
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein " 550.-
Bessen (kruis) Waterlooplein -
Bessen (kruis) Waterlooplein -
Bessen (roode & witte) Waterlooplein -
Bessen (roode, witte) Waterlooplein -
Bieten (gekookt) Waterlooplein -
Bieten (rauw) Waterlooplein 19.800
H. Bokking Waterlooplein 267½
Boom- en bloemmarkt Waterlooplein 5,–
Boom- en bloemmarkt Waterlooplein
Boom- en bloemmarkt Waterlooplein 1.175,50
Boonen Waterlooplein 103.300
Div. soorten zee- en zoetwatervisch Waterlooplein 99152
Alle 84 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6