A.Z.

Officiële circulaire / Dienstbrief.

Dit document is een directief van het Amsterdamse gemeentebestuur aan alle hoofden van gemeentelijke diensten. De kernboodschap is een totaalverbod op economische interactie tussen de gemeente en Joodse burgers of bedrijven. **Belangrijke elementen:** 1. **Segregatie:** De tekst instrueert ambtenaren om geen zaken meer te doen (kopen, verkopen of opdrachten verstrekken) met Joden. Dit is een cruciale stap in de economische isolatie ("Arisering") van de Joodse bevolking. 2. **Racialisering:** De term "joodschen bloede" verwijst direct naar de rassenideologie van de bezetter, waarbij niet langer religie maar afstamming het criterium is voor uitsluiting. 3. **Autoriteit:** De brief is ondertekend door Edward Voûte. Hij werd door de Duitsers aangesteld als regeringscommissaris/burgemeester na het ontslaan van de democratisch gekozen burgemeester De Vlugt na de Februaristaking van 1941. 4. **Bureaucracie:** De handgeschreven parafen onderaan (Bloem, de Vries, Miller, Jonkman) tonen aan dat de instructie door de ambtelijke top van de verschillende secretarie-afdelingen is gezien en verwerkt.

Dienstbrief / Circulaire van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een officiële mededeling van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Duitse bezetting. De kern van de brief is het verzoek aan gemeenteambtenaren om "vrijwillig" 0,5% van hun salaris af te staan aan de stichting **Winterhulp Nederland (WHN)**. Hoewel de tekst spreekt over "vrijwillig afstaan" en vraagt om een lijst van personeel dat "bereid is", moet dit in de context van de tijd worden gezien als een dwingend verzoek. Het weigeren van een dergelijke afdracht kon door de bezetter en collaborerende instanties worden uitgelegd als een politieke stellingname tegen de nieuwe orde. De handtekening onder het document is van Edward Voûte, die in 1941 door de bezetter als burgemeester was aangesteld.

Getypte brief (doorslag of kopie op dun papier).

* **Inhoud:** De brief dient als een verduidelijking of herinnering betreffende de distributie van groenten tijdens de wintermaanden. De afzender benadrukt dat bepaalde voorraden specifiek bedoeld zijn om te worden ingezet zodra de normale aanvoer stokt door vorst (bijvoorbeeld door het dichtvriezen van vaarwegen). Er wordt tevens aangedrongen op het tijdig vaststellen van de prijzen voor deze noodvoorraden. * **Vorm:** Het betreft een zakelijke, ambtelijke correspondentie. Het gebruik van "u" met een hoofdletter ("Uw", "U") en de formele afsluiting zijn typerend voor de tijd. * **Administratieve details:** De afkorting "jl." staat voor 'jongstleden' (vorige maand). "Afd.A.Z." verwijst waarschijnlijk naar de Afdeling Algemene Zaken. "Toestel 9" duidt op een intern telefoon- of doorverbindnummer.

Getypte brief op officieel briefpapier van de Joodsche Raad voor Amsterdam.

* **Doel van de brief:** De brief informeert Joodse straatverkopers (venters) dat hun vergunning is ingetrokken en dat zij zich direct moeten melden voor dwangarbeid in "werkverruimingskampen" in Drenthe. * **Toon en tactiek:** De Joodsche Raad hanteert een toon die enerzijds de situatie probeert te normaliseren (door te benadrukken dat het "gewone kampen" zijn onder "Nederlandsche leiding") en anderzijds zware druk uitoefent. Er wordt expliciet gedreigd met "ernstig gevaar" en "erger voorkomen". * **Economische uitsluiting:** Het document illustreert een specifiek moment in de economische beroving van de Joodse bevolking: het systematisch ontnemen van middelen van bestaan (de ventvergunning) als opmaat naar fysieke isolatie in kampen. * **Uitzonderingen:** Er wordt een klein sprankje hoop geboden voor houders van vaste standplaatsen, mits zij direct bewijs kunnen overleggen.

Z. O. Z.

*A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633.*

*A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633.*

. . . . . . . | " 100 " | " 5.- | | UIEN B. | . . . . . . . . . . . . . | " 100 " | " 4.50 | z.o.z. (A) 19026 - '41 - K 983

. . . . . . . . . | 100 " | 5.-- | | UIEN B. | . . . . . . . . . . . . . . . | 100 " | 4.50 | Z.o.z. (A) 19026 - '41 - K 983