Dienstbrief / Correspondentie. 26 oktober 1939. De Administrateur der afdeling Militaire Zaken. De Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam ("Alhier"). GEMEENTE AMSTERDAM

AMSTERDAM, 26 October 1939.

AFD. M.Z.
No. 29 V.291ᵃ M.Z.
BIJLAGEN : 1

[Paarse stempel:] № 86/45/5 M. 1939 ²⁰/₁₀

MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.

Ik heb de eer U hierbij terug te zenden de bijlage van Uw apostille van 25 September j.l., voor zooveel mogelijk aangevuld met den datum, waarop de betrokkenen wegens buitengewone omstandigheden of voor mobilisatie onder de wapenen zijn gekomen.

Omtrent J. van Asperen en J. Cohen is het mij, zonder de beschikking te hebben over nadere gegevens, zooals voornaam en datum van geboorte, niet mogelijk de gevraagde gegevens te verstrekken.

Ten aanzien van I. de Vos heb ik aangenomen, dat bedoeld wordt Isaac de Vos, geboren 26 Juni 1910, wiens adres volgens het register van dienstplichtigen is: Valkenburgerstraat 73 III p/a Rood (Centrum).

v.Z.
[Handgeschreven initialen: ay]

De Administrateur der afd. Militaire Zaken,
[Handgeschreven handtekening: J. F. Janssen (?)]

Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen,
A l h i e r .

Model G.A. 7
25.000-1-'39

--- Dit document is een ambtelijke reactie van de afdeling Militaire Zaken van de gemeente Amsterdam op een informatieverzoek (apostille) van de directeur van het Marktwezen. Het Marktwezen wilde weten wanneer bepaalde werknemers onder de wapenen waren geroepen.

De administrateur meldt dat hij de gevraagde data heeft ingevuld op een bijlage (niet aanwezig bij deze scan), maar stuit op identificatieproblemen bij enkele personen. Vanwege het ontbreken van voornamen en geboortedata kan hij over J. van Asperen en J. Cohen geen uitsluitsel geven. Bij een zekere "I. de Vos" heeft de administratie zelf een koppeling gemaakt met een Isaac de Vos, wiens persoonlijke gegevens ter verificatie worden vermeld.

Het taalgebruik is uiterst formeel ("Ik heb de eer U...", "j.l.", "alhier") en getuigt van de strikte bureaucratische processen binnen de Amsterdamse gemeentelijke diensten aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog.

--- De datum van de brief, 26 oktober 1939, is historisch relevant. De Tweede Wereldoorlog was net uitgebroken (1 september 1939). Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, vond de algemene mobilisatie van het Nederlandse leger reeds plaats in augustus 1939. De "buitengewone omstandigheden" waarnaar in de brief wordt verwezen, duiden op deze gespannen militaire situatie.

Dienstplichtigen die werkzaam waren bij gemeentelijke diensten, zoals het Marktwezen, werden opgeroepen voor actieve dienst. Voor de personeelsadministratie en salarisverwerking was het voor de directeur van het Marktwezen noodzakelijk om de exacte data van indiensttreding "onder de wapenen" te weten.

Opvallend is het vermelde adres van Isaac de Vos: de Valkenburgerstraat in het centrum van Amsterdam. Dit was destijds een straat in de Joodse buurt. Gezien de naam en de locatie is het zeer waarschijnlijk dat de in de brief genoemde persoon van Joodse afkomst was, wat een extra tragische lading geeft aan dit administratieve document in het licht van de gebeurtenissen die volgden na de Duitse inval in mei 1940.