Verlof- of toestemmingsbewijs (formulier). 1942. RIJKSDIENST VOOR DE WERKVERRUIMING
INSPECTIE DRENTHE.

Ondergeteekende, kokbeheerder van het werkkamp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
verleent bij deze aan den Joodschen tewerkgestelde . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
geboortedatum en jaar . . . . . . . . . . , toestemming om zich op heden
rechtstreeks te begeven naar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Tijd van vertrek uit het werkkamp . . u. . . min.

                                                                                                   . . . . . 1942

                                               De Kokbeheerder:
          . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . *   **Doel:** Het document dient als een officieel bewijs van toestemming voor een Joodse tewerkgestelde om zich buiten de grenzen van een specifiek werkkamp te begeven. De vermelding "rechtstreeks te begeven naar" onderstreept de strikte beperking van de bewegingsvrijheid.

• Autoriteit: Opvallend is dat de "kokbeheerder" bevoegd was om dergelijke bewijzen te ondertekenen. Dit duidt op de interne hiërarchie en administratieve organisatie binnen de werkkampen van de R.v.W.
• Terminologie: Het gebruik van de term "Joodschen tewerkgestelde" is typerend voor de segregatie en discriminatie tijdens de bezettingsjaren. Het labelt de persoon expliciet op basis van afkomst binnen een systeem van gedwongen arbeid.
• Staat: Het formulier is niet ingevuld, wat suggereert dat het een ongebruikt exemplaar is of onderdeel van een voorraad blanco formulieren. * Rijksdienst voor de Werkverruiming (R.v.W.): Oorspronkelijk opgericht in de jaren '30 voor werkloosheidsbestrijding, werd deze dienst tijdens de Duitse bezetting ingezet voor de organisatie van Joodse werkkampen.
• Joodse Werkkampen in Drenthe: In 1942 werden in met name Noord-Nederland (en veelvuldig in Drenthe) tientallen kampen ingericht waar Joodse mannen werden gedwongen tot zware arbeid, zoals ontginning en wegverharding.
• Historisch kader (1942): 1942 was het jaar waarin de vervolging van Joden in Nederland intensiveerde. De werkkampen dienden vaak als voorstadium voor deportatie. In oktober 1942 werden de meeste bewoners van deze kampen plotseling weggevoerd naar kamp Westerbork, om van daaruit naar de vernietigingskampen in het Oosten te worden gedeporteerd. Dit document is een tastbaar overblijfsel van de bureaucratische controle over deze groep mensen vlak voor hun deportatie.