Doorslag van een officiële waarschuwingsbrief. 9 augustus 1940. De Directeur (waarschijnlijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). [Handgeschreven, rechtsboven:] m de Kaar [?]
[Handgeschreven, rechtsboven:] HG.
[Handgeschreven, middenboven:] verzonden 9/8

den Heer J.Halberstad,
Albert Cuypstraat 103 III,
Amsterdam-Zuid.

Wijk 14.

25/152/4 M. 9 Augustus 1940.

Mij is gerapporteerd, dat U zich op Vrijdag 2 Augustus jl. op Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat heeft laten vervangen, terwijl U daarvoor dezerzijds geen toestemming was verleend.

Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na te laten.

De Directeur, De brief is een formele, strenge berisping aan een marktkoopman, de heer J. Halberstad. De aanleiding is een overtreding van de marktverordening: hij heeft zich op 2 augustus 1940 op zijn vaste standplaats aan de Albert Cuypmarkt laten vervangen door iemand anders zonder daarvoor de vereiste officiële toestemming te hebben. De toon van de brief is ambtelijk en dwingend ("Ik waarschuw U hierbij ernstig"). Dergelijke documenten dienden als dossieropbouw; bij herhaaldelijke overtredingen kon de marktvergunning worden ingetrokken. Deze brief dateert van augustus 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de inhoud op het eerste gezicht een routinematige administratieve kwestie lijkt, is de historische context van belang. De Albert Cuypstraat lag in een buurt met een grote Joodse populatie en veel Joodse markthandelaren.

De geadresseerde, Jacques Halberstad (geboren in 1883), was inderdaad een Joodse koopman. In deze vroege fase van de bezetting functioneerde het Nederlandse ambtenarenapparaat nog grotendeels op de oude voet, maar de controle op Joodse burgers en hun economische activiteiten werd gaandeweg strikter en bureaucratischer. Dit document illustreert de nauwgezette surveillance waaraan marktkooplieden onderworpen waren. Jacques Halberstad werd later in de oorlog, in 1942, gedeporteerd en vermoord in Auschwitz. Dit schijnbaar banale document is daarmee een tastbaar spoor van een leven dat kort daarna door de Holocaust zou worden vernietigd. J. Halberstad Gemeente Amsterdam Marktwezen