Ambtelijk advies / Interne correspondentie. 26 september 1940. Advies op no. 25/195/1 M.v.

Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier.

In verband met bijgaand verzoek van G. Insel,
pl. zijp AC, diene het volgende:
Bedoeling van verzoeker is zich te doen assisteren
door Willem Jan Gjevaar, geb. 26 Juli '22.
Die jongeman bezet als losse plaatshouder her-
haaldelijk een losse plaats met het artikel groenten.
In hoeverre een belangengemeenschap bestaat
met den heer Insel die eveneens in groenten of fruit
handelt, is dezerzijds niet na te gaan, alhoewel
volgens mededeeling van Insel, het een zuiver bijstand-
geval betreft.
Gezien deze mededeeling adviseer ik U, dat het
verzoek worde ingewilligd.

Amsterdam, 26 Sept '40.
[Handtekening] Het document is een ambtelijk advies aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de zaak is een verzoek van marktkoopman G. Insel om de 18-jarige Willem Jan Gjevaar als assistent aan te stellen.

De ambtenaar die het advies schrijft, merkt op dat Gjevaar reeds een bekende verschijning op de markt is; hij werkt daar momenteel als "losse plaatshouder" (een handelaar zonder vaste standplaats) in groenten. Er wordt getoetst of er sprake is van een verboden "belangengemeenschap" (een verkapte vennootschap of samenwerking die de marktregels omzeilt), aangezien beide mannen in dezelfde branche (groenten en fruit) werkzaam zijn. Omdat Insel verklaart dat het louter om een "bijstandgeval" (hulpverlening) gaat, adviseert de ambtenaar om het verzoek goed te keuren. Dit document is geschreven in de begindagen van de Duitse bezetting van Nederland (september 1940). De Amsterdamse markten waren in deze periode streng gereguleerd door de gemeente. Elke wijziging in personeel of standplaats vereiste officiële toestemming.

Hoewel de brief een zakelijke, bureaucratische toon heeft, is de historische context van belang: vanaf de herfst van 1940 werden de eerste anti-Joodse maatregelen ingevoerd die later ook de toegang van Joodse kooplui tot de markten zouden beperken. De achternaam 'Insel' kan duiden op een Joodse achtergrond, wat dergelijke verzoeken in de loop van de oorlogsjaren steeds problematischer zou maken. Op het moment van schrijven lijkt het verzoek echter nog volgens de reguliere marktverordeningen te worden afgehandeld. G. Insel Marktwezen