Ambtelijk advies / Brief. Onbekend (ondertekend door een functionaris van de marktinspectie). Advies op No. 25/196/1 M.p.

Den Heer Inspecteur
i/h Marktwezen
Alhier.

Naar aanleiding van bijgaand verzoek van
M. v.d. Horst, v. h. 6 b r/ Al. diene het volgende:
De heer v.d. Horst heeft sinds 11 Sept. j.l. een voorkeurs-
kaart, waarvan hij tot heden geen gebruik heeft
gemaakt, hetgeen begrijpelijk is, gezien het aantal
markten, dat hij wenscht te bezoeken, buiten de vijf
dagen loonarbeid, die hij verricht.
Uit een oogpunt van marktorde komt het
m.i. ongewenscht voor het verzoek in te willigen.

Amsterdam, 26 Sept. '40.
[Handtekening] In dit document adviseert een ambtenaar (vermoedelijk een marktmeester of adjunct-inspecteur) negatief op een verzoek van een zekere heer M. v.d. Horst. De kern van de kwestie is dat Van der Horst sinds 11 september 1940 in het bezit is van een 'voorkeurskaart' voor de markt, maar deze nog niet heeft gebruikt.

De reden voor het niet gebruiken van de kaart ligt volgens de schrijver in het feit dat de aanvrager reeds vijf dagen per week in loondienst werkt ("loonarbeid"). Hierdoor heeft hij weinig ruimte om daadwerkelijk op de markt te staan. De schrijver concludeert dat het inwilligen van het verzoek (mogelijk een uitbreiding van zijn marktvergunning of standplaatsen) "ongewenscht" is met het oog op de "marktorde". Men wilde destijds voorkomen dat schaarse marktplaatsen werden bezet door mensen die niet volledig afhankelijk waren van de markthandel, ten koste van beroepshandelaren. Het document is gedateerd op 26 september 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode bleven veel Nederlandse gemeentelijke diensten, zoals de marktinspectie in Amsterdam, functioneren onder de bestaande regelgeving, hoewel de schaarste aan goederen en de controle op de distributie steeds strenger werden.

De term "marktorde" verwijst naar de regulering van standplaatsen en vergunningen. Een voorkeurskaart gaf een handelaar bepaalde rechten bij de toewijzing van plekken. Het feit dat iemand die reeds een volledige werkweek in loondienst had, ook een marktvergunning ambieerde, werd door de autoriteiten vaak kritisch bekeken om 'oneerlijke concurrentie' met professionele marktkooplieden te voorkomen en om de effectiviteit van de beperkte marktruimte te waarborgen. M. v.d. Horst Marktwezen