Administratieve notitie/dossierkaart van de gemeente Amsterdam (afdeling Algemene Zaken). November 1940. [Kader linksboven]
BIJBLAD VAN:
M. • No. 25/226/1 1940
DOORGEZONDEN: 8/11

[Rechtsboven in potlood]
959

[Hoofdtekst]
N. Gobits, voorkeurskaart n. 535
Albert Cuypstraat

Opgeroepen geweest p 2/8 '40 "Kon vanaf
19/8 '40 2 x pr. wk. op markt komen".

Het verzoek van N. Gobits dient m.i. te worden af-
gewezen. Aan N. Gobits dient te worden bericht, dat
hij als houder van een voorkeurskaart voor
de markt aan de Alb. Cuypstraat, minstens twee
maal per week een plaats op deze markt moet
innemen. Indien hij dit nalaat zal zijn naam
van de sollic. lijst van opgemelde markt worden
geschrapt.

18/11/40 [onleesbare paraaf]

14-11-'40
de Haan

[In rood/bruin potlood onderaan midden]
25/226/2 1.

[Linksonder in druk]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een ambtelijk advies en besluit betreffende de marktvergunning van de heer N. Gobits. Uit de tekst valt het volgende op te maken:

1. Status van de koopman: N. Gobits beschikt over een 'voorkeurskaart' (nummer 535) voor de Albert Cuypmarkt. Dit gaf hem het recht op een vaste standplaats.
2. Verzoek en afwijzing: Gobits heeft blijkbaar een verzoek ingediend (mogelijk om tijdelijke ontheffing van de aanwezigheidsplicht), maar dit wordt door de ambtenaar De Haan op 14 november 1940 negatief geadviseerd ("dient m.i. te worden afgewezen").
3. Regelgeving: Er wordt herinnerd aan de strikte regel dat een houder van een voorkeurskaart minimaal twee keer per week daadwerkelijk op de markt aanwezig moet zijn.
4. Sanctie: Indien hij niet aan deze aanwezigheidsplicht voldoet, zal hij van de lijst worden geschrapt, wat het verlies van zijn vaste staanplaats zou betekenen.
5. Besluitvorming: Het advies van De Haan (14-11) lijkt op 18 november 1940 te zijn bekrachtigd door een superieur. Het document dateert van november 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De naam Gobits is een veelvoorkomende Joodse achternaam in Amsterdam. De Albert Cuypmarkt telde in die tijd zeer veel Joodse marktkooplieden.

In deze periode begon de bezetter, vaak met medewerking van het Nederlandse ambtelijke apparaat, de grip op het openbare leven te verstevigen. Hoewel de tekst in dit document oogt als een standaard handhaving van marktreglementen, moet het gezien worden in het licht van de toenemende druk op Joodse burgers. Vanaf november 1940 werden de eerste anti-Joodse maatregelen in de ambtenarij en het bedrijfsleven effectief. Niet veel later, in 1941, zouden Joodse kooplieden volledig van de algemene markten worden verbannen en verbannen worden naar speciaal aangewezen "Joodsche markten".

Dergelijke administratieve verscherpingen (zoals de strikte eis om minimaal twee keer per week aanwezig te zijn) werden vaak gebruikt als instrument om "onwelgevallige" personen hun licenties te ontnemen als zij door omstandigheden niet aan de regels konden voldoen. N. Gobits Gemeente Amsterdam