Ambtsbericht / Rapportage van markttoezicht.
Origineel
Ambtsbericht / Rapportage van markttoezicht. 16 november 1940. [Links boven:]
X Waarschuwing 15/II
[Midden boven:]
schorsingen: 2 dg. Maandag 25 en dinsdag 26 nov. a.s.
[Lijst met kolommen: Adres, Standplaatsnummer, Naam, Artikel, Sanctie/Notitie]
- Linnestr. 177 - Plh. 2 - F.G. v. Rheenen - haring - 1e melding X [Rood: 25/234/5]
- Amstelstr. 82 - 16 - M.J. Baan - groenten - 1e melding X
- Ferd. Bolstr. 94 - 15 - G.L. Hartman - fruit - 1e melding X
- 1e Swammerd.str. 29 - 24 - G.v. Duelum - groenten - 18/9 '40 mondelinge waarschuwing X
- L. v. Kerkstr. 37 - 22 - G. Maringman - fruit - 1e melding X
- Almstr. 123 - 7/2 - G. Vorst - fruit - 1e melding X
- Rapenb.str. 16 - 230 - M. Nangjas - fruit - zie onder X
- Ferd. Bolstr. 84 - 90 - G. van Amda - fruit - 1e melding X
- Rapenb.str. 126 - 124 - E. Italiander - fruit - 1e melding X
- Oosterpark 111 - 158 - J.M. Rens - haring - 2 dagen geschorst (25/234/22) [Rood omcirkeld]
- 1e v.d. Helststr. 30 - 157 - J.A. Overhoff - mosselen - 1e melding X
- Gmelinstr. 131 - 331 - J. Rocker - mosselen - 9/8 '40 waarschuwing zonder herhaling
- Ger. Doustr. 5 - 77 - J.v. Duelhoven - fruit - 1e melding X
- Pieterstr. 45 - 247 - B. van der Thijn - kousen - 1e melding X
- 1e Swammerd.str. 20 - 194 - H. Roelofse - haring - 2 dagen geschorst (25/234/23) [Rood omcirkeld]
- Amstelstr. 362 - 241 - H. Tasberg - groenten - herhaald rapport
- Jodenbreestr. 19 - 247 - A. van Velzen - fruit - 1 dag geschorst (25/234/21) [Rood omcirkeld]
- Lauriergracht 128 - 270 - H.J. Machita - manufacturen - 1e melding X
- Rozengracht 262 - 271 - W. d. Haan - kruidenierswaren - 1e melding X
- Almstr. 219 - 290 - M. Rockenberg - aardappelen - X
[Onderste tekstblok:]
Begrijpelijk is, dat alleen een ernstige bestraffing een einde aan deze wantoestanden kan maken.
t. 18/4 '40 2 weken geschorst wegens gebruik ondeugdelijk weegwerktuig.
28/2 '40 Gewaarschuwd wegens assistentie zonder toestemming.
nu 1 dag verwijdering straffen.
Amsterdam, 16 Nov. 40.
[Handtekening/Paraaf]
G.J. Moelhuizen (?)
20/11/40 HZ Dit document is een administratief verslag van de Amsterdamse marktdienst of politie, opgesteld in de vroege fase van de Duitse bezetting. Het bevat een zwarte lijst van handelaren die de regels hebben overtreden.
- Soorten overtredingen: Hoewel de specifieke aard van de 'wantoestanden' bovenaan niet expliciet wordt genoemd bij elke naam, duidt de tekst onderaan op zaken als het gebruik van "ondeugdelijk weegwerktuig" (fraude met gewichten) en het werken zonder de juiste vergunningen of assistentie.
- Handhavingsbeleid: Er is een duidelijke escalatie zichtbaar. De meeste handelaren krijgen een "1e melding" (gemarkeerd met een rood kruis), maar bij herhaalde overtredingen volgt onmiddellijke schorsing van één of twee dagen. De toon van de rapporteur is streng: er wordt gepleit voor "ernstige bestraffing" om de orde te handhaven.
- Geografie: De genoemde locaties (Rapenburgerstraat, Jodenbreestraat, Amstelstraat) situeren veel van deze handelaren in of nabij de Amsterdamse Jodenbuurt. De datum, 16 november 1940, is cruciaal. Nederland was op dat moment zes maanden bezet. De Duitse autoriteiten en de collaborerende Nederlandse administratie probeerden de grip op de economie en de distributie (voedselvoorziening) te verstevigen.
Markten waren vitale knooppunten voor de voedselvoorziening, maar ook plekken waar de bezetter 'zwarthandel' of 'onregelmatigheden' vreesde. Opvallend zijn de namen in de lijst (zoals Italiander en Tasberg), die duiden op Joodse markthandelaren. In deze periode werden de beperkingen voor Joodse burgers stap voor stap aangescherpt; hoewel dit document primair over marktregels lijkt te gaan, past de strenge controle in de bredere context van toenemende repressie en het registreren van Joodse ondernemers in Amsterdam. De handtekening onderaan lijkt van een marktmeester of inspecteur die verantwoordelijk was voor de handhaving van de marktverordeningen.