Officiële kennisgeving / disciplinaire brief.
Origineel
Officiële kennisgeving / disciplinaire brief. 20 november 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten, Amsterdam). Den Heer M. Hangjas, Rapenburgerstraat 16 III, Amsterdam-Centrum. extra [handgeschreven] HG.
den Heer M.Hangjas,
Rapenburgerstraat 16 III,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.
25/234/20 M. 20 November 1940.
Mij is gerapporteerd, dat U op Vrijdag 15 November jl. de
markt aan de Albert Cuypstraat niet op het voorgeschreven tijdstip
met Uw goederen had verlaten.
In verband met dit feit bericht ik U, dat ik U, overeen-
komstig het bepaalde in artikel 39 lid 1 van het Reglement op de
Markten, voorwaardelijk heb gestraft met ontneming van het recht om
op de markten hier ter stede een plaats in te nemen en wel voor den
tijd van één dag. Deze straf zal ten uitvoer worden gelegd, indien
U zich binnen één jaar na dato dezes andermaal aan een laakbare
handeling op een der markten hier ter stede schuldig maakt, onver-
minderd de straf, die alsdan op het nieuwe feit zal worden gesteld.
De Directeur, Dit document is een officiële berisping aan een marktkoopman. De kern van de zaak is een overtreding van de marktregels: de heer Hangjas is op vrijdag 15 november 1940 te laat vertrokken van zijn staanplaats op de Albert Cuypmarkt.
De sanctie die wordt opgelegd is een voorwaardelijke ontzegging van het recht om één dag op de Amsterdamse markten te staan. Deze straf heeft een proeftijd van één jaar. Het taalgebruik is formeel-juridisch ("overeenkomstig het bepaalde", "laakbare handeling", "dato dezes"). De brief is typerend voor de strikte administratieve handhaving van de openbare orde en marktregulering in Amsterdam in die tijd. Het document dateert van november 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de brief in eerste instantie een reguliere administratieve maatregel lijkt, is de historische context van groot belang:
- Locatie en Identiteit: De geadresseerde, de heer M. Hangjas, woonde in de Rapenburgerstraat. Dit was het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. De naam Hangjas is een bekende Sefardisch-Joodse naam in Amsterdam.
- Toenemende druk: In de herfst van 1940 begonnen de Duitse bezetters en de meewerkende Nederlandse bureaucreatie de druk op de Joodse bevolking op te voeren. Kleine overtredingen van marktkooplieden (een beroepsgroep waarin veel Joodse Amsterdammers werkzaam waren) werden vaak strenger aangepakt of nauwgezetter gedocumenteerd als onderdeel van de toenemende segregatie en uitsluiting.
- De Albert Cuypmarkt: Deze markt was en is een centrale plek in het Amsterdamse economische leven. Voor veel bewoners van de Joodse buurt was het de primaire plek voor hun broodwinning.
Deze brief is een voorbeeld van hoe de alledaagse bureaucreatie bleef doorfunctioneren onder de bezetting, waarbij de mazen van de wet en de reglementen steeds strakker werden aangetrokken rondom specifieke bevolkingsgroepen. M. Hangjas