Officiële brief/oproeping van een gemeentelijke instantie. 4 december 1940 (met handgeschreven aantekening "Verzonden 4/12-'40"). Dienst Marktwezen Amsterdam (namens De Directeur). Den Heer J. van Gelder, Zwanenburgwal 48, Amsterdam-Centrum. [Logo: Drie kruisen van Amsterdam binnen een weegschaal-embleem]
MARKTWEZEN AMSTERDAM

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

Handgeschreven tekst rechtsboven: Verzonden 4/12-'40

No. ~~25/244/3 M~~
BIJLAGE _______________
ONDERWERP : ______________

AMSTERDAM (W.) 4 December 1940
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer J.van Gelder,
Zwanenburgwal 48,
Amsterdam-Centrum.
Wyk 2.

Op grond van het feit, dat U geen gevolg hebt ge-
geven aan de aan U gerichte schriftelyke waarschuwing om Uw
plaats op de markt Albert Cuypstraat
regelmatig te bezetten, behoort Uw marktplaats ingevolge ar-
tikel 11 van het Reglement op de Markten te worden ingetrok-
ken.

Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op
6 of 9 December a.s. te 10 uur v.m. te komen
by den Inspecteur van myn dienst, Jan van Galenstraat 14,
Amsterdam-West.

De Directeur,

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. * Inhoud: De brief is een formele aanzegging dat de marktvergunning van de heer J. van Gelder voor de Albert Cuypmarkt mogelijk wordt ingetrokken. De reden hiervoor is dat hij zijn standplaats niet regelmatig bezet, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. Hij wordt opgeroepen voor een hoorzitting bij de Inspecteur van de Dienst Marktwezen op 6 of 9 december 1940.
* Juridische basis: Er wordt expliciet verwezen naar "artikel 11 van het Reglement op de Markten".
* Stijl en toon: De toon is strikt zakelijk, ambtelijk en dwingend. Het gebruik van archaïsche spelling (schriftelyke, myn, v.m., bijvoeglijk naamwoord "den") is typerend voor de officiële correspondentie van die tijd.
* Administratieve details: Het document is een voorgedrukt formulier (Model No. 8), wat aangeeft dat dit een gestandaardiseerde procedure was voor marktkooplieden die zich niet aan de regels hielden. Het dossiernummer is handmatig doorgehaald, mogelijk omdat de zaak een andere administratieve weg insloeg. * Historische periode: De brief is gedateerd op 4 december 1940, ruim een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Locatie en doelgroep: De ontvanger, de heer J. van Gelder, woonde aan de Zwanenburgwal 48. Dit adres bevond zich in het hart van de toenmalige Jodenbuurt in Amsterdam.
* De Jodenvervolging: Hoewel de brief een administratieve reden opgeeft (het niet bezetten van de kraam), moet dit document gezien worden in het licht van de toenemende anti-Joodse maatregelen van de bezetter. In de loop van 1940 en 1941 werden Joodse ondernemers en marktkooplieden systematisch uit het economische leven geweerd door middel van registratie, beperkingen en uiteindelijk uitsluiting.
* Albert Cuypmarkt: Kort na deze brief, begin 1941, werden Joodse kooplieden volledig verbannen van algemene markten zoals de Albert Cuyp en mochten zij alleen nog handelen op speciaal aangewezen "Joodse markten". Het 'niet verschijnen' op de markt was vaak geen vrije keuze, maar een gevolg van de toenemende restricties, angst of voorbereidingen op onderduik/deportatie. Dit type administratieve pesterij werd vaak gebruikt als juridische dekmantel om vergunningen van Joodse burgers in te trekken. J. van Gelder Marktwezen