Handgeschreven briefje/notitie op gelinieerd papier.
Origineel
Handgeschreven briefje/notitie op gelinieerd papier. Ik had de hoofzaak nog
vergeten mocht het mij niet
gelukt zijn van de week dan ver-
zoek ik uw beleefd mijn
plaatsen tijdelijk op Westerbork
dat de toestand beter is. Bij
voorbaat mijn Dank De schrijver van dit briefje richt zich tot een onbekende instantie of persoon met een specifiek verzoek. De tekst is kort en zakelijk, maar beleefd van toon ("uw beleefd", "Bij voorbaat mijn Dank").
De kern van het bericht is het verzoek om "tijdelijk" geplaatst te worden in kamp Westerbork. De reden die hiervoor wordt opgegeven is schrijnend: "dat de toestand beter is". Dit suggereert dat de huidige situatie van de schrijver (mogelijk in gevangenschap elders, in onderduik, of in een andere precaire omstandigheid) op dat moment als slechter of gevaarlijker werd ervaren dan het verblijf in het doorgangskamp.
Het woord "hoofzaak" (hoofdzaak) aan het begin geeft aan dat dit een aanvulling is op een eerder gesprek of schrijven dat de schrijver was vergeten te vermelden. Dit document is historisch zeer beladen vanwege de expliciete vermelding van Westerbork. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende kamp Westerbork als het centrale doorgangskamp (Polizeiliches Durchgangslager) van waaruit bijna 100.000 Joden, Roma en Sinti werden gedeporteerd naar vernietigingskampen in Oost-Europa.
Het feit dat iemand verzoekt om naar Westerbork te gaan omdat de toestand daar "beter" zou zijn, illustreert de wanhopige keuzes waar vervolgden voor stonden. Soms hoopte men in Westerbork herenigd te worden met familie, of dacht men dat het kamp (waar een zekere mate van interne organisatie en voorzieningen waren) veiliger was dan de onmiddellijke dreiging van executie of de verschrikkelijke condities in andere strafkampen of de onderduik.
Het briefje is een zeldzaam en indringend ego-document dat getuigt van de complexe en vaak tragische afwegingen die slachtoffers van de Holocaust moesten maken in de hoop te overleven.