Officiële ambtelijke brief/kennisgeving.
Origineel
Officiële ambtelijke brief/kennisgeving. 13 juni 1940. (Briefhoofd met stadswapen Amsterdam)
MARKTWEZEN AMSTERDAM HG.
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
No. 28/46/1 M.
BIJLAGE
ONDERWERP:
AMSTERDAM (W.) 13 Juni 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14
AAN
den Heer I. van Linda,
Zwanenburgerstraat 24 III,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.
[Handgeschreven notities in de bovenmarge en midden]
2 uur
44 b 20
12/1 '40.
Is in steun opgenomen sedert 7 November 1938.
Ziekensteun tot April 1940, daarna gewone steun. Informeren!
17-6-40
de Haan
[Antwoord in rechterkantlijn]: is juist. R.
Heeft eerst sedert 11-5-'40 een voorkeurkaart. R.
[Handgeschreven notities in de linkermarge]
Schrappen brief geschreven?
bel[...].
[Getypte tekst]
Op grond van het feit, dat U geen geregeld gebruik van de U verleende voorkeurskaart voor de markt Lindengracht 462. heeft gemaakt, behoort de inschrijving op de sollicitantenlijst voor bovengenoemde markt, ingevolge artikel 10 van het Reglement op de Markten, te worden geschrapt.
Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op Maandag 17 Juni a.s. om 9 uur v.m. te komen bij den Inspecteur van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.
De Directeur,
[Handtekening]
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526.
--- Dit document is een administratieve oproep aan een markthandelaar die dreigt zijn rechten op een standplaats te verliezen. De kernpunten zijn:
- Administratieve controle: De Dienst van het Marktwezen hanteerde strikte regels (Artikel 10 van het Marktreglement). Wie een 'voorkeurskaart' had voor een specifieke markt (in dit geval Lindengracht plek 462) maar deze niet benutte, werd van de lijst verwijderd om plaats te maken voor anderen.
- Sociaal-economische context: De handgeschreven aantekeningen onthullen de persoonlijke situatie van I. van Linda. Hij was sinds november 1938 afhankelijk van de 'steun' (sociale bijstand). De ambtenaar 'de Haan' merkt op dat hij tot april 1940 ziektebijstand ontving en daarna reguliere bijstand. Dit verklaart waarschijnlijk waarom hij niet op de markt kon staan.
- Bureaucracy in actie: De ambtenaar met de initiaal 'R.' voegt een cruciale correctie toe: de handelaar had de bewuste voorkeurskaart pas sinds 11 mei 1940. De beschuldiging van "geen geregeld gebruik" is dus wellicht prematuur, aangezien hij de kaart op het moment van schrijven pas één maand bezat.
- Hoorplicht: De directeur van het Marktwezen past hoor en wederhoor toe door de betrokkene uit te nodigen voor een gesprek bij de inspecteur voordat de definitieve beslissing tot schrapping wordt genomen.
--- * Tijdperk: De brief is gedateerd op 13 juni 1940, exact één maand na de Nederlandse capitulatie aan nazi-Duitsland. Hoewel de brief een reguliere gemeentelijke handeling lijkt, is de timing pikant.
* Locatie en Achtergrond: De geadresseerde woonde in de Zwanenburgerstraat, een straat in de Amsterdamse Jodenbuurt die tijdens de oorlog grotendeels werd gesloopt. Veel Joodse Amsterdammers waren werkzaam in de markthandel. In de loop van de bezetting zouden Joodse handelaren systematisch van de markten worden geweerd door anti-Joodse maatregelen. Hoewel deze specifieke brief over technische marktregels gaat, toont het de nauwkeurige registratie van handelaren die later door de bezetter kon worden misbruikt.
* De Lindengrachtmarkt: Een van de oudste en belangrijkste markten in de Jordaan. Standplaatsen waren zeer gewild, vandaar de strenge controle op de 'sollicitantenlijst'.
* De 'Steun': De armoede in Amsterdam was in de jaren '30 en begin '40 groot. Het feit dat iemand 'in de steun' zat, betekende een streng regime van controle door de gemeente op alle inkomsten en activiteiten.