Handgeschreven brief (verzoekschrift). Juli 1940 (gebaseerd op stempels en handgeschreven datum 26/7). Pieter Jakobus Overloop. De heer Van der Laan (vermoedelijk een marktmeester of gemeentelijk ambtenaar). № 20/56/I 17. 1940 26/7
Aan Den
Heer van der Laan.
in map

Mijn heer. ik had een
vriendelijk verzoek aan uw.
Daar ik een vaste staanplaats.
heb op de Lindengracht. Had.
ik een vraag aan uw. om
rede. dat ik in de visch
mijn brood niet kan verdienen
waarom ik zoo graag van uw
een vrijstelling hebben
als het kon. Tot dat de
toestand wat beter wordt
en dat er wat meer visch
komt. daar ik mijn staan
plaats niet kan verdienen
en niet graag in de schuld
wil komen op de vischmarkt.
Naam. Pieter Jakobus
Overloop. Lindengracht 354
huis. In deze brief verzoekt Pieter Jakobus Overloop om een vrijstelling van betaling voor zijn vaste staanplaats op de Lindengracht-markt in Amsterdam. De kern van zijn betoog is van economische aard: hij slaagt er op dat moment niet in om met de verkoop van vis voldoende inkomen te genereren ("mijn brood niet kan verdienen"). Hij geeft aan dat hij dit verzoek indient omdat hij niet in de schulden wil raken bij de vismarkt. Hij hoopt op een tijdelijke regeling totdat de "toestand wat beter wordt" en er weer meer vis beschikbaar is voor de handel. Het taalgebruik is nederig ("vriendelijk verzoek") en kenmerkend voor de tijd (gebruik van de 'ch' in visch, en 'uw' als aanspreekvorm). De brief is gedateerd in juli 1940, slechts twee maanden na de Duitse inval in Nederland. Hoewel de bezetting nog in de beginfase was, werden de gevolgen voor de handel en voedselvoorziening al snel merkbaar. De aanvoer van verse vis werd bemoeilijkt door de oorlogssituatie op de Noordzee (mijnengevaar en vorderingen van schepen), wat leidde tot schaarste en hoge prijzen. De Lindengracht was (en is) een bekende marktlocatie in de Jordaan. Dit document vormt een direct bewijs van de individuele economische nood die kleine zelfstandigen ondervonden aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. De ontvanger, de heer Van der Laan, was waarschijnlijk verantwoordelijk voor de inning van de marktgeldgelden in Amsterdam. Van der (De heer)