Ambtelijk formulier/oproepingskaart van de afdeling Marktwezen. September 1940. Bovenzijde:
Nº 20/69/8 [stempel] 1940

Linkerkolom:
Opgeroepen per
(datum) 10 Sept '40 (uur) 9 1/2 - 12.-
wegens niet geregeld bezetten plaats
op de markt Lindengracht
pl. n. 109
(W 20/7 '40)

Aan J. Kleyn
Westerstraat 72

Midden (stempel in blauwe inkt):
Brou Wolff [?]
26-9-40 FK.
[Paraaf]

Rechterkolom:
Aanteekeningen Inspecteur:
[Doorgehaalde tekst:] Aan oproeping g/e gevolg geven intrekken

19-9-40
Is in huis van bewaring
geweest (stukken gezien!)
m.i. niet intrekken.
Zal 2 x per week komen
all 25-9-40
de Haas
[Paraaf] Dit document betreft een administratieve procedure rondom een marktplaatsvergunning in Amsterdam. De marktkoopman J. Kleyn, die een vaste staanplaats (nummer 109) had op de markt aan de Lindengracht, werd opgeroepen omdat hij zijn plek niet regelmatig bezette. In de marktverordening van die tijd kon dit leiden tot het vervallen van de staanplaats.

De aantekeningen van inspecteur De Haas werpen licht op de situatie: Kleyn was afwezig omdat hij in het "huis van bewaring" (de gevangenis) verbleef. Omdat de inspecteur de bewijsstukken hiervoor heeft ingezien, wordt geoordeeld dat er sprake is van overmacht. Het advies luidt dan ook: "m.i. [mijns inziens] niet intrekken". Er wordt vastgelegd dat de koopman voortaan twee keer per week op de markt aanwezig zal zijn. De blauwe stempel van 26 september 1940 markeert de definitieve administratieve verwerking van dit besluit. Het document dateert van september 1940, kort na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De Lindengracht en de nabijgelegen Westerstraat vormen het hart van de Jordaan, een Amsterdamse volkswijk waar de markt essentieel was voor de lokale economie.

Hoewel de oorlogssituatie voor grote onrust zorgde, laten dergelijke documenten zien dat de gemeentelijke bureaucratie in eerste instantie op de oude voet voortging. De vermelding van het "huis van bewaring" is saillant; in 1940 kon een detentie variëren van een vergrijp in de zwarte handel tot politiek gemotiveerde arrestaties. Het document illustreert de interactie tussen het dagelijks overleven van de kleine ondernemer en de controlerende hand van de overheid in oorlogstijd. J. Kleyn Marktwezen