Officiële correspondentie / Dienstbrief. 15 oktober 1940. Marktwezen Amsterdam (gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14). Mevrouw J. Nyman, Uithoornstraat 46 I, Amsterdam-Zuid (Wijk 22a). [Logo: Drie Andreaskruisen geflankeerd door twee gestileerde figuren]
MARKTWEZEN AMSTERDAM

[Handgeschreven in potlood:] verzonden 15/10

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 28/76/11 M
BIJLAGE ______________
ONDERWERP : ____________

AMSTERDAM (W.) 15 October 1940
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
Mw. J. Nyman,
Uithoornstraat 46 I,
Amsterdam-Zuid.
Wyk 22a-

Op grond van het feit, dat U geen geregeld gebruik van de U verleende voorkeurskaart voor de markt Lindengracht heeft gemaakt, behoort de inschrijving op de sollicitantenlijst voor bovengenoemde markt, ingevolge artikel 10 van het Reglement op de Markten, te worden geschrapt!

Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op 16 of 18 Oct.a.s. te 9 uur v.m. te komen bij den Inspecteur van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.

De Directeur,

[Onderaan links:] A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. Dit document is een officiële aanzegging van de Dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De strekking van de brief is een voornemen tot administratieve sanctie: het schrappen van Mevrouw J. Nyman van de "sollicitantenlijst" (de wachtlijst voor een vaste staanplaats) voor de markt op de Lindengracht.

De reden hiervoor is dat zij haar "voorkeurskaart" — een bewijs dat recht geeft op een bepaalde voorrang of plek — niet regelmatig heeft gebruikt. De juridische basis hiervoor wordt expliciet vermeld: Artikel 10 van het Reglement op de Markten. De brief biedt de ontvanger nog een laatste mogelijkheid tot verweer ("Alvorens hiertoe te besluiten") door haar te ontbieden voor een gesprek met de Inspecteur op de centrale marktlocatie aan de Jan van Galenstraat. Het document dateert van 15 oktober 1940, exact vijf maanden na de Nederlandse capitulatie. Hoewel de brief een puur administratieve, bureaucratische toon heeft, is de tijdsperiode cruciaal.

1. Bezettingstijd: In oktober 1940 begonnen de Duitse bezetters en de gelijkgeschakelde Nederlandse administratie steeds strikter toezicht te houden op de economische bedrijvigheid.
2. Marktwezen: De markten in Amsterdam (zoals de Lindengracht in de Jordaan) waren vitale plekken voor de voedselvoorziening en handel. De administratie van Marktwezen werd in deze periode gebruikt om de grip op marktkooplieden te verstevigen.
3. Mogelijke uitsluiting: Hoewel deze specifieke brief spreekt over "geen geregeld gebruik", werden dergelijke administratieve controles in de loop van de bezetting vaker ingezet als instrument om bepaalde groepen (met name Joodse marktkooplieden) van de markt te weren. Of Mw. Nyman slachtoffer was van dergelijke gerichte uitsluiting of simpelweg haar nering niet kon uitoefenen door de oorlogsomstandigheden, kan op basis van dit enkele document niet definitief worden vastgesteld, maar de datum maakt het een document uit een overgangsfase waarin de bureaucratie verhardde. A.Z. Model J. Nyman Gemeente Amsterdam Marktwezen