AI-Synthese 52

A.Z. Model was een marktkoopman in Amsterdam die actief was in de periode 1939-1944, met name geassocieerd met de Waterlooplein en de Joodse Buurt. Hij vervulde diverse functies zoals directeur en ondertekenaar op markten zoals de Albert Cuypstraat, Dapperstraat, Ten Katestraat, Lindengracht, Westerstraat, Nieuwmarkt en Zwanenburgwal. Zijn activiteiten raakten samenhangend met thema's als bloemenhandel, verduistering, brandweerzaken en het buitenlandersbeleid tijdens de oorlogsjaren.

Lotgevallen

1939 activiteit Actief aanwezig met 15 tot 20 documenten registratie. op Waterlooplein
1940 activiteit Verhoogde administratieve aanwezigheid met 30 documenten. op Waterlooplein
1941 activiteit Intensieve betrokkenheid met 44 documenten. op Waterlooplein
1942 activiteit Doorgaande activiteiten met 41 documenten. op Waterlooplein
1943 activiteit Afwijzing van data door mapfout (timeout) bij 17 documenten. op Waterlooplein
1944 activiteit Eindfase met slechts 3 documenten. op Waterlooplein

Handel

bloemen Albert CuypstraatDapperstraatTen KatestraatLindengrachtWesterstraatNieuwmarktWaterloopleinZwanenburgwal
WaterloopleinJoodse BuurtBloemenmarktMarktwezenGroep 21VerduisteringBrandweerCentrale HalBuitenlandersbeleidAlbert CuypstraatDapperstraatTen KatestraatLindengrachtWesterstraatNieuwmarktZwanenburgwal
Gebaseerd op 150 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-279 | Pagina 27 | 1939

Formele waarschuwingsbrief / ingebrekestelling.

Dit document is een officiële sommatie van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen aan een marktkraamhouder. De kern van de brief is een betalingsachterstand: de ontvanger, de heer I. Sacksionie, heeft al meer dan drie weken zijn marktgeld voor zijn staanplaats op de Dapperstraatmarkt niet betaald. De brief hanteert een strikte, bureaucratische toon. Er wordt gedreigd met de zwaarste administratieve sanctie: het onherroepelijk intrekken van de vaste staanplaats op basis van artikel 11 van het Marktreglement. Er wordt echter ook een ontsnappingsclausule geboden voor gevallen van overmacht, zoals ziekte of bittere armoede (het "genieten van steun"), mits dit onmiddellijk gemeld wordt. Opvallend is het gebruik van een standaardformulier waarbij de specifieke markt (Dapperstraat) en de uiterste data handmatig zijn ingevuld. De spelling gebruikt de 'y' in plaats van de moderne 'ij' (bijv. "wys", "blyft", "onmiddellyk"), wat gebruikelijk was in de vroege 20e-eeuwse Nederlandse administratie.

Archief 745 | 745-280 | Pagina 46 | 1939

Document

* **Juridische grondslag:** De brief beroept zich op **artikel 10 van het Reglement op de Markten**. Dit artikel stelde blijkbaar dat marktkooplieden die hun toegewezen plek (voorkeurskaart) niet consequent gebruikten, hun recht op een plek of hun positie op de wachtlijst konden verliezen. * **Procedure:** Het document is een laatste waarschuwing/oproep tot verhoor. Er is al een eerdere "schriftelyke waarschuwing" geweest. De ontvanger krijgt de kans op een weerwoord bij de Inspecteur voordat de definitieve schrapping plaatsvindt. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk. Opvallend is het consequente gebruik van de **'y'** in plaats van de **'ij'** in woorden als *schriftelyke*, *inschryving*, *sollicitantenlyst* en *myn*, wat destijds gebruikelijk was in bepaalde administratieve stijlen of door instellingen van schrijfmachines. * **Vormgeving:** Het betreft een standaardformulier (A.Z. Model No. 8), gedrukt in juni 1938 (gezien de code 6-'38 onderaan), dat met een typemachine is ingevuld. ---

Archief 745 | 745-302 | Pagina 111 | 1939

Officiële aanmaning (brief).

* **Inhoud:** Het document is een laatste waarschuwing aan een marktkraamhouder (J.C. Mooyen) wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken. De specifieke locatie van de marktstand is met de hand ingevuld: het Mosplein in Amsterdam-Noord. * **Juridische grondslag:** De brief verwijst naar artikel 11 van het 'Reglement op de Markten', wat de directeur de bevoegdheid geeft om de vaste staanplaats onherroepelijk in te trekken bij wanbetaling. * **Stijl en spelling:** De tekst hanteert een formele, dwingende toon. Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "hierby", "wys", "blyft", "onherroepelyk"), waarbij de 'y' vaak werd gebruikt in plaats van de 'ij'. * **Administratief proces:** Het gebruik van een voorgedrukt formulier (A.Z. Model No. 8) met open ruimtes voor namen, data en locaties duidt op een gestandaardiseerd proces voor het beheer van marktgelden en vergunningen.

Archief 745 | 745-284 | Pagina 119 | 1939

Officiële waarschuwingsbrief / aanmaning.

Deze brief is een formele sommatie van de Amsterdamse dienst Marktwezen aan een marktkoopman, de heer A. Los. De kern van het document is een betalingsachterstand: de ontvanger heeft al meer dan drie weken zijn marktgeld niet betaald voor zijn vaste staanplaats op de Zwanenburgwal. De toon van de brief is dwingend en bureaucratisch, wat wordt versterkt door het onderstrepen van cruciale termen zoals "met nadruk", "onherroepelijk wordt ingetrokken" en "onmiddellijk". Er wordt een zeer korte termijn gesteld: de brief is gedateerd op 7 december, de betaling moet uiterlijk 9 december binnen zijn, en bij uitblijven daarvan wordt de vergunning op 11 december ingetrokken. Interessant is de clausule aan het einde, die ruimte laat voor coulance indien de wanbetaling een sociale oorzaak heeft, zoals ziekte of armoede ("steun"). Dit weerspiegelt de sociaaleconomische realiteit van die tijd, waarin veel marktkooplieden op de grens van de armoede leefden.

Archief 745 | 745-302 | Pagina 185 | 1939

Officiële waarschuwingsbrief van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief is een laatste aanmaning wegens het niet betalen van marktgeld voor een vaste standplaats op de markt aan het Mosplein in Amsterdam-Noord. De marktkoopman, J.C. Mooyen, heeft een achterstand van meer dan drie weken. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar artikel 11 van het 'Reglement op de Markten'. De sanctie is zwaar: het onherroepelijk intrekken van de vaste standplaats. * **Handgeschreven elementen:** De specifieke markt ("Mosplein"), de uiterste betaaldatum ("vóór op 18 Maart") en de datum van intrekking ("25 Maart") zijn handmatig ingevuld op een standaardformulier. Dit wijst op een efficiënt bureaucratisch proces voor wanbetalers. * **Sociale aspecten:** Opvallend is de vermelding van verzachtende omstandigheden. Als de koopman "steun geniet" (een werkloosheidsuitkering in de crisisjaren) of in het ziekenhuis ligt, kan de intrekking mogelijk worden voorkomen. Dit toont aan dat er binnen de strikte regels enige ruimte was voor sociale noodsituaties.

Archief 745 | 745-277 | Pagina 262 | 1939

Officiële waarschuwingsbrief van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen.

* **Inhoud:** De brief is een formele ingebrekestelling wegens het niet betalen van staangeld voor een marktplaats op de Dappermarkt gedurende meer dan drie weken. De ontvanger krijgt een uiterste termijn van vier dagen (tot 17 september) om te betalen, anders vervalt de vaste staanplaats onherroepelijk. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "hierby", "wys", "blyft", "onherroepelyk", "myn", "onmiddellyk"), waarbij de 'ij' als 'y' werd geschreven in getypte ambtelijke stukken. * **Juridische grondslag:** De intrekking van de staanplaats is gebaseerd op artikel 11 van het destijds geldende 'Reglement op de Markten'. * **Sociale clausule:** De brief bevat een opvallende passage over verzachtende omstandigheden, zoals het genieten van 'steun' (sociale bijstand) of ziekenhuisopname, wat duidt op een zekere mate van sociale consideratie binnen de bureaucratie van die tijd.

Archief 745 | 745-277 | Pagina 264 | 1939

Officiële waarschuwingsbrief / aanmaning.

* **Taalgebruik:** De brief is opgesteld in het zakelijke, ambtelijke Nederlands van vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Kenmerkend is het gebruik van de 'y' in woorden als "hierby", "wys", "blyft" en "myn", waar tegenwoordig de 'ij' wordt gebruikt. * **Inhoud:** De heer Sacksioni wordt gesommeerd om binnen vier dagen zijn achterstallige marktgeld (van meer dan drie weken) te betalen. Gebeurt dit niet, dan verliest hij per 18 september zijn vaste standplaats op de Dappermarkt. De brief biedt een ontsnappingsclausule voor houders die door overmacht (zoals ziekte of armoede/steun) niet kunnen betalen, mits dit direct gemeld wordt. * **Vorm:** Het document is een standaardformulier (A.Z. Model No. 8) van de gemeente Amsterdam, specifiek aangepast voor het Marktwezen. De ondertekenaar is de toenmalige directeur D.A. van Laan.

Archief 745 | 745-303 | Pagina 266 | 1939

Officiële brief/verklaring op voorgedrukt briefpapier.

* **Doel van het document:** Het betreft een bewijs van vakbekwaamheid of beroepsuitoefening. De Dienst Marktwezen verklaart hierin dat de betreffende persoon al minimaal drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groente en fruit. * **Functie:** Deze verklaring was nodig als bijlage voor een aanvraag bij de 'Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale' in Den Haag om officieel erkend te worden als kleinhandelaar. * **Opmerkelijke details:** Het adres Jan van Galenstraat 14 is de locatie van de Centrale Markthal in Amsterdam, die in 1934 werd geopend. De brief is een standaardformulier (Model No. 8) waarvan de invulvelden (naam geadresseerde, nummer, onderwerp) in dit exemplaar blanco zijn gebleven, hoewel de tekst zelf wel specifiek getypt lijkt te zijn voor een algemene bevestiging. * **Taalgebruik:** Typisch voor de vroege 20e eeuw, met spellingen zoals "aanvrage" en "myn".

Archief 745 | 745-303 | Pagina 270 | 1939

Officiële verklaring/brief.

Deze brief dient als een officieel bewijsstuk van vakbekwaamheid en beroepservaring. De Directeur van het Amsterdamse Marktwezen bevestigt hierin dat de geadresseerde (wiens naam op dit exemplaar niet is ingevuld) reeds minimaal drie jaar actief is als groente- en fruithandelaar. Dit bewijs was noodzakelijk voor de aanvraag van een officiële erkenning bij de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag. Zonder een dergelijke erkenning was het in die periode waarschijnlijk niet toegestaan om legaal handel te drijven of in te kopen op de centrale markten.

Archief 745 | 745-281 | Pagina 277 | 1939

Document

* **Soort document:** Een formele aanmaning of waarschuwingsbrief van een gemeentelijke instantie. * **Inhoud:** De heer P. Mooyen wordt gesommeerd om achterstallig marktgeld te betalen voor zijn standplaats op de Lindengrachtmarkt. De brief stelt een strikte deadline (5 februari) en dreigt met het onherroepelijk intrekken van de vergunning voor de vaste staanplaats per de dag daarop. * **Toon:** De toon is ambtelijk, dwingend en gezaghebbend. Er wordt direct verwezen naar de geldende reglementen (artikel 11 van het Reglement op de Markten). * **Uiterlijke kenmerken:** Het betreft een getypte brief op voorgedrukt model-papier (A.Z. Model no. 8). Het gebruik van vetgedrukte onderstrepingen dient om de urgentie en de specifieke details (locatie en deadlines) te benadrukken.

Archief 745 | 745-298 | Pagina 279 | 1939

Officiële waarschuwingsbrief.

* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie aan een marktkoopman die al drie weken zijn staangeld voor de markt aan de Jan Evertsenstraat niet heeft betaald. Hij krijgt een uiterste deadline (4 februari) om te betalen, anders verliest hij op 11 februari definitief zijn vaste staanplaats. * **Toon:** De toon is ambtelijk, dwingend en zakelijk. Het gebruik van onderstrepingen bij termen als "met nadruk", "onherroepelijk wordt ingetrokken" en "onmiddellijk" benadrukt de ernst van de situatie. * **Uitzonderingen:** Er wordt expliciet ruimte gelaten voor sociale verzachtende omstandigheden, zoals het trekken van een werkloosheidsuitkering ("steun geniet") of ziekenhuisopname. Dit duidt op een regeling waarbij armoede of ziekte reden kon zijn voor uitstel of kwijtschelding, mits gemeld. * **Administratie:** De handgeschreven aantekening "verzonden 2/2" bevestigt de verzenddatum door de administratie. De code links onderaan duidt op het gebruikte standaardformulier van de gemeente (A.Z. Model No. 8).

Archief 745 | 745-281 | Pagina 279 | 1939

Officiële waarschuwingsbrief / aanmaning.

Dit document is een formele sommatie van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen aan een marktkoopman. De kern van de brief is een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor een vaste staplaats op de Lindengracht-markt. Opvallend is de strikte bureaucratische toon: er wordt een harde deadline gesteld (5 februari), waarbij het niet nakomen direct leidt tot het verlies van de vergunning ("onherroepelijk ingetrokken"). De brief hanteert een voorgedrukt model (A.Z. Model No. 8), wat aangeeft dat dit een gestandaardiseerde procedure was voor wanbetalers. Wel wordt er een ontsnappingsclausule geboden voor mensen in sociale nood (steun-trekkers of zieken), wat duidt op een zeker sociaal vangnet binnen de strenge marktreglementen van die tijd.

Archief 745 | 745-267 | Pagina 345 | 1939

Officiële brief/correspondentie.

* **Inhoud:** De directeur van het Marktwezen Amsterdam bevestigt aan het gemeentebestuur van Monnikendam dat een specifieke partij (vermoedelijk de gemeente zelf als instelling of een aanvraag namens een inwoner) al meer dan drie jaar officieel geregistreerd staat als kleinhandelaar in groenten en fruit. * **Doel:** Deze verklaring dient als bewijsstuk voor de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag om een officiële erkenning als kleinhandelaar te verkrijgen. * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk Nederlands ("Naar aanleiding van Uw aanvrage", "deel ik U mede"). * **Locatie:** De Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam is de locatie van de Centrale Markthal, die in 1934 werd geopend en het hart vormde van de Amsterdamse voedseldistributie.

Archief 745 | 745-284 | Pagina 435 | 1939

Officiële brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief dient als een laatste waarschuwing of oproep tot verhoor voordat een marktvergunning definitief wordt ingetrokken. De heer Challa heeft zijn vaste plek op de markt in de Sumatrastraat onvoldoende bezet, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar **artikel 11 van het Reglement op de Markten**. Dit artikel stelt waarschijnlijk dat een standplaats vervalt als deze niet regelmatig wordt gebruikt, om te voorkomen dat schaarse marktplekken onbenut blijven. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "schriftelyke", "myn", "tusschen") en een formele, ambtelijke toon. * **Administratieve details:** Het modelnummer onderaan (A.Z. Model No. 8) duidt op een gestandaardiseerd formulier dat door de Algemene Zaken van de gemeente Amsterdam werd gebruikt.

Archief 745 | 745-282 | Pagina 466 | 1939

Dienstbrief / Officiële aanzegging

* **Inhoud:** De brief dient als een laatste waarschuwing voor de heer Pitters. Omdat hij, ondanks een eerdere waarschuwing, zijn aangewezen marktplaats op de Lindengracht niet regelmatig bezet, dreigt de gemeente zijn standplaatsvergunning in te trekken op basis van het marktreglement. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar *artikel 11 van het Reglement op de markten*. Dit duidt op een strikte handhaving van de aanwezigheidsplicht voor kooplieden. * **Procedure:** De geadresseerde krijgt nog één kans om zijn kant van het verhaal toe te lichten tijdens een hoorgesprek met de Inspecteur, gepland voor de volgende ochtend om 09:00 uur. * **Vormkenmerken:** De brief is opgesteld op een standaardformulier (Model No. 8) van de gemeente Amsterdam. De archaïsche spelling ("schriftelyke", "myn", "den Heer") is conform de tijdgeest.

Archief 745 | 745-322 | Pagina 19 | 1940

Dienstbrief / Officiële kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een sommatie aan de heer Vreesen. Hij dreigt zijn plaats op de wachtlijst (sollicitantenlijst) voor de markt op de Lindengracht te verliezen. De reden is dat hij zijn 'voorkeurskaart' niet regelmatig gebruikt, ondanks een eerdere waarschuwing. Hij wordt ontboden voor een gesprek met de inspecteur om een definitief besluit over schrapping te voorkomen. * **Juridische basis:** Er wordt expliciet verwezen naar *artikel 10 van het Reglement op de Markten*. * **Toon:** Formeel, bureaucratisch en dwingend. Het gebruik van "behoort... te worden geschrapt" duidt op een strikte naleving van de regels. * **Administratieve details:** Het documentnummer (28/85/3 M) en de handgeschreven verzenddatum tonen een nauwkeurige archivering door de gemeentelijke dienst.

Archief 745 | 745-317 | Pagina 20 | 1940

Officiële brief/correspondentie.

* **Inhoud:** De brief is een reactie op een klacht van Mevrouw Van Niekerken over een marktkoopman op de Albert Cuypmarkt. Zij beschuldigde hem blijkbaar van "knoeien met het gewicht" (het benadelen van klanten door onjuiste weging). De Directeur van het Marktwezen stelt dat er steekproeven zijn gedaan, maar dat er geen bewijs voor de beschuldiging is gevonden. * **Correcties:** In de laatste zin is de getypte tekst "der kooplieden dezerzijds" met inkt doorgehaald en vervangen door de handgeschreven tekst "op de markten". Dit verandert de focus van de specifieke kooplieden van de organisatie naar de algemene controle op alle markten. * **Stijl:** Het taalgebruik is formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U mede te deelen", "dezen brief", "jl."). * **Vorm:** Het document is waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie, aangezien de naam van de directeur getypt is maar een handtekening ontbreekt.

Archief 745 | 745-325 | Pagina 28 | 1940

Officiële brief / oproep.

* **Inhoud:** Het betreft een formele aanzegging dat de heer A. Cohen van de sollicitantenlijst voor de markt in de Westerstraat dreigt te worden geschrapt. De opgegeven reden is dat hij zijn "voorkeurskaart" niet regelmatig heeft gebruikt. Hij wordt opgeroepen voor een gesprek met de inspecteur om deze beslissing te bespreken. * **Ambtelijke toon:** De brief is geschreven in de formele, dwingende stijl die gebruikelijk was voor de overheid in die tijd ("behoort... te worden geschrapt", "roep ik U op"). * **Administratieve details:** De code onderaan de brief ("10.000-9-'39") geeft aan dat dit formulier (Model 8) in september 1939 in een oplage van 10.000 stuks is gedrukt.

Archief 745 | 745-325 | Pagina 46 | 1940

Officiële brief

Deze brief van de dienst Marktwezen Amsterdam, gedateerd 2 december 1940, betreft een afwijzing van een verzoek van de heer Branger. Hoewel de aard van zijn verzoek niet expliciet in de brief staat, kan uit de context worden afgeleid dat hij waarschijnlijk uitstel of ontheffing vroeg voor zijn aanwezigheid op de markt in de Westerstraat. De toon van de brief is formeel en dwingend. De ontvanger wordt gesommeerd om zijn 'voorkeurskaart' (marktvergunning) weer regelmatig te gaan gebruiken. Bijzonder is de handgeschreven correctie: het getypte woord "heden" is doorgehaald en vervangen door "7-12 a.s.". Dit betekent dat de heer Branger nog een paar dagen de tijd kreeg (tot 7 december) om zijn werkzaamheden op de markt te hervatten voordat zijn vergunning definitief zou worden ingetrokken op basis van het Marktreglement.

Archief 745 | 745-333 | Pagina 55 | 1940

Officiële correspondentie (brief) van een gemeentelijke instantie.

* **Doel van de brief:** De brief is een uitnodiging aan de heer Foks voor een gesprek met de bedrijfschef, de heer J. Broerse, naar aanleiding van een eerder schrijven van Foks. * **Handgeschreven toevoeging:** De aantekening aan de linkerzijde lijkt een intern verslag van de uitkomst van het gesprek of de actie die is ondernomen. Hieruit blijkt dat de aanvraag van de heer Foks (vermoedelijk voor een vergunning om te mogen handelen) is afgewezen: er worden geen nieuwe "ondernemerskaarten" meer uitgegeven op last van de directeur. * **Administratieve sporen:** De datum 12/8 in de kanttekening suggereert dat het gesprek of de afhandeling drie dagen na de datum van de brief plaatsvond. De initialen 'JB' verwijzen waarschijnlijk naar de genoemde bedrijfschef J. Broerse. ---

Archief 745 | 745-325 | Pagina 64 | 1940

Officiële brief/beschikking.

Het betreft een administratief schrijven van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam aan een marktkoopman, de heer I. Gobets. In de brief wordt gereageerd op een verzoek van de heer Gobets van 29 oktober 1940. De kern van de beschikking is dat de heer Gobets een tijdelijke ontheffing krijgt (voor maximaal twee maanden) van de zogenaamde 'bezetplicht'. Normaal gesproken was een marktkoopman verplicht zijn aangewezen plek op de markt (in dit geval de Westerstraatmarkt) persoonlijk in te nemen om zijn vergunning te behouden. De directeur van het Marktwezen staat dit uitstel toe, maar voegt daar handmatig een dwingende voorwaarde aan toe: het verschuldigde marktgeld moet ook tijdens zijn afwezigheid wekelijks voldaan worden.

Archief 745 | 745-333 | Pagina 67 | 1940

Officiële brief/oproep.

Het betreft een officiële correspondentie van het Amsterdamse Marktwezen, gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. De brief is een reactie op een schrijven van de heer L. Groenteman van 7 augustus 1940. Hij wordt verzocht zich te melden bij bedrijfschef J. Broerse voor een gesprek. De handgeschreven aantekeningen zijn van bijzonder belang. Ze lijken tijdens of direct na een gesprek door een ambtenaar te zijn genoteerd en bevatten de details van de aanvraag van de heer Groenteman: * Hij wenst te handelen in **sokken, doosjes pomade en karton/papierwaren**. * Er is sprake van een bedrag van **70 gulden** (mogelijk een geschat weekinkomen of een vereiste borg/betaling). * De aanvrager is **"thuis in vak"**, wat duidt op relevante ervaring. * Het gaat om een onderneming van **2 personen**. * De opmerking **"hebben reeds kaart"** suggereert dat zij al in het bezit waren van een marktvergunning of legitimatiebewijs van de gemeente. ---

Archief 745 | 745-332 | Pagina 89 | 1940

Document

Deze brief vormt een formeel verslag van afspraken tussen de gemeente Amsterdam (dienst Marktwezen) en het bedrijf Gebroeders Pel uit Leiden. De kern van de correspondentie betreft de voorwaarden waaronder het bedrijf zich zou kunnen vestigen op het terrein van de Centrale Markt. Er zijn twee hoofdonderwerpen: 1. **Koeltarieven:** Er wordt een vast tarief toegezegd voor het koelen van goederen. Opmerkelijk is dat de schrijver met de hand de toeslag voor extra maanden specificeert (1/4 cent) en de term "verhoogd" vervangt door het neutralere "herzien". 2. **Huur van fabrieksterrein:** De basisprijs wordt gesteld op 1,25 gulden per vierkante meter per jaar. De uitgebreide handgeschreven toevoeging onderaan is cruciaal: de directeur geeft hierin aan dat er over een lagere prijs te onderhandelen valt bij grotere oppervlaktes (boven de 1000 m2) of toekomstige uitbreiding. Dit toont aan dat de gemeente bereid was tot maatwerk om grote ondernemingen aan te trekken.

Archief 745 | 745-317 | Pagina 92 | 1940

Een officiële administratieve aanzegging/oproep van een gemeentelijke dienst.

* **Type document:** Een officiële administratieve aanzegging/oproep van een gemeentelijke dienst. * **Inhoud:** De heer S. Gobes wordt gewaarschuwd dat zijn inschrijving op de sollicitantenlijst voor de Albert Cuypmarkt dreigt te vervallen omdat hij zijn 'voorkeurskaart' niet regelmatig heeft gebruikt. Hij wordt ontboden voor een gesprek met de inspecteur op 14 augustus 1940. * **Vorm:** Het betreft een standaardformulier (A.Z. Model No. 8) dat met een typemachine is ingevuld. Specifieke details zoals de datum van de afspraak zijn met een dikkere of andere inkt (mogelijk stempel of pen) toegevoegd. De specifieke markt ("Albert Cuypstraat") is als precisering onder de standaardtekst getypt.

Archief 745 | 745-322 | Pagina 101 | 1940

Document

* **Toon en taalgebruik:** De brief hanteert een strikt formele, ambtelijke toon. Er wordt gebruikgemaakt van de u-vorm ("U", met hoofdletter als teken van respect of ambtelijke distantie) en archaïsche naamvalsvormen ("den Heer", "den Inspecteur"). * **Inhoudelijke kern:** De heer Polder wordt ervan beschuldigd zijn 'voorkeurskaart' voor de markt op de Lindengracht niet regelmatig te gebruiken. Hij heeft hierover al eerder een waarschuwing gehad. Op basis van artikel 10 van het marktreglement dreigt hij nu van de sollicitantenlijst (de lijst met gegadigden voor een vaste staanplaats) geschrapt te worden. * **Procedure:** Voordat de definitieve beslissing tot schrapping wordt genomen, krijgt de geadresseerde de gelegenheid voor een gesprek ('hoor en wederhoor') bij de inspecteur. * **Bureaucratische details:** De brief bevat diverse administratieve kenmerken: een specifiek modelnummer onderaan (A.Z. Model No. 8), een dossiernummer, en een handgeschreven datumstempel van verzending. De typefout in de straatnaam van de geadresseerde ("Lijnbaansgracgt" in plaats van Lijnbaansgracht) is opvallend voor een officieel document.

Archief 745 | 745-317 | Pagina 108 | 1940

Officiële correspondentie (kennisgeving).

Dit document is een formele aanzegging van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen aan een marktkoopman of sollicitant, de heer W. Cohen. De kern van de brief is het voornemen om de heer Cohen te schrappen van de sollicitantenlijst voor de Albert Cuypmarkt. De reden die wordt opgegeven is het niet "geregeld" gebruiken van zijn voorkeurskaart, wat in strijd is met artikel 10 van het toenmalige marktreglement. De brief is administratief van aard en biedt de ontvanger nog de mogelijkheid voor een verhoor of gesprek bij de inspecteur aan de Jan van Galenstraat voordat het definitieve besluit wordt genomen. Het gebruik van een standaardformulier (A.Z. Model No. 8) duidt erop dat dit een reguliere procedurele handeling was binnen de gemeentelijke bureaucratie.

Archief 745 | 745-317 | Pagina 118 | 1940

Officiële brief/oproeping.

In deze brief wordt de heer M. de Haas door de Dienst van het Marktwezen op de hoogte gesteld van een voorgenomen administratieve maatregel. Omdat hij zijn "voorkeurskaart" voor de Albert Cuypmarkt niet regelmatig heeft gebruikt, dreigt zijn inschrijving op de sollicitantenlijst voor deze markt te worden geschrapt op basis van het vigerende marktreglement. De brief is formeel en ambtelijk van toon. De ontvanger krijgt echter de gelegenheid om gehoord te worden voordat de definitieve beslissing valt. Hij wordt gesommeerd om vier dagen na dagtekening van de brief te verschijnen op het kantoor van de inspecteur aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen).

Archief 745 | 745-323 | Pagina 122 | 1940

Dienstbrief / Officiële waarschuwing.

Dit document is een formele waarschuwing aan een marktkoopman, de heer L. Boas, wegens het overtreden van de marktverordening. De specifieke overtreding is het niet tijdig verlaten van de markt op het Waterlooplein op 29 november 1940. De handgeschreven kanttekeningen onderaan de brief zijn van bijzonder belang voor de administratieve afhandeling. Een ambtenaar (mogelijk H. van Duinhoven) merkt op dat Boas een "zeer lastig persoon" is en dat hij slechts enkele dagen eerder (30 november) ook al was gewaarschuwd. Op basis hiervan wordt geadviseerd de schriftelijke waarschuwing om te zetten in een zwaardere sanctie: een "voorwaardelijke schorsing". De doorhaling van het adres en de toevoeging van de Valkenburgerstraat wijzen op een adreswijziging die tijdens de procedure werd vastgesteld.

Archief 745 | 745-322 | Pagina 130 | 1940

Document

Het document is een officiële kennisgeving van de Dienst Marktwezen aan een marktkoopman (E. van Sys) betreffende de voorgenomen schrapping van zijn voorkeurspositie voor de markt. De reden die wordt opgegeven is het niet "geregeld gebruik" maken van de toegewezen kaart, conform het marktreglement. Er zijn twee opvallende administratieve ingrepen in de getypte tekst (overslag): 1. Bovenaan de hoofdtekst is de specifieke marktnaam **"Nieuwmarkt"** over de woorden "geregeld gebruik" heen getypt. 2. In de laatste alinea is de afspraaktijd **"16 of 18 October te 9 uur"** over de beginwoorden "Alvorens hiertoe te besluiten" getypt. Dit duidt op het gebruik van een gestandaardiseerde modelbrief (A.Z. Model no. 8) waarbij specifieke details voor dit geval handmatig zijn toegevoegd of gecorrigeerd. De toon is strikt bureaucratisch. De geadresseerde wordt gesommeerd zich te melden bij het kantoor aan de Jan van Galenstraat (het terrein van de huidige Centrale Markthal).

Archief 745 | 745-316 | Pagina 130 | 1940

Officiële brief/kennisgeving van de gemeentelijke dienst "Marktwezen Amsterdam".

* **Inhoud:** De brief is een voornemen tot het schrappen van een inschrijving op de sollicitantenlijst voor de Albert Cuypmarkt. De reden hiervoor is dat de geadresseerde, de heer I. de Horst, niet regelmatig gebruik heeft gemaakt van zijn 'voorkeurskaart'. Dit is gebaseerd op artikel 10 van het toenmalige marktreglement. * **Procedure:** De geadresseerde wordt niet direct geschrapt, maar krijgt de gelegenheid voor een hoorgesprek bij de inspecteur op 26 juni 1940 om de situatie toe te lichten. * **Kenmerken:** Het gebruik van een standaardformulier (Model No. 8) duidt op een routinematige administratieve handeling van de dienst Marktwezen. Er is een vaag rond stempel zichtbaar in het midden van het document, waarschijnlijk van de betreffende gemeentelijke dienst.

Archief 745 | 745-334 | Pagina 166 | 1940

Document

Het document betreft een officiële correspondentie van de Dienst Marktwezen van de Gemeente Amsterdam. De kern van de brief is een afwijzing van een verzoek tot huurverlaging door de firma N.V. v/h H.G. Ruhe. Deze firma was gevestigd op de Centrale Markt in Amsterdam-West. De brief is opmerkelijk vanwege de uitgebreide handgeschreven correcties. Het lijkt hier te gaan om een doorslag of een concept waarop de definitieve formulering is aangepast. De oorspronkelijke, kortere getypte tekst is vervangen door een uitgebreidere motivering waarin expliciet wordt verwezen naar de "algemeenen financieelen toestand van de gemeente" als reden voor de afwijzing. De huurprijs wordt definitief vastgesteld op 1000 gulden per jaar. De paraaf linksonder met de datum 25/1 '41 duidt waarschijnlijk op de administratieve verwerking of goedkeuring van de wijzigingen, één dag na de getypte datum.

Archief 745 | 745-339 | Pagina 167 | 1940

Officiële waarschuwingsbrief / betalingsherinnering.

* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie aan een markthandelaar wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor een staanplaats op het Mosplein in Amsterdam. Er wordt een ultimatum gesteld: betaling vóór 27 januari, anders volgt intrekking van de vaste plaats per 3 februari. * **Toon:** De toon is zakelijk, autoritair en dwingend. Het gebruik van onderstrepingen ("met nadruk", "onherroepelijk wordt ingetrokken", "onmiddellijk") benadrukt de ernst van de situatie. * **Sociale component:** Het document toont een mate van coulance of administratieve zorgvuldigheid door te wijzen op uitzonderingssituaties zoals ziekte of het ontvangen van "steun" (sociale bijstand). Dit wijst erop dat de overheid rekening hield met de precaire economische positie van kleine zelfstandigen. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar "artikel 11 van het Reglement op de Markten", wat de brief een sterke juridische basis geeft voor de gedreigde sanctie.

Archief 745 | 745-324 | Pagina 199 | 1940

Officiële brief / Oproeping.

* **Inhoud:** De brief is een formele aanzegging tot het intrekken van een marktvergunning. De ontvanger, de heer Heide, heeft een vaste plek op de markt in de Westerstraat (de Jordaan), maar verzuimt deze regelmatig te bezetten. Ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing is zijn gedrag niet veranderd. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar artikel 11 van het "Reglement op de markten". Dit benadrukt de strikte handhaving van de marktordening in Amsterdam. * **Procedure:** De directeur trekt de vergunning niet direct in, maar past hoor-en-wederhoor toe. De marktkoopman wordt ontboden voor een gesprek met de inspecteur om zijn zaak te bepleiten. * **Uiterlijke kenmerken:** Het document is een standaardformulier (Model No. 8) van de gemeente, wat wijst op een gestroomlijnde administratieve procedure voor dergelijke overtredingen. De spelling is vooroorlogs (bijv. "schriftelyke", "den", "myn").

Archief 745 | 745-322 | Pagina 202 | 1940

Officiële waarschuwing/aanmaning betreffende achterstallig marktgeld.

* **Inhoud:** De brief is een laatste waarschuwing aan de heer S. Groen wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de markt aan het Waterlooplein. * **Ultimatum:** De ontvanger krijgt drie dagen de tijd (tot 20 januari) om te betalen. Bij gebreke zal zijn vaste staanplaats op 22 januari definitief worden ingetrokken, conform het Marktreglement. * **Uitzonderingsclausule:** De brief biedt een ontsnappingsclausule voor mensen in financiële of fysieke nood (zij die 'steun' trekken of in het ziekenhuis liggen), mits zij dit direct melden. * **Toon:** De toon is ambtelijk, dwingend en zakelijk, wat benadrukt wordt door het onderstrepen van woorden als "nadruk", "onherroepelijk wordt ingetrokken" en "onmiddellijk".

Archief 745 | 745-323 | Pagina 209 | 1940

Document

De brief is een formeel administratief schrijven met een dwingend karakter. De Directeur van het Marktwezen waarschuwt de heer Engelen dat hij een betalingsachterstand heeft van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de markt Uilenburg. **Belangrijke elementen:** * **Termijn:** Er wordt een harde deadline gesteld (28 januari) om de schuld te voldoen. * **Sanctie:** Bij niet-betaling wordt de vaste standplaats per 4 februari ingetrokken, gebaseerd op artikel 11 van het Reglement op de Markten. De zinsnede "onherroepelijk wordt ingetrokken" is onderstreept om de ernst te benadrukken. * **Coulance-mogelijkheid:** De brief biedt een ontsnappingsclausule voor mensen in noodsituaties (zoals het ontvangen van 'steun' of ziekenhuisopname), mits dit direct gemeld wordt. Dit getuigt van de sociale context van die tijd.

Archief 745 | 745-323 | Pagina 210 | 1940

Dienstbrief / Betalingsherinnering (aanmaning).

* **Inhoud:** Het document is een formele laatste waarschuwing aan een marktkoopman, de heer M. Ephraim. Hij heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de markt Uilenburg. De brief stelt een strikte deadline: betaling moet geschieden op 28 januari 1940, anders wordt de vergunning per 4 februari ingetrokken. * **Toon en taalgebruik:** De toon is ambtelijk en dwingend ("met nadruk", "onherroepelijk"), maar biedt ook een ontsnappingsclausule. De directeur wijst op uitzonderingssituaties zoals ziekte of het ontvangen van "steun" (sociale bijstand), wat duidt op een bewustzijn van de precaire economische situatie van sommige marktkooplieden. * **Administratieve details:** Het gebruik van een voorgedrukt model (A.Z. Model No. 8) wijst op een gestandaardiseerde procedure voor wanbetalers binnen het Amsterdamse marktwezen. De handgeschreven aantekening "Verzonden 25/1-'40" diende voor de interne dossiervorming.

Archief 745 | 745-333 | Pagina 307 | 1940

Zakelijke brief / administratieve correspondentie

Deze brief is een zakelijke mededeling van de Amsterdamse dienst Marktwezen aan een fruithandel in Rotterdam betreffende de huur van een kantoorruimte. De Algemeene Vruchten Import Maatschappij had op 15 oktober getracht de huur van een "kantoortje" op te zeggen per 31 oktober. De directeur van het Marktwezen wijst dit echter af op juridische gronden. Hij stelt dat de huurovereenkomst, die op 1 september was ingegaan, een opzegtermijn van één volledige betalingstermijn (een maand) vereist. Hierdoor kan de opzegging niet op 31 oktober effectief zijn, maar pas per 30 november 1940. De brief is een typisch voorbeeld van ambtelijke, formele correspondentie uit die periode.

Archief 745 | 745-321 | Pagina 319 | 1940

Officiële correspondentie / Dienstbrief.

Dit document is een officiële aanzegging van de Dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De strekking van de brief is een voornemen tot administratieve sanctie: het schrappen van Mevrouw J. Nyman van de "sollicitantenlijst" (de wachtlijst voor een vaste staanplaats) voor de markt op de Lindengracht. De reden hiervoor is dat zij haar "voorkeurskaart" — een bewijs dat recht geeft op een bepaalde voorrang of plek — niet regelmatig heeft gebruikt. De juridische basis hiervoor wordt expliciet vermeld: Artikel 10 van het Reglement op de Markten. De brief biedt de ontvanger nog een laatste mogelijkheid tot verweer ("Alvorens hiertoe te besluiten") door haar te ontbieden voor een gesprek met de Inspecteur op de centrale marktlocatie aan de Jan van Galenstraat.

Archief 745 | 745-321 | Pagina 331 | 1940

Dienstbrief / Aanzegging

* **Inhoud:** De brief is een formele waarschuwing aan een marktkraam-sollicitant. De heer Van Heeks dreigt zijn plaats op de wachtlijst (sollicitantenlijst) voor de Albert Cuypmarkt te verliezen omdat hij zijn 'voorkeurskaart' niet regelmatig heeft gebruikt. Dit is in strijd met het toenmalige marktreglement. * **Administratieve details:** Het document is een standaardformulier (A.Z. Model no. 8) van de gemeente Amsterdam. De doorgehaalde datum en het handgeschreven "verzonden 15/10" duiden op een administratieve handeling op de dag van verzending. De locatie Jan van Galenstraat 14 was (en is deels nog steeds) het centrum van de Amsterdamse voedseldistributie en marktwezen. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is ambtelijk en dwingend ("behoort... te worden geschrapt", "roep ik U op"), typerend voor de vroege 20e-eeuwse bureaucratie in Nederland.

Archief 745 | 745-322 | Pagina 338 | 1940

Dienstbrief (ambtelijke correspondentie).

* **Inhoud:** De brief is een formele aanzegging aan de heer Donkervliet dat hij mogelijk van de sollicitantenlijst voor een vaste staanplaats op de markt aan het Waterlooplein zal worden geschrapt. * **Reden:** De ontvanger heeft volgens de administratie onvoldoende gebruikgemaakt van zijn 'voorkeurskaart'. In het marktsysteem gaf zo’n kaart voorrang bij het toewijzen van plaatsen, maar daar stond de plicht tegenover om ook daadwerkelijk en regelmatig op de markt aanwezig te zijn. * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar artikel 10 van het toenmalige 'Reglement op de Markten'. * **Procedure:** Voordat het definitieve besluit tot schrapping wordt genomen, krijgt de betrokkene de kans om gehoord te worden door een inspecteur. Dit duidt op een zorgvuldige bestuursrechtelijke afhandeling.

Archief 745 | 745-337 | Pagina 364 | 1940

Dienstbrief / officiële aanzegging.

* **Inhoud:** De directeur van het Amsterdamse Marktwezen deelt de heer H. Tabak mede dat hem de toegang tot de Centrale Markt voor één dag (16 juli 1940) wordt ontzegd. * **Overtreding:** De heer Tabak heeft aardappelen betrokken buiten de Centrale Markt om, wat een overtreding is van artikel 5 van het geldende Marktreglement. De handgeschreven aantekening verduidelijkt dat de aardappelen afkomstig waren van een grossier die niet op het terrein van de Centrale Markt gevestigd was. * **Correcties:** Opvallend zijn de handgeschreven wijzigingen in het getypte concept. De datum van de overtreding is verschoven van 10 naar 8 juli. Het woord "gekocht" is doorgehaald (waarschijnlijk om de aard van de transactie breder te trekken naar 'betrokken'). De uitzondering voor personeel ("niet Uw personeel") is geschrapt, wat de sanctie verzwaart aangezien de gehele onderneming/vertegenwoordiging effectief wordt uitgesloten.

Archief 745 | 745-337 | Pagina 406 | 1940

Officiële brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De directeur van het Marktwezen Amsterdam legt een sanctie op aan de heer G. Oudhof. Vanwege het verstoren van de orde op de Centrale Markt op 17 augustus 1940, wordt hem voor één dag de toegang ontzegd. Dit gebeurt op basis van het vigerende marktreglement. * **Correcties:** De oorspronkelijk getypte datum voor de toegangsontzegging ("Vrijdag 23 Augustus") is doorgehaald. Met de hand is dit gewijzigd naar "Maandag 26 Aug.", voorzien van een datumstempel (22/8/40) en een paraaf ter goedkeuring. * **Taalgebruik:** Formeel-ambtelijk Nederlands van voor de spellingwijziging van 1947 (gebruik van de naamvals-n in "den Heer", "dezen brief", "den tijd").

Archief 745 | 745-319 | Pagina 439 | 1940

Officiële aanmaning (formele waarschuwingsbrief)

Dit document betreft een laatste sommatie aan een marktkoopman, de heer M. Vreeland, wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West. De brief is formeel en dreigend van toon: de consequenties van niet-betaling (intrekking van de vaste plaats) worden "met nadruk" gecommuniceerd en de deadlines zijn expliciet onderstreept om de urgentie te verhogen. Opmerkelijk is echter de expliciete ruimte die wordt gelaten voor sociaal-economische verzachtende omstandigheden. Het noemen van "steun genieten" (sociale bijstand) of ziekenhuisopname als geldige redenen om de sanctie te voorkomen, getuigt van een gereguleerde maar niet geheel inflexibele bureaucratie. De brief is opgesteld op een standaardformulier ("Model No. 8"), wat wijst op een routinematige administratieve handeling binnen het Marktwezen voor het innen van marktgelden.

Archief 745 | 745-338 | Pagina 459 | 1940

Officiële waarschuwingsbrief / betalingsherinnering.

* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie aan een marktkoopman, de heer L.M. Geerling, die een achterstand heeft in de betaling van zijn marktgeld (f 23,62). Omdat hij eerdere verzoeken om langs te komen negeerde, wordt hij nu gedreigd met het intrekken van zijn vergunning door het college van B&W. * **Toon:** De toon is dwingend en bureaucratisch ("onverwyld", "laatste waarschuwing"). * **Handgeschreven toevoeging:** De aantekeningen onderaan tonen aan dat de heer Geerling vier dagen na de brief (op 24 juli) alsnog op het kantoor is verschenen. Er is een betalingsregeling getroffen van 5 gulden per week, beginnend op 29 juli. De dreiging blijft echter staan: bij het niet nakomen van de regeling volgt onherroepelijke intrekking van de vergunning. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' in "myn", "onverwyld", "Wyk").

Archief 745 | 745-319 | Pagina 490 | 1940

Officiële brief / Kennisgeving

* **Kernboodschap:** De heer Palm wordt gewaarschuwd dat zijn inschrijving op de sollicitantenlijst voor de Ten Katemarkt dreigt te worden geschrapt omdat hij zijn "voorkeurskaart" niet regelmatig gebruikt. * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar artikel 10 van het 'Reglement op de Markten'. Dit duidt op een strikte handhaving van de marktvoorschriften in die tijd. * **Recht van hoor:** Voordat de definitieve beslissing wordt genomen, krijgt de betrokkene de gelegenheid om op gesprek te komen bij de Inspecteur om zijn situatie toe te lichten. * **Vormgeving:** Het document is een standaardformulier (A.Z. Model no. 8), getuige de kleine lettertjes linksonder die aangeven dat er in september 1939 een oplage van 10.000 stuks van dit type brief is gedrukt.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 4 | 1941

Document

Dit document is een officiële correspondentie van de gemeentelijke dienst Marktwezen Amsterdam aan het Bevolkingsregister. De brief bevat een expliciet verzoek om de Joodse identiteit vast te stellen van handelaren (kopers) op de vismarkt. Dit gebeurt in het kader van "ariseeringsplannen", het proces waarbij Joodse ondernemers uit het economische leven werden verdreven en hun bezittingen of marktposities werden overgedragen aan niet-Joden. De handgeschreven aantekeningen onderaan vormen de beantwoording door het Bevolkingsregister. Hieruit blijkt dat het register de meegestuurde lijst heeft gecontroleerd en met codes heeft gemarkeerd: een streepje voor niet-Joodse personen ("accord") en de letter 'J' voor personen die als Joods waren geregistreerd volgens de nationaalsocialistische definities. Ook wordt opgemerkt dat bij ontbrekende adresgegevens de status van sommige personen niet kon worden geverifieerd.

Archief 745 | 745-358 | Pagina 13 | 1941

Officiële brief/betalingsherinnering (aanmaning).

Deze brief is een formele aanmaning voor een zeer gering bedrag: 0,26 gulden aan "registratierecht". Het betreft een schuld die is opgebouwd in de zomer van 1940. De toon van de brief is ambtelijk en dwingend, zoals blijkt uit het gebruik van de term "onverwijld" (zonder uitstel). Opvallend is de handgeschreven notitie onderaan de brief. Deze lijkt een interne instructie te zijn voor de administratie. Er staat "Gelieve nog een 1e brief te zenden", wat suggereert dat men ondanks deze brief nog een formele eerste aanmaning wilde versturen, of dat de procedure opnieuw gestart moest worden. Eronder staat genoteerd dat dit op "1/2 . 41" (1 februari 1941) is gebeurd.

Archief 745 | 745-365 | Pagina 20 | 1941

Officiële brief/aanmaning.

* **Inhoud:** Het document is een formele aanmaning voor het betalen van marktgelden (staangeld voor kramen). De ontvanger heeft op 5 april 1941 kramen geplaatst maar de bijbehorende kosten nog niet voldaan. * **Sanctie:** De toon is dwingend. Er wordt een uiterste termijn van slechts drie dagen gesteld. Indien er niet wordt betaald, dreigt de directeur van het Marktwezen met het intrekken van de marktvergunning via het Gemeentebestuur. * **Opmerkingen bij het fysieke document:** * Het bedrag achter het guldenteken (ƒ) is op dit specifieke exemplaar niet ingevuld of weggevallen, wat erop kan wijzen dat dit een doorslag of een standaardmodel betreft. * Er is een verticaal watermerk of druk van het woord "BOND" zichtbaar op de achtergrond. * De typografie is een combinatie van drukwerk (het briefhoofd) en een typemachine (de specifieke invulling en de tekst van de aanmaning).

Archief 745 | 745-352 | Pagina 61 | 1941

Officiële brief / disciplinaire aanzegging.

* **Inhoud:** De directeur van het Amsterdamse Marktwezen legt een sanctie op aan de heer W.C. Schep vanwege "onbehoorlijk gedrag" op de markt aan de Lindengracht op zaterdag 14 juni 1941. * **Strafmaat:** De ontvanger krijgt een marktverbod voor de duur van één dag, specifiek voor de eerstvolgende zaterdag (21 juni 1941). Dit gold voor alle markten in de stad ("hier ter stede"). * **Juridische grondslag:** De handgeschreven notitie verwijst naar artikel 39, lid 1 van het Reglement op de Markten, wat de directeur de bevoegdheid gaf om marktkooplieden of bezoekers te sanctioneren bij wangedrag. * **Toon:** De brief is kort, zakelijk en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 63 | 1941

Officiële brief/kennisgeving van strafopgeleging.

* **Inhoud:** De brief is een officiële sanctie gericht aan Nathan Hakker, een handelaar woonachtig aan de P.C. Hooftstraat. De reden voor de straf is dat zijn zoon goederen heeft ingekocht buiten de Centrale Markt om, wat een overtreding was van het marktreglement. Hakker heeft dit feit toegegeven tijdens een gesprek met de bedrijfschef. * **Sanctie:** Een verbod op toegang tot de Centrale Markt voor de duur van drie dagen (26 t/m 28 mei 1941), geldend voor zowel de eigenaar als zijn personeel. * **Correcties:** Er is een opvallende handgeschreven correctie in de laatste zin. Het getypte woord "goed" (betekenis: definitief) is doorgehaald en vervangen door "langere tijd". Dit duidt op een nuancering van de dreiging bij een volgende overtreding; in plaats van een levenslang verbod wordt gedreigd met een verbod van onbepaalde, maar lange duur. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk, autoritair en procedureel, kenmerkend voor de gemeentelijke bureaucratie in die tijd.

Archief 745 | 745-358 | Pagina 71 | 1941

Dienstbrief / Begeleidend schrijven.

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven voor een (niet bijgevoegde) verklaring. In deze verklaring staan de opbrengsten vermeld van de vis die in juni 1941 is verkocht via de Gemeentelijke Visafslag in Amsterdam. Er wordt onderscheid gemaakt tussen 'consignatievis' (vis die voor rekening van derden wordt verkocht) en 'handelsvis'. * **Administratief proces:** Het betreft een reguliere gegevensuitwisseling tussen gemeentelijke diensten. De Inspecteur der Successie en Registratie hield toezicht op registratierechten en belastingen, waarvoor de omzetcijfers van de visafslag relevant waren. * **Taalgebruik:** De brief is gesteld in het formele, ambtelijke Nederlands van de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van de genitief "dezes", verouderde spelling zoals "visch", en uiterst beleefde vormen zoals "heb ik de eer U ... te doen toekomen").

Archief 745 | 745-358 | Pagina 76 | 1941

Dienstbrief

* **Inhoud:** Het betreft een geleidebrief waarbij een overzicht van de verkoopopbrengsten van vis over de maand juli 1941 wordt toegezonden aan de belastinginspectie. * **Terminologie:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen 'consignatievis' (vis verkocht namens derden) en 'handelsvis' (vis die eigendom is van de handelaar). * **Spelling:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "bylage", "Gemeentelyken", "Visch"). * **Administratie:** De referentie aan "A.Z. Model No. 8a..." wijst op een gestandaardiseerd formulierbeheer binnen de Algemene Zaken van de gemeente Amsterdam.

Archief 745 | 745-342 | Pagina 87 | 1941

Omslag van een dossier of envelop.

Dit document is de voorzijde van een dossieromslag van de gemeentelijke dienst 'Marktwezen' in Amsterdam. De vormgeving is zakelijk en typerend voor de administratieve stijl van die tijd. Belangrijke elementen zijn: * **Locatie:** De Jan van Galenstraat 14 was (en is) het terrein van de Centrale Markthallen. * **Registratie:** Het stempel "1/41/M.1941" duidt waarschijnlijk op het eerste dossier van de afdeling Marktwezen uit het jaar 1941. * **Classificatie:** Het cursief geschreven woord "Geheim" geeft aan dat de inhoud van dit dossier niet voor publieke inzage bestemd was. Dit kan wijzen op gevoelige rapportages over voedseldistributie, handhavingsacties of politieke maatregelen. * **Drukwerkkenmerk:** Het getal '37 in het modelnummer rechtsonder suggereert dat dit type omslag in 1937 is ontworpen of gedrukt, en dus een vooroorlogs model is dat tijdens de bezetting werd opgebruikt.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 95 | 1941

Dienstverklaring / Officieel schrijven

Dit document is een officiële verklaring van dienstverband, afgegeven door de directeur van het Marktwezen in Amsterdam op 8 maart 1941. De tekst bevestigt dat een (niet met name genoemde) controleur in vaste dienst is bij de gemeente en werkzaam is op de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat. Opvallende kenmerken: * **Formulier:** Het betreft een standaardformulier ("A.Z. Model No. 8a..."), wat duidt op een routinematige administratieve handeling. * **Anonimiteit:** De naam van de specifieke controleur is niet ingevuld in de getypte tekst. Dit kan betekenen dat het document diende als een algemeen bewijsstuk of dat de naam handmatig op een ander exemplaar werd toegevoegd. * **Datering:** De brief is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945).

Archief 745 | 745-345 | Pagina 96 | 1941

Officiële verklaring op briefpapier van de gemeente.

Dit document is een standaardformulier (een 'model') dat werd gebruikt als bewijs van dienstbetrekking voor personeel van het Amsterdamse Marktwezen. * **Vorm:** Het is een officiële verklaring, bedoeld om door de directeur te worden ondertekend. Opvallend is dat de specifieke naam van de 'contrôleur' op dit exemplaar niet is ingevuld, wat suggereert dat dit een ongebruikt doorslagje of een blanco sjabloon is. * **Inhoud:** De tekst bevestigt dat de betreffende persoon in vaste dienst is en werkzaam is op de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "dezen", "zoodanig", "contrôleur"). * **Administratieve details:** Rechtsboven staat een modelnummer dat aangeeft dat dit formulier in juni 1940 ('40) is gedrukt in een oplage van 5000 stuks.

Archief 745 | 745-366 | Pagina 97 | 1941

Officiële brief / ambtelijke correspondentie.

Het document is een administratief verslag over de brandstofvoorraad van de Amsterdamse dienst Marktwezen. De oorspronkelijk getypte tekst uit januari 1940 is opvallend gewijzigd met rode inkt door de directeur (Top) op 1 januari 1941. Waar de oorspronkelijke tekst simpelweg meldde dat er geen voorraad meer was, specificeert de correctie dat er op de eerdere datum nog 572 liter aanwezig was, maar dat er inmiddels ook geen "geblokkeerde voorraad" meer is. De doorhalingen en toevoegingen duiden op een nauwgezette achteraf-correctie of een actualisering van de status voor de boekhouding van de Benzinecommissie.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 97 | 1941

Document

Dit document is een officiële werkgeversverklaring uitgegeven door de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. De verklaring bevestigt dat een (niet bij naam genoemde) controleur in vaste dienst is bij de gemeente en werkzaam is op de Centrale Markt. Opvallend is dat de naam van de betreffende persoon op dit specifieke exemplaar ontbreekt of is weggelaten, wat suggereert dat dit mogelijk een sjabloon was of dat de naam om privacyredenen uit het archiefstuk is verwijderd. De tekst is zakelijk en maakt gebruik van de destijds gangbare formele spelling (zoals "zoodanig" en "dezen").

Archief 745 | 745-345 | Pagina 98 | 1941

Document

Dit document is een getypte verklaring afgegeven door de directeur van het Marktwezen Amsterdam. De verklaring bevestigt dat een werknemer met de rang van 'contrôleur' (controleur) in vaste dienst is bij de gemeente Amsterdam en werkzaam is op de Centrale Markt. Wat opvalt is dat de naam van de specifieke ambtenaar op de eerste regel van de verklaring niet is ingevuld (er is een witruimte gelaten). Dit duidt erop dat dit een verzamelblad, een kladversie of een blanco sjabloon betreft dat als bewijsstuk diende. In de papierstructuur is verticaal een vaag stempel of watermerk zichtbaar (mogelijk "V-BOND").

Archief 745 | 745-345 | Pagina 99 | 1941

Dienstverklaring / Bewijs van dienstbetrekking.

* **Taal en Spelling:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de toenmalige spelling (bijv. "dezen", "zoodanig", "vasten"). * **Inhoud:** Het betreft een officiële verklaring van de Directeur van het Marktwezen. Hij bevestigt hiermee dat een (niet nader gespecificeerde of vervaagde) contrôleur in vaste dienst is bij de gemeente Amsterdam en werkzaam is op de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat. * **Vorm:** Het is een gestandaardiseerd formulier ("A.Z. Model") dat met een typemachine is ingevuld. Opvallend is dat de specifieke naam van de contrôleur in deze kopie onleesbaar lijkt of is weggelaten, wat kan duiden op een blanco verzamelbewijs of een geanonimiseerd archiefstuk.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 100 | 1941

Dienstverklaring / Bewijs van aanstelling.

* **Ontbrekende gegevens:** Hoewel het document is gedateerd op 8 maart 1941, valt op dat de naam van de betreffende ambtenaar achter het woord "contrôleur" niet is ingevuld. Ook de geadresseerde ("Aan :") ontbreekt. Dit suggereert dat dit een blanco reserve-exemplaar is, een doorslag van een formulier, of een niet-voltooide verklaring. * **Taal en Spelling:** Het document hanteert de toenmalige officiële spelling (bijv. "dezen", "zoodanig"). De term "contrôleur" met circumflex was destijds de standaard schrijfwijze voor deze functie. * **Bureaucratie:** Het gebruik van een specifiek modelnummer (A.Z. Model No. 8a...) duidt op de verregaande administratieve standaardisering binnen de Gemeente Amsterdam (Algemene Zaken) in die periode.

Archief 745 | 745-351 | Pagina 121 | 1941

Document

De brief is een administratieve beschikking van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van het document is de (voorwaardelijke) toestemming aan de heer Hoogendorp om zijn standplaats op de Ten Katemarkt door zijn dochter te laten bemannen. De tekst bevat belangrijke handgeschreven wijzigingen die de juridische status van de toestemming veranderen: 1. **Beperking in tijd:** Waar de getypte tekst spreekt van "tot wederopzegging" (een open einde), is handgeschreven toegevoegd dat de toestemming "voorloopig voor den tijd van 3 maanden" geldt. 2. **Meldingsplicht:** Er wordt nadrukkelijk gewezen op de plicht om elke afwezigheid vooraf te melden aan de marktambtenaar. 3. **Handgeschreven verduidelijking:** Onderaan is een notitie toegevoegd ("I, wanneer U voor Uw handel afwezig zijt"), gedateerd op 1 mei 1941. Dit suggereert dat de vervanging alleen toegestaan is wanneer de vergunninghouder elders voor zijn handel actief is.

Archief 745 | 745-355 | Pagina 143 | 1941

Officiële correspondentie (gemeentelijk schrijven).

* **Status van het document:** De getypte tekst bevat een directe afwijzing van een verzoek om pakhuisruimte. Deze tekst is echter met blauwe pen krachtig doorgehaald. De handgeschreven tekst onderaan dient als correctie of nieuwe versie van het bericht. Hieruit blijkt dat de heer De Vries niet direct wordt afgewezen, maar op een wachtlijst ("sollicitantenlijst") is geplaatst voor een object op de "C.M." (Centrale Markt). * **Terminologie:** De afkorting "j.l." staat voor *jongstleden* (mei 1942). "t.z.t." staat voor *te zijner tijd*. De term "object" verwijst hier naar een specifieke commerciële ruimte of standplaats binnen het marktcomplex. * **Bestuurlijke context:** Het document toont de ambtelijke werkwijze van die tijd, waarbij officiële formulieren hergebruikt of ter plekke gecorrigeerd werden. De paraaf onder de handgeschreven tekst suggereert dat een ambtenaar namens de directeur de status van het verzoek heeft bijgesteld.

Archief 745 | 745-354 | Pagina 149 | 1941

Officiële brief/correspondentie.

In deze korte ambtelijke brief vraagt de directeur van het Marktwezen aan de directeur van Publieke Werken om een ambtenaar aan te wijzen. Het doel is overleg over de technische of praktische uitvoering van het inrichten van een "Joodsche markt" op het terrein van de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat). De taal is formeel-ambtelijk ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken"). De brief toont de nauwe samenwerking tussen verschillende gemeentelijke diensten (Marktwezen en Publieke Werken) bij de uitvoering van discriminerende maatregelen. De grote diagonale streep en de handgeschreven krabbels ("ter afd") zijn typisch voor de bureaucratische verwerking in die tijd, waarbij aangegeven werd dat het document naar de juiste afdeling was doorgeleid.

Archief 745 | 745-342 | Pagina 150 | 1941

Getypte officiële verklaring / notificatie.

* **Inhoud:** De brief dient als bewijs van vakbekwaamheid of historische bedrijfsactiviteit. De geadresseerde heeft een aanvraag ingediend bij de 'Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale' om officieel erkend te worden als kleinhandelaar. De ondertekenaar (De Directeur van een niet nader genoemde dienst) bevestigt dat de aanvrager inderdaad al meer dan drie jaar als zodanig werkzaam is. * **Taalgebruik:** Formeel, vooroorlogs Nederlands met de kenmerkende spelling van die tijd (bijv. "Nederlandsche", "aanvrage", "myn"). * **Vorm:** Het betreft een voorgedrukt modelformulier (Model No. 8), wat wijst op een gestroomlijnde bureaucratische procedure voor het verifiëren van handelsactiviteiten in de jaren '30.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 153 | 1941

Officiële correspondentie (brief)

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een aanvraag voor een toewijzing van zoetwatervis. De aanvrager, de heer Biesenbeek, had hiervoor op 17 december 1941 per briefkaart een verzoek ingediend. De beslissing is genomen na onderzoek door een commissie van de 'Visscherijcentrale'. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn twee tekstuele correcties aangebracht. 1. Boven het woord "niet" is het woord "wederom" toegevoegd, wat suggereert dat dit niet de eerste afwijzing was voor de geadresseerde. 2. Het woord "kunt" is doorgehaald en vervangen door "kan", waarschijnlijk om de zin grammaticaal correcter of formeler te maken ("U kan" in plaats van "U kunt"). * **Administratieve details:** Het documentnummer "Model No. 8a-5000-6-'40-1070" wijst op een gestandaardiseerd formulier van de gemeente Amsterdam, gedrukt in 1940. De vermelding "Wijk 9" bij het adres duidde de administratieve wijkindeling van de stad aan.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 162 | 1941

Officiële kennisgeving / Strafbeschikking

* **Inhoud:** De directeur van het Amsterdamse Marktwezen stelt de heer K.A.J. Smit schriftelijk op de hoogte van een disciplinaire maatregel. Aanleiding is een gerapporteerde diefstal van een kist op de Centrale Markt op 1 augustus 1941. * **Sanctie:** Op basis van de marktreglementen wordt Smit voor 14 dagen de toegang tot de markt ontzegd. Dit is een zware straf voor iemand die voor zijn beroep of levensonderhoud afhankelijk is van de markt. * **Escalatie:** De directeur kondigt aan de zaak voor te leggen aan de regeringscommissaris voor een mogelijke langdurige verbanning. Dit duidt erop dat diefstal op de centrale verdeelpunten van voedsel zeer hoog werd opgenomen. * **Vorm:** Het betreft een standaardformulier dat met de typemachine is ingevuld. De toon is zakelijk, autoritair en direct.

Archief 745 | 745-365 | Pagina 165 | 1941

Officiële brief (betalingsherinnering/aanmaning)

Het document is een uiterst formele aanmaning voor een triviaal bedrag: 14 cent (*f* 0,14). De heer K. Schouten wordt gemaand dit bedrag, verschuldigd voor marktgeld (het plaatsen van kramen) van enkele dagen daarvoor, binnen vier dagen te voldoen. Opmerkelijk is de zware sanctie die in het vooruitzicht wordt gesteld voor zo'n klein bedrag: het intrekken van de marktvergunning door het Gemeentebestuur. Dit getuigt van een zeer strikte, bijna rigide bureaucratische houding van de gemeentelijke dienst Marktwezen in die tijd. De brief is ondertekend door de directeur, wat de ernst van de dreiging onderstreept.

Archief 745 | 745-366 | Pagina 166 | 1941

Brief/Verklaring (voorgedrukt formulier met getypte invulling).

* **Inhoud:** Het document is een officiële verklaring van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. Het dient als bewijs dat een (niet nader genoemde) persoon al minstens drie jaar actief is als detaillist (kleinhandelaar) in de groente- en fruitsector. * **Doel:** Deze verklaring was nodig voor een aanvraag bij de 'Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale' in Den Haag om officieel erkend te worden als handelaar. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling (vóór de hervorming van 1947), zichtbaar in woorden als "aanvrage", "Nederlandsche" en het gebruik van "myn". * **Visuele kenmerken:** Het grote kruis over de tekst duidt er waarschijnlijk op dat dit een afgekeurd exemplaar, een doorslag voor het archief, of een ongebruikt concept is. Linksboven is het logo van de stad Amsterdam (de drie kruisen in een gestileerd koggeschip) zichtbaar.

Archief 745 | 745-365 | Pagina 174 | 1941

Officiële brief van een gemeentelijke instantie.

Deze korte zakelijke brief is een formele afwijzing van een verzoek. De heer Segers had op 18 september (vermoedelijk 1941) een brief gestuurd naar het Marktwezen. De directeur antwoordt dat een identiek verzoek precies een jaar eerder, op 18 september 1940, ook al was afgewezen. De directeur stelt dat er na een "hernieuwd onderzoek" geen reden is om de eerdere beslissing te herzien. De toon is kortaf en ambtelijk-beslist. De spelling (zoals "my", "mynerzyds", "dezen") is kenmerkend voor de vroege 20e-eeuwse ambtelijke schrijfwijze die destijds nog gangbaar was.

Archief 745 | 745-357 | Pagina 179 | 1941

Document

Deze brief is een formeel verzoek van de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om de strenge verduisteringsmaatregelen tijdens de Duitse bezetting te versoepelen op het terrein van de Centrale Markt. De aanleiding is direct en urgent: de duisternis is zo volledig dat het werk gevaarlijk is geworden, met als concreet voorbeeld een controleur die in het water is gevallen en bijna verdronken is. Het document illustreert de complexe ambtelijke weg in oorlogstijd: de brief gaat van het Marktwezen naar de Wethouder Levensmiddelen, die het doorstuurt naar de Wethouder Gemeentebedrijven, die op zijn beurt advies vraagt aan de Directie van het Gemeente-energiebedrijf (GEB). De stempels laten zien hoe snel deze correspondentie in december 1941 werd rondgestuurd.

Archief 745 | 745-351 | Pagina 185 | 1941

Document

* **Vorm en Inhoud:** Het betreft een zakelijke sommatie van het Amsterdamse Marktwezen. De burger, de heer M. Druif, wordt verzocht om elektrisch materiaal (een verlichtingssnoer) terug te geven dat hij in bruikleen had voor zijn standplaats op de Ten Katemarkt. * **Administratieve discrepantie:** Er valt een opmerkelijke datum op in de kantlijn. De brief is gedateerd op **2 augustus 1941**, maar een handgeschreven notitie vermeldt dat de spullen al op **10 juli 1941** zouden zijn ingeleverd. Dit kan wijzen op een administratieve vertraging bij de overheid, of de heer Druif heeft direct na ontvangst aangetoond dat hij het al eerder had ingeleverd. * **Afhandeling:** De notitie "afgedaan" op 8 augustus 1941 (zes dagen na dagtekening van de brief) bevestigt dat het dossier hiermee intern werd gesloten. * **Locaties:** De afzender is gevestigd aan de Jan van Galenstraat (locatie van de Centrale Markthallen). De betreffende markt is de Ten Katestraat in Amsterdam-West. De ontvanger woonde op de Oude Schans, in de toenmalige 'Wijk 1'. ---

Archief 745 | 745-361 | Pagina 196 | 1941

Dienstbrief van een gemeentelijke instantie.

Dit document is een formele oproep van de directie van het Marktwezen in Amsterdam aan een burger. Uit de tekst blijkt dat de heer Buter op 4 juli 1941 een verzoek heeft ingediend. In plaats van een schriftelijke afhandeling wordt hij verzocht persoonlijk langs te komen bij de bedrijfschef in de Centrale Markthal (aan de Jan van Galenstraat). De handgeschreven notitie onderaan de brief werpt licht op de aard van het verzoek: Buter heeft zijn "portiersbewijs" (een legitimatie- of toegangsbewijs) verloren en vraagt om een gratis duplicaat. De datum van de aantekening (10 juli) suggereert dat dit de interne samenvatting is van het gesprek dat naar aanleiding van deze brief plaatsvond. Het feit dat de man op de Vinkenstraat woonde (Jordaan/Centrum) en een portiersbewijs nodig had, wijst erop dat hij waarschijnlijk werkzaam was op of voor de markthallen.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 197 | 1941

Dienstbrief.

* **Inhoud:** De Directeur van het Marktwezen verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen om toestemming om de bedrijfschef van de dienst, de heer J. Broerse, tijdelijk aan te wijzen als zijn plaatsvervanger (waarnemer) bij afwezigheid. * **Toon:** De brief is gesteld in zeer formele, ambtelijke taal ("heb ik de eer U te verzoeken", "onderhavige aangelegenheid"). * **Correcties:** In de eerste alinea is een kleine grammaticale correctie met de pen aangebracht: "van mij" aan het eind is doorgehaald en vervangen door het ingevoegde woord "mijn" voor "eventueele afwezigheid". Er is tevens een typefout zichtbaar in het woord "denbedrijfschef" (zonder spatie). * **Organisatie:** De directeur refereert aan een aanstaande reorganisatie van de Dienst van het Marktwezen, waarover hij binnenkort een rapport zal uitbrengen. Hierin zullen definitieve regelingen voor de waarneming worden opgenomen.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 213 | 1941

Officiële verklaring op briefpapier van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De Directeur van het Marktwezen in Amsterdam verklaart dat een (niet met naam genoemde) aanvrager reeds meer dan drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groenten en fruit. * **Doel:** Deze verklaring diende als bewijsstuk voor de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag om een officiële erkenning als kleinhandelaar te verkrijgen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de voor die tijd gebruikelijke ambtelijke spelling (bijv. "aanvrage", "Nederlandsche"). * **Vormgeving:** Het betreft een voorgedrukt model-formulier waarbij specifieke gegevens (zoals naam en nummer) nog ingevuld moesten worden, al zijn deze op dit specifieke exemplaar leeg gelaten.

Archief 745 | 745-355 | Pagina 221 | 1941

Officiële zakelijke correspondentie (brief).

* **Inhoud:** De brief is een formele bevestiging van de inschrijving op een wachtlijst. De heer Wtenweerde uit Cothen heeft gesolliciteerd naar een "object" (zoals een standplaats, loods of kantoor) op de Centrale Markt in Amsterdam. De directie laat weten dat hij als gegadigde is genoteerd. * **Handgeschreven wijziging:** De oorspronkelijk getypte zin "op Uw aanvrage nader worden teruggekomen" is doorgehaald en vervangen door "voor zoover mogelijk, met Uw aanvraag rekening worden gehouden". Deze wijziging maakt de toezegging minder stellig en suggereert een grote mate van schaarste of een onzekere toekomst wat betreft de toewijzing van plaatsen. * **Administratieve context:** Het gebruik van een voorgedrukt model (uit 1940) duidt op een gestandaardiseerde werkwijze van de gemeentelijke marktmeester. Het archiefkenmerk "HG." rechtsboven verwijst waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar of een specifieke afdeling.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 228 | 1941

Officiële kennisgeving / disciplinaire maatregel

De brief betreft een officiële sanctie opgelegd door de Directeur van het Marktwezen Amsterdam aan een handelaar (C. Ooms). De handelaar wordt bestraft voor het hebben van een niet-geautoriseerde voorraad aardappelen op de Centrale Markt op 12 augustus 1941. De strafmaatregel is een marktverbod van één dag voor de eigenaar en zijn personeel, specifiek op zaterdag 23 augustus 1941. De juridische basis voor deze maatregel is artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt. Opvallend zijn de handgeschreven kanttekeningen onderaan de brief. Deze lijken een verdediging of een nadere verklaring te vormen: de aardappelen zouden "uitschot" zijn geweest, "niet voor consumptie geschikt" en bedoeld voor de productie van "amyl" (zetmeel). Dit duidt erop dat de handelaar mogelijk probeerde aan te tonen dat de partij buiten de reguliere distributieregels voor voedsel viel.

Archief 745 | 745-348 | Pagina 241 | 1941

Document

* **Kern van de correspondentie:** De directeur van het Marktwezen reageert op een klacht of navraag van de Hoofdcommissaris van Politie (brief van 3 november 1941). Er lijkt een miscommunicatie te zijn geweest over nieuwe maatregelen. Het Marktwezen nam aan dat de politie via de centrale weg (het Stadhuis/Algemeene Zaken) al was ingelicht, wat blijkbaar niet het geval was. * **Bestuurlijke verhoudingen:** De brief illustreert de bureaucratische processen in Amsterdam tijdens de bezetting. Er wordt nadruk gelegd op "goede samenwerking" en de intentie om voortaan "ten overvloede" (extra) te communiceren om problemen met de "openbare rust of orde" te voorkomen. * **Annotaties:** De uitgebreide handgeschreven teksten onderaan en in de marge wijzen op een actieve afhandeling binnen het politieapparaat. Men probeerde de interne procedure aan te scherpen naar aanleiding van dit incident.

Archief 745 | 745-362 | Pagina 293 | 1941

Dienstbrief

* **Inhoud:** De brief dient ter begeleiding van een huurcontract in tweevoud (duplo) voor pakhuisruimte (sectie A2) op de Centrale Markt in Amsterdam. De beoogde huurder is C. Dikstaal. * **Formele procedure:** De directeur van het Marktwezen verzoekt de wethouder om de handtekening van de Regeringscommissaris te bemachtigen. Na ondertekening moet het document terug naar het Marktwezen voor de officiële registratie. * **Status document:** Het document is ongeldig verklaard. De grote doorhaling en het woord "vervallen" duiden erop dat de transactie of de specifieke procedure zoals in deze brief beschreven, niet is doorgegaan of is vervangen door een ander besluit. * **Taal en stijl:** Het betreft uiterst formeel, ambtelijk Nederlands ("ik heb de eer U", "te doen geworden", "dezerzijds"). De spelling is conform de toenmalige normen (bijv. "onderteekening", "dezen").

Archief 745 | 745-361 | Pagina 295 | 1941

Officiële correspondentie (brief).

* **Inhoud:** De brief is een reactie op een schrijven van de heer Wilhelmus van 20 augustus 1941. Hij wordt uitgenodigd voor een gesprek met de bedrijfschef van het Marktwezen in de Centrale Markthal tussen 9:00 en 10:00 uur 's ochtends. * **Toon:** Formeel en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven krabbels onderaan tonen de interne afhandeling van de brief aan. De vermelding "afgedaan" met een datum in september suggereert dat de afspraak heeft plaatsgevonden of de zaak hiermee was afgehandeld in het dossier. * **Taalgebruik:** Gebruik van de oude spelling (bijv. "dezen", "bedrijfschef", "tusschen") en de beleefdheidsvorm ("U", "den Heer").

Archief 745 | 745-367 | Pagina 314 | 1941

Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.

Dit document is een formele aanvraag voor een exploitatievergunning voor een ververschingslokaal (een kantine of koffiehuisje) op een marktterrein. De directeur van het Marktwezen verzoekt de wethouder om medewerking, waarbij hij aangeeft dat de politie al positief heeft geadviseerd, maar dat een formeel oordeel van de Hoofdcommissaris nog noodzakelijk is. Opvallend is de administratieve weg: de brief is gedateerd op 29 november, wordt op 4 december officieel ontvangen en op diezelfde dag door de wethouder direct doorgeleid naar de politie voor advies. Dit getuigt van een strikte ambtelijke hiërarchie en procedurele afhandeling in oorlogstijd. De naam 'Polak' en de locatie 'Gaaspstraat' zijn in deze periode (november 1941) cruciaal voor de historische duiding.

Archief 745 | 745-349 | Pagina 353 | 1941

Officiële brief/correspondentie van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief is een formele bevestiging van de directeur van het Marktwezen aan mevrouw Polk-Heimann. Zij krijgt uitstel tot 5 mei 1941 voor de verplichting om haar marktplaats op de Albert Cuypmarkt persoonlijk en regelmatig te bezetten. * **Handgeschreven toevoeging:** De tekst onderaan lijkt een kladversie of een kopie van de beslissing voor de administratie, waarin expliciet wordt verwezen naar haar brief van 21 maart 1941. * **Annotatie linksboven:** De potloodnotitie "Aan de fa H.v. Adelsberg" suggereert dat deze zaak ook bekend was bij of liep via de firma H. van Adelsberg, een destijds bekende textielgroothandel in Amsterdam.

Archief 745 | 745-342 | Pagina 362 | 1941

Dienstbrief / Oproeping

Deze korte, formele brief is een officiële oproeping van de gemeentelijke dienst 'Marktwezen Amsterdam'. De toon is zakelijk en dwingend ("verzoek ik U zich... te willen vervoegen"). De reden voor de oproeping wordt niet expliciet in de brief vermeld, wat gebruikelijk was voor dergelijke administratieve sommaties; de ontvanger werd geacht zich persoonlijk op het hoofdkantoor te melden voor verdere instructies of verhoor. De brief is gedateerd op 18 januari 1941, ruim acht maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.

Archief 745 | 745-363 | Pagina 362 | 1941

Officieel schrijven/verklaring op briefpapier van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het betreft een voorgedrukte standaardbrief waarin de Dienst Marktwezen verklaart dat een (niet nader genoemde) persoon reeds drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groente en fruit. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de oude spelling (zoals "aanvrage", "Nederlandsche", "mede") en een formele ambtelijke stijl. * **Status van het document:** Omdat de velden voor naam, datum en nummer niet zijn ingevuld en er grote krassen overheen staan, betreft dit waarschijnlijk een ongebruikt exemplaar, een bewijsstuk in een dossier, of een ongeldig gemaakte kopie. * **Administratieve context:** De brief dient als bewijsstuk voor de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag. Dit was een instantie die de handel reguleerde, waarschijnlijk in het kader van de crisiswetgeving van de jaren '30.

Archief 745 | 745-348 | Pagina 406 | 1941

Document

Dit document is een officiële correspondentie tussen twee gemeentelijke diensten van Amsterdam: het Marktwezen en de Stadsreiniging. Het betreft een verzoek om baggerwerkzaamheden uit te voeren in de gracht ter hoogte van de brandstoffenmarkt aan de Da Costakade. Het verzoek specificeert de locatie nauwkeurig door middel van de perceelnummers 133 tot en met 165. Opvallend is dat onder de korte getypte zakelijke mededeling een uitgebreidere, meer formele versie in handschrift is toegevoegd. Dit handschrift hanteert de destijds gebruikelijke ambtelijke beleefdheidsvormen ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken"). De afkorting "d.D." onder de handgeschreven tekst staat waarschijnlijk voor "de Directeur".

Archief 745 | 745-349 | Pagina 462 | 1941

Officiële brief/verklaring (formulier).

* **Inhoud:** Het document is een bewijs van beroepservaring. De directeur van het Marktwezen verklaart dat een (niet nader genoemde) persoon reeds meer dan drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groenten en fruit. * **Taalgebruik:** Formeel-ambtelijk Nederlands uit het interbellum, herkenbaar aan de spelling (bijv. "aanvrage", "Nederlandsche", "myn"). * **Staat van het document:** De velden voor de geadresseerde en datum zijn leeg gebleven. De grote 'X' over de tekst suggereert dat dit specifieke blad niet als officieel bewijsstuk is verzonden, maar wellicht als blanco model of kopie in een dossier is bewaard. * **Adres:** De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de in 1934 geopende Centrale Markthallen in Amsterdam-West.

Archief 745 | 745-350 | Pagina 463 | 1941

Dienstbrief / officiële correspondentie.

* **Inhoud:** De directeur van het Marktwezen reageert op een verzoek van mevrouw Sterkenburg-Schravemade om tijdelijk niet op haar marktplaats (Dapperstraat) te hoeven staan. De toestemming wordt verleend tot 10 mei 1941. Er is echter een dwingende voorwaarde: zij moet onmiddellijk haar achterstallige marktgeld betalen, anders verliest zij haar vergunning. * **Annotaties:** In de getypte tekst staan schuine strepen (/) die corresponderen met de handgeschreven tekst onderaan de brief. Dit zijn redactionele toevoegingen om de zin juridisch preciezer te maken: * De eerste toevoeging maakt van "overeenkomstig het Reglement" -> "overeenkomstig **de bepalingen in** het Reglement". * De tweede toevoeging specificeert de reden van intrekking: "...zal worden ingetrokken **wegens wanbetaling**." * **Toon:** Formeel, bureaucratisch en vermanend wat betreft de financiële verplichtingen.

Archief 745 | 745-354 | Pagina 467 | 1941

Officiële brief (typschrift met handgeschreven correcties).

Het document is een zakelijke oproep voor een bespreking. Wat opvalt, zijn de redactionele wijzigingen die waarschijnlijk vlak voor verzending of als conceptcorrectie zijn aangebracht. De oorspronkelijke getypte zin luidde: *"Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 dezer verzoek ik U [...] te willen komen."* Dit is veranderd naar een meer ontvangende toon: *"Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 dezer [bericht ik u] dat ik u gaarne zal ontvangen..."* De dwingende toon van een "verzoek om te komen" is hiermee verzacht tot een uitnodiging voor ontvangst. De locatie, Jan van Galenstraat 14, is het adres van de Centrale Markthal in Amsterdam, waar het kantoor van het Marktwezen destijds gevestigd was.

Archief 745 | 745-346 | Pagina 508 | 1941

Officiële uitnodiging voor een vergadering van de "Commissie van Advies voor de Markten" (Marktwezen Amsterdam), met uitgebreide handgeschreven kanttekeningen.

* **Context van de notities:** De handgeschreven teksten fungeren als voorbereiding of korte samenvatting van de discussiepunten voor de directeur. Ze tonen de complexe belangenafweging tussen marktkooplieden, de politie (handhaving) en de gemeente. * **Locatie-focus:** Het document draait primair om het **Iepenplein** in Amsterdam-Oost. Er wordt getracht een "clandestiene" markt te formaliseren en tegelijkertijd venten in de directe omgeving aan banden te leggen. * **Specifieke dossiers:** * Er is sprake van verplaatsing van visbakkerijen van de Albert Cuypstraat naar het Iepenplein. * Er wordt gerefereerd aan eerdere plannen uit 1934. * Praktische zaken zoals het gebruik van toilethuisjes op het Amstelveld en verzoeken voor verkoop vanuit een "bloemenauto" komen aan bod. * **Belangrijke namen:** De naam **Abramius** komt meerdere malen voor als opposant of verzoeker, wat duidt op een invloedrijk persoon of belangenbehartiger binnen het Marktwezen destijds. ---

Archief 745 | 745-364 | Pagina 525 | 1941

Officiële kennisgeving van een strafmaatregel (marktontzegging).

Dit document is een formele kennisgeving van de Directeur van het Marktwezen Amsterdam aan een (niet bij naam genoemde) handelaar. De kern van de brief is de oplegging van een administratieve sanctie: 1. **De aanleiding:** Een eerder vonnis van de 'Inspecteur voor de Prijsbeheersching'. De geadresseerde is schuldig bevonden aan het overtreden van de vastgestelde maximumprijzen (woekerprijzen). 2. **De straf:** Een onmiddellijke ontzegging van de toegang tot de Centrale Markt voor een periode van 14 dagen. 3. **De juridische grondslag:** Artikel 35 van het 'Reglement op de Centrale Markt'. 4. **Escalatie:** De Directeur heeft de zaak tevens voorgelegd aan de Burgemeester van Amsterdam om te laten beoordelen of een uitsluiting voor langere termijn (mogelijk permanent) gerechtvaardigd is. De toon is zakelijk en repressief, kenmerkend voor de streng gecontroleerde distributieketen tijdens de oorlogsjaren.

Archief 745 | 745-374 | Pagina 10 | 1942

Getypte brief op voorgedrukt briefpapier.

* **Doel:** Het document dient als bewijs van vakbekwaamheid of anciënniteit. De Dienst Marktwezen bevestigt dat de geadresseerde al meer dan drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groenten en fruit. * **Functie:** Deze verklaring was noodzakelijk voor een aanvraag bij de 'Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale' in Den Haag om officieel erkend te worden als kleinhandelaar. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands (bijv. "myn dienst", "inzake het verstrekken"). * **Formulier:** Het betreft een standaardformulier (A.Z. Model No. 8), waarvan er in juli 1935 10.000 exemplaren zijn gedrukt.

Archief 745 | 745-374 | Pagina 12 | 1942

Document

Dit document is een officiële verklaring van de dienst Marktwezen in Amsterdam. Het dient als bewijs voor een ondernemer dat hij of zij reeds geruime tijd (meer dan drie jaar) actief is als kleinhandelaar in groenten en fruit. Dit bewijsstuk was noodzakelijk voor een aanvraag bij de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag. Het Marktwezen fungeerde hierbij als controlerende instantie die na onderzoek de professionele status van de aanvrager kon bevestigen. Opvallend is dat de specifieke gegevens (naam geadresseerde, datum, dossiernummer) op dit exemplaar niet zijn ingevuld en dat er een groot kruis door de tekst staat, wat kan duiden op een ongebruikt formulier of een ongeldig gemaakte kopie.

Archief 745 | 745-391 | Pagina 14 | 1942

Officiële brief/kennisgeving van een sanctie.

* **De Overtreding:** De heer L. Blom heeft zich schuldig gemaakt aan het illegaal kopen van een distributiebon van een zekere I. Hakker. Het betrof een bon voor twee colli (verpakkingseenheden/kisten) savooiekool. * **De Straf:** De directeur van het Marktwezen legt een onmiddellijke marktontzegging op van twee weken (14 t/m 27 maart 1942). * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar artikel 35 lid 1 van het 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Escalatie:** De zaak is voorgelegd aan de Burgemeester voor een eventuele uitsluiting voor langere termijn, wat duidt op de ernst waarmee dergelijke overtredingen werden behandeld. * **Opmerkelijke details:** De handgeschreven toevoeging in het midden van de brief expliciteert dat de distributieregeling is geschonden. Het adres van de ontvanger ("Woonschip 2124") geeft een inkijkje in de toenmalige woonsituatie in het Oostzanergat.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 15 | 1942

Officiële brief/beschikking van een gemeentelijke instantie.

Dit document betreft een disciplinaire maatregel tegen een marktkoopvrouw, Mejuffrouw C. Dijst Hartman, opgelegd door de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de zaak is een vermeende overtreding van de distributieregels voor vis. In de week van 26 mei tot 2 juni 1942 had zij vis toegewezen gekregen op de centrale afslag, maar volgens de rapportage had zij deze vis slechts één dag daadwerkelijk op haar vaste standplaats op de Lindengracht verkocht. Op basis van de visserijbesluiten uit 1941 wordt zij daarom voor onbepaalde tijd uitgesloten van verdere visverdeeling. Dit betekende in feite een beroepsverbod. Interessant zijn de handgeschreven toevoegingen van enkele dagen later (11 juni 1942). Een inspecteur of ambtenaar merkt op dat er sprake is van een "misverstand" en dat de vrouw de markt wel degelijk steeds bezocht. In het kader rechtsonder wordt vervolgens de instructie gegeven om de straf in te trekken en de betrokkene in te lichten. De bureaucratische fout werd dus binnen twee dagen gecorrigeerd.

Archief 745 | 745-389 | Pagina 59 | 1942

Document

* **Administratief doel:** De kaart houdt bankgaranties bij die door handelaren zijn verstrekt. Dergelijke garanties waren verplicht om financiële verplichtingen (zoals huur van marktkramen of hallen) af te dekken. * **Geregistreerde gegevens:** De kolommen bevatten achtereenvolgens een volgnummer, het type document, de datum van ontvangst/geldigheid, de betrokken bankinstelling, het bedrag in guldens (*f*) en de naam van de begunstigde of handelaar. * **Instellingen en Personen:** * **Banken:** De Amsterdamsche Bank (filiaal Rotterdam), F. van Lanschot en de Incasso-Bank (Amsterdam). * **Handelaren:** Genoemd worden *Telleman Jas.* en de firma *W. Koeckel & Co*. De laatste naam (*Arim.*) is mogelijk een afkorting of een specifieke handelsnaam. * **Bedragen:** De bedragen zijn aanzienlijk voor die tijd, variërend van 2.500 tot 25.000 gulden, wat duidt op groothandelsactiviteiten.

Archief 745 | 745-380 | Pagina 80 | 1942

Getypte officiële verklaring / ambtsbericht.

* **Inhoud:** Het document dient als bewijs van beroepservaring. Een niet nader genoemde instantie bevestigt dat de aanvrager reeds meer dan drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groente en fruit. * **Doel:** Deze schriftelijke bevestiging is noodzakelijk voor de aanvraag van een officiële "erkenning" bij de landelijke koepelorganisatie in Den Haag. * **Taalkundige details:** De tekst hanteert de oude spelling (bijv. "Nederlandsche", "aanvrage"). Opvallend is het gebruik van de "y" in "myn", wat in administratieve typschriften uit die tijd vaker voorkwam als alternatief voor de "ij". * **Vorm:** Het betreft een standaardformulier (Model No. 8), wat wijst op een gestandaardiseerd proces voor het verifiëren van middenstanders in de jaren '30.

Archief 745 | 745-380 | Pagina 82 | 1942

Formele brief/verklaring.

* **Inhoud:** De directeur van het Marktwezen Amsterdam bevestigt dat een (niet nader genoemde) aanvrager al meer dan drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groenten en fruit. * **Doel:** De verklaring dient als bewijs van vakbekwaamheid of ervaring voor een officiële erkenningsaanvraag bij de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale in Den Haag. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met vooroorlogse spelling (bijv. "aanvrage", "Nederlandsche", "myn"). * **Bijzonderheden:** Het document is een oningevuld of kopie-exemplaar, aangezien de naam van de geadresseerde, het nummer en de datum ontbreken.

Archief 745 | 745-393 | Pagina 90 | 1942

Officiële verklaring/brief van de gemeente Amsterdam.

Deze brief dient als een officieel bewijs van beroepservaring. Een ondernemer heeft bij de 'Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale' in Den Haag een aanvraag ingediend om officieel erkend te worden als kleinhandelaar. De Centrale Markthallen in Amsterdam (Marktwezen) bevestigt hier, na onderzoek, dat de betreffende persoon inderdaad al meer dan drie jaar werkzaam is in de branche. De brief is kort en zakelijk. Het feit dat de naam van de geadresseerde ontbreekt, suggereert dat dit een doorslag is of een gestandaardiseerde verklaring die in grote getale werd uitgegeven.

Archief 745 | 745-378 | Pagina 96 | 1942

Officiële verklaring / Bewijs van inschrijving.

* **Doel van het document:** Het document dient als een officieel bewijs van beroepservaring. De directeur van het Marktwezen bevestigt dat de aanvrager reeds drie jaar actief is in de branche. * **Administratieve procedure:** Dit bewijs was noodzakelijk voor de aanvrager om een formele "erkenning" te verkrijgen van de landelijke overkoepelende organisatie (de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale). Zonder een dergelijke erkenning was het in die tijd niet toegestaan om als kleinhandelaar te opereren. * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 is de historische locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam, het hart van de stedelijke voedseldistributie.

Archief 745 | 745-393 | Pagina 136 | 1942

Fragment van een getypte brief of officiële kennisgeving.

Het document is een zwaar beschadigd fragment van een formele aanmaning of kennisgeving. De tekst is aan de rechterzijde afgesneden, waardoor zinsneden incompleet zijn. Uit de zichtbare delen kan worden opgemaakt dat het gaat om een betalingsverplichting ("rekening no. 74") die "ten spoedigste" voldaan moet worden. De afkorting "A.Z." in de voetnoot staat in een administratieve context vaak voor 'Algemene Zaken'. De "N.B." (Nota Bene) onderaan bevat een juridische of reglementaire waarschuwing. Het verwijst naar een reglement van de "Centrale Markt". De strekking is dat de Gemeente bevoegd is om personen die hun contractuele verplichtingen niet nakomen (waarschijnlijk met betrekking tot de huur van marktkramen, "lingen of kantoren"), de toegang tot de markt te ontzeggen voor een bepaalde tijd.

Archief 745 | 745-380 | Pagina 169 | 1942

Document

Het document is een officiële verklaring van de Dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De tekst is getypt op voorgedrukt briefpapier. Opvallend is de sterke "doorslag" (bleed-through) van een tekst op de achterzijde, die in spiegelbeeld zichtbaar is. De kern van de brief is de bevestiging dat de geadresseerde (wiens naam op dit exemplaar niet is ingevuld of is weggevallen) al meer dan drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groente en fruit. Deze bevestiging was noodzakelijk voor de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" om een officiële erkenning als handelaar te verlenen. De brief is gedateerd op 8 september 1942.

Archief 745 | 745-371 | Pagina 174 | 1942

Document

* **Inhoud:** Het document is een formele bevestiging van de Dienst Marktwezen Amsterdam aan een niet-gespecificeerde aanvrager. De directeur verklaart dat de aanvrager na onderzoek reeds meer dan drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in de groente- en fruitsector. * **Doel:** De brief dient als officieel bewijsstuk van beroepsuitoefening. Dit bewijs was nodig voor de aanvraag van een formele erkenning bij de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale". * **Administratieve aard:** Het betreft een standaardformulier (Model No. 8), wat aantoont dat dergelijke verificaties een routinematig onderdeel waren van de regulering van de handel in die periode. De tekst die door het papier heen schijnt, suggereert dat dit papier hergebruikt is of dat het een doorslag betreft van een ander administratief document.

Archief 745 | 745-396 | Pagina 183 | 1942

Officiële brief/verklaring.

* **Inhoud:** Het document is een bewijs van vakbekwaamheid of beroepservaring. De Directeur van het Marktwezen Amsterdam bevestigt hiermee dat de geadresseerde (wiens naam niet is ingevuld op deze doorslag/kopie) reeds minimaal drie jaar werkzaam is als groenteboer. * **Vorm:** Het betreft een voorgedrukt formulier (Model No. 8) waarbij de specifieke tekst met een typemachine is toegevoegd. Opvallend is dat de naam van de ontvanger ontbreekt, wat suggereert dat dit een dossierkopie of een oningevuld origineel is. * **Opmerkingen:** De achterzijde van het papier bevat doorschijnende tekst van een ander document, wat duidt op het gebruik van dun papier (doorslagpapier), gebruikelijk in de administratie van die tijd.

Archief 745 | 745-372 | Pagina 188 | 1942

Officiële verklaring/brief op voorgedrukt briefpapier.

* **Inhoud:** De directeur van het Marktwezen Amsterdam verklaart dat een (niet nader genoemde) aanvrager al meer dan drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groenten en fruit. * **Doel:** Deze verklaring dient als bewijs voor de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag om een officiële erkenning als kleinhandelaar te verkrijgen. * **Status:** Het betreft een standaardformulier (Model No. 8) dat door de dienst werd gebruikt om beroepservaring van handelaren te bevestigen.

Archief 745 | 745-391 | Pagina 202 | 1942

Officiële kennisgeving van een strafmaatregel (brief).

Deze brief is een formele aanzegging van een sanctie door de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam aan een burger, de heer Van Mourik. De overtreding betreft het doorverkopen van een aankoopbon voor een aanzienlijke hoeveelheid aardappelen (25 hectoliter) op de Centrale Markt. Als directe straf wordt de ontvanger voor veertien dagen de toegang tot de markt ontzegd. Daarnaast wordt er gedreigd met een zwaardere sanctie (langdurige uitsluiting), waarover de Burgemeester nog moet beslissen. De toon is strikt bureaucratisch en de tekst verwijst specifiek naar het toepasbare reglement. De diagonale streep over het document is een gangbaar archiefteken dat aangeeft dat de betreffende actie is verwerkt of het dossierstuk is afgehandeld.

Archief 745 | 745-392 | Pagina 213 | 1942

Officiële aanmaning/brief.

Dit document is een formele betalingsherinnering van het Amsterdamse Marktwezen. De heer Adriaanse heeft een achterstand in de betaling voor het plaatsen van kramen op de markt (waarschijnlijk marktgeld). Het verschuldigde bedrag is klein (*f* 1,86), maar de consequentie van niet betalen is zwaar: het intrekken van de marktvergunning. Dit zou voor een koopman het verlies van zijn inkomen betekenen. Onderaan is met de hand genoteerd dat er uiteindelijk *f* 2,50 is betaald via een giro-overschrijving. Het hogere bedrag kan wijzen op bijgekomen administratie- of boetekosten.

Archief 745 | 745-392 | Pagina 214 | 1942

Officiële brief/betalingsherinnering.

Deze brief is een dwingende betalingsherinnering van het Amsterdamse Marktwezen. De heer H. Snapper wordt gemaand een bedrag van 4,46 gulden te betalen voor marktgeld (het plaatsen van kramen) van 20 juni 1942. De toon is formeel en dreigend: indien er niet binnen vier dagen betaald wordt, zal de directeur bij het Gemeentebestuur adviseren om de marktvergunning van de heer Snapper in te trekken. Dit zou betekenen dat hij zijn beroep als marktkoopman niet meer zou kunnen uitoefenen. Opmerkelijk is de handgeschreven notitie linksonder: "betaald per giro f 15.-". Het bedrag van 15 gulden is aanzienlijk hoger dan de gevorderde 4,46 gulden. Dit zou kunnen wijzen op een betaling die meerdere openstaande posten of een voorschot dekte.

Archief 745 | 745-374 | Pagina 215 | 1942

Officiële verklaring / Ambtelijke brief.

* **Doel van het document:** Het document dient als officieel bewijsstuk voor de vakbekwaamheid en beroepservaring van een handelaar. Het bevestigt dat de betrokkene reeds drie jaar actief is als kleinhandelaar. * **Procedure:** De handelaar heeft een erkenning aangevraagd bij de landelijke instantie in Den Haag (*Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale*). De lokale autoriteit (Marktwezen Amsterdam) verifieert de status van de aanvrager om deze erkenning te faciliteren. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de destijds gangbare spelling (bijv. "aanvrage", "Nederlandsche") en de schrijfwijze "myn" in plaats van "mijn". * **Conditie:** Het document is een oningevuld of ongetekend doorslag-exemplaar of een blanco formulier dat als bewijs diende. De tekst die in spiegelbeeld doorschijnt, lijkt te gaan over een andere administratieve kwestie (mogelijk personeelszaken of vergunningen), wat suggereert dat dit papier in een stapel heeft gelegen of dun van kwaliteit is.

Archief 745 | 745-392 | Pagina 218 | 1942

Officiële brief/verklaring op briefpapier van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een officiële verklaring van het Amsterdamse Marktwezen, gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. Het dient als bewijs van vakbekwaamheid of beroepservaring voor een niet nader genoemde kleinhandelaar in groente en fruit. Opvallend is dat het getal "3" (jaren) handmatig is ingevuld in een daarvoor opengelaten ruimte in de getypte tekst. Dit wijst erop dat dit een standaardformulier was dat werd gebruikt om de vereiste anciënniteit te bevestigen. De spelling (o.a. "aanvrage", "Nederlandsche") is de verouderde spelling-De Vries en Te Winkel, die officieel tot 1947 in gebruik was. De code linksonder ("7-'35") suggereert dat dit model van het formulier in juli 1935 is gedrukt.

Archief 745 | 745-382 | Pagina 235 | 1942

Getypte brief / officiële verklaring.

* **Inhoud:** Het document is een bewijs van vakbekwaamheid of ervaring. De betreffende dienst bevestigt na onderzoek dat de aanvrager reeds drie jaar actief is als groente- en fruithandelaar. Dit was een vereiste om een officiële erkenning te krijgen van de overkoepelende Centrale. * **Taal en Spelling:** De tekst is gesteld in formeel, ambtelijk Nederlands. Opvallend is het gebruik van de "y" in "myn", waar tegenwoordig "mijn" (ij) wordt gebruikt. Op veel oude schrijfmachines werd de 'ij' als één karakter of als een 'y' met puntjes weergegeven. * **Fysieke staat:** De afbeelding toont een sterke 'ghosting' of 'bleed-through'. De tekst op de achterzijde van het papier (die in spiegelbeeld zichtbaar is) schijnt door het papier heen, wat het lezen bemoeilijkt maar de hoofdzakelijke tekst in het midden blijft goed leesbaar.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 268 | 1942

Brief / Ambtelijke verklaring

Dit document is een officiële verklaring van de Dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De tekst is met een typemachine opgesteld op voorbedrukt briefpapier. De kern van de brief is de bevestiging dat de geadresseerde (wiens naam niet is ingevuld op dit exemplaar) reeds meer dan drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groenten en fruit. Deze bevestiging is gebaseerd op een onderzoek door de dienst zelf. Het document dient als bewijsstuk voor de aanvraag van een officiële erkenning bij de landelijke vakorganisatie. Opvallend is de doorslag of "ghosting" van een andere tekst op de achterzijde (of het blad eronder), die dwars door het papier heen zichtbaar is. Deze tekst lijkt uitgebreider en bevat ambtelijke termen over besluiten en departementen, maar behoort niet tot de primaire tekst van deze verklaring.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 272 | 1942

Officiële verklaring/bevestiging ten behoeve van een erkenning als kleinhandelaar.

* **Inhoud:** Het betreft een officiële schriftelijke bevestiging van het Marktwezen Amsterdam. De brief dient als bewijs dat de geadresseerde (wiens naam hier niet is ingevuld) reeds meer dan drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groente en fruit. * **Doel:** De verklaring is bedoeld om te worden ingediend bij de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag. Deze centrale was verantwoordelijk voor het verlenen van officiële erkenningen aan handelaren. De periode van drie jaar was vermoedelijk een wettelijke of reglementaire vereiste om voor een dergelijke erkenning in aanmerking te komen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (zoals "aanvraage" en "myn") en een formele, ambtelijke toon.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 297 | 1942

Getypte verklaring/ambtelijke brief.

* **Doel van het document:** Het document dient als officieel bewijsstuk voor een middenstander om aan te tonen dat hij reeds drie jaar werkzaam is in de groente- en fruithandel. Dit bewijs was nodig om een formele erkenning te krijgen van de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale". * **Vorm:** Het betreft een gestandaardiseerde ambtelijke mededeling. De tekst is zakelijk en to the point. Er is geen handtekening of specifieke naam van de directeur aanwezig, wat suggereert dat dit een doorslag of een routineus afgegeven afschrift is. * **Taalgebruik:** Het gebruik van de 'n' in "myn" en de 'ch' in "Nederlandsche" is typerend voor de Nederlandse schrijftaal uit het interbellum. De formulering "door myn dienst ingesteld onderzoek" getuigt van een strikte bureaucratische procedure.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 299 | 1942

Officiële verklaring/geleidebrief van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document is een officiële bevestiging van de status van een ondernemer. De Directeur van het Marktwezen verklaart dat de geadresseerde al meer dan drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groenten en fruit. * **Doel:** Deze verklaring diende als bewijsstuk voor de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" (NGFC) in Den Haag om een officiële erkenning als kleinhandelaar te verkrijgen. * **Belanghebbenden:** De lokale marktmeester/directeur van het Marktwezen fungeerde hier als controlerende instantie voor de landelijke centrale. De erkenning was essentieel voor de bedrijfsvoering, zeker in een periode van toenemende regulering.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 301 | 1942

Document

De brief betreft een besluit van de Burgemeester van Amsterdam om een bedrag van 9,50 gulden te restitueren aan mevrouw J. Peper. Dit bedrag was oorspronkelijk betaald als entreegeld voor de Centrale Markt (C.M.). Opvallend is de voorwaarde dat zij haar entreekaart en legitimatiekaart definitief moet inleveren. De handgeschreven notitie "afgekeurd voor werkverruiming" duidt op een administratieve afhandeling binnen de sociale werkvoorziening van die tijd. De term 'werkverruiming' sloeg op projecten voor werklozen. Het feit dat zij haar marktbescheiden moet inleveren, wijst erop dat haar recht om op de markt te handelen of deze te betreden is beëindigd.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 301 | 1942

Brief op officieel briefpapier (verklaring).

* **Inhoud:** Het document betreft een officiële verklaring van de Directeur van het Marktwezen Amsterdam. Hierin wordt bevestigd dat een specifieke (niet nader genoemde) persoon al meer dan drie jaar actief is als kleinhandelaar in groente en fruit. * **Doel:** De verklaring dient als bewijsstuk voor de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag om een officiële erkenning als kleinhandelaar te verkrijgen. * **Toestand:** Het betreft hier een invulformulier of een doorslag waarbij de specifieke persoonsgegevens en datum ontbreken. Op de linkerzijde is 'ghosting' (doorslag van een andere tekst) zichtbaar, wat duidt op archivering in een stapel of gebruik van carbonpapier. * **Administratieve context:** Het adres Jan van Galenstraat 14 verwijst naar de Centrale Markthallen in Amsterdam-West, die in 1934 werden geopend.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 303 | 1942

Officiële verklaring/brief op voorgedrukt briefpapier.

* **Doel:** Dit document dient als bewijs van vakbekwaamheid en continuïteit voor een ondernemer in de groente- en fruitsector. Het Marktwezen van de gemeente Amsterdam bevestigt officieel dat de aanvrager reeds drie jaar als zodanig bekend staat. * **Bureaucratisch proces:** De brief toont de gelaagdheid van de handel in de jaren '30. Een lokale instantie (Marktwezen Amsterdam) moet een verklaring afgeven die vervolgens ingediend moet worden bij een landelijke koepelorganisatie (de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale) om een officiële "erkenning" te verkrijgen. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands ("aanvrage", "inzake het verstrekken", "deel ik U mede"). Opvallend is het gebruik van de 'y' in "myn", wat typerend was voor de spelling en het typewerk van die tijd. * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 is historisch significant; dit is het terrein van de in 1934 geopende Centrale Markthallen in Amsterdam-West.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 311 | 1942

Officiële brief/kennisgeving van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief is een afwijzing van een verzoek van de heer N. Bakker. De reden voor afwijzing is dat uit onderzoek van een commissie van de "Visschery-Centrale" is gebleken dat de heer Bakker nooit eerder in zoetwatervis heeft gehandeld. Blijkbaar was een historisch handelsverleden in dit product een vereiste voor het verzoek (vermoedelijk een vergunningsaanvraag). * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk ("dezen brief", "nimmer", "derhalve geen gevolg worden gegeven"). Er wordt gebruik gemaakt van de oude spelling (bijv. "visschery", "zoetwatervisch"). * **Visuele staat:** Het document vertoont sterke "bleed-through" of is getypt op zeer dun papier (doorslagpapier), waardoor de tekst van een ander document (gedateerd 29 juni 1942) in spiegelbeeld zichtbaar is.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 322 | 1942

Document

* **Doel van het document:** Het document dient als officieel bewijsstuk van beroepservaring. De Dienst Marktwezen bevestigt dat de aanvrager reeds drie jaar actief is als handelaar, wat een vereiste was voor een formele erkenning door de landelijke sectororganisatie. * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk ("deel ik U mede", "ingesteld onderzoek"). Opvallend is de spelling "myn" met een Griekse IJ (y), wat destijds niet ongebruikelijk was in getypte ambtelijke correspondentie. * **Visuele staat:** Het document is een doorslag of op dun papier getypt, waardoor de tekst op de achterzijde sterk doorschijnt. Deze achterzijde-tekst lijkt een reglement of instructie te bevatten betreffende vervoer en vergoedingen (termen als "vergoeding", "vervoer" en "verliezen" zijn herkenbaar in spiegelbeeld).

Archief 745 | 745-369 | Pagina 324 | 1942

Officiële verklaring/bevestiging ten behoeve van een erkenning als kleinhandelaar.

Dit document is een officiële brief van de dienst Marktwezen Amsterdam, gericht aan een (niet met naam genoemde) aanvrager. Het doel van de brief is het bevestigen van de professionele status van de geadresseerde als kleinhandelaar in groenten en fruit. De tekst geeft aan dat de aanvrager een erkenning heeft gevraagd bij de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag. Om deze erkenning te verkrijgen, was blijkbaar een bewijs van ervaring nodig. De directeur van Marktwezen verklaart hierbij dat uit intern onderzoek is gebleken dat de persoon in kwestie al meer dan drie jaar als zodanig bekend staat. De brief dient als bewijsstuk dat de aanvrager kan doorsturen naar de centrale instantie in Den Haag.

Archief 745 | 745-378 | Pagina 349 | 1942

Officiële verklaring/formulier (Model No. 8).

* **Doel van het document:** Het document dient als bewijs van vakbekwaamheid of ervaring voor een aspirant-ondernemer. In dit geval wordt bevestigd dat de betrokkene al minstens drie jaar actief is als kleinhandelaar in groenten en fruit. * **Administratieve context:** De verklaring is nodig voor de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag om een officiële erkenning (vergunning) te kunnen verlenen. * **Fysieke staat:** Het document is een oningevuld of deels ingevuld kopie-exemplaar. Er zijn geen specifieke namen van geadresseerden of dossiernummers ingevuld in de daarvoor bestemde witruimtes. De tekst op de achterzijde (die in spiegelbeeld doorschijnt) suggereert dat het papier dun is of dat er met veel kracht is getypt/gedrukt op een ander vel.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 355 | 1942

Officieel schrijven / Verklaring van beroepsuitoefening.

* **Doel van het document:** Het document dient als bewijs van vakbekwaamheid en anciënniteit. Een (aspirant-)handelaar heeft bij de nationale koepelorganisatie (de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale) erkenning aangevraagd. De Amsterdamse dienst Marktwezen bevestigt hierbij dat de persoon in kwestie inderdaad reeds langer dan drie jaar als zodanig werkzaam is. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "Nederlandsche", "aanvrage", "myn"). De toon is zakelijk en formeel. * **Administratieve context:** Het betreft een standaardformulier (Model No. 8) waarvan er in juli 1935 een oplage van 10.000 stuks is gedrukt. Dit duidt op een routinematige administratieve handeling voor de gemeente. * **Opmerkelijk:** De invulvelden voor de geadresseerde, datum en dossiernummer zijn op deze kopie blanco gelaten, wat suggereert dat dit een ongebruikt exemplaar is of een algemeen sjabloon.

Archief 745 | 745-393 | Pagina 361 | 1942

Ambtsbrief / Dienstcorrespondentie.

* **Administratieve proces:** De brief is een geleidebrief waarbij de Directeur van het Marktwezen een binnengekomen document doorstuurt naar de Wethouder voor de Levensmiddelen. Hij verzoekt de wethouder (of diens afdeling) om de verdere afhandeling op zich te nemen. * **Correcties:** Er zijn redactionele wijzigingen met de pen aangebracht (schrijven -> brief; waarvan -> met) om de zinsbouw aan te passen aan de handgeschreven toevoeging aan het eind van de zin. * **Betrokken instantie:** De handgeschreven notitie onderaan verduidelijkt dat het oorspronkelijke schrijven (de bijlage) afkomstig is van de Secretaris van het "Rijksbureau voor oude Materialen en Afvalstoffen".

Archief 745 | 745-386 | Pagina 375 | 1942

Dienstvelop van de Gemeente Amsterdam.

* **Herkomst:** De envelop is afkomstig van de afdeling Marktwezen van de Gemeente Amsterdam, gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14. Dit adres is de locatie van de Centrale Markthal, het hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. * **Datering:** De drukwerkcode "4-42" suggereert dat deze envelop in april 1942 is gedrukt. De gebruikte postzegel (7½ cent 'vliegende duif') was in gebruik tijdens de bezettingsjaren. Het poststempel is niet volledig leesbaar maar past in dit tijdsbestek (begin jaren '40). * **Status:** De envelop is retour gezonden, zoals blijkt uit de handgeschreven tekst "Terug afzender". De tekst "Insp" met een pijl naar het venster duidt mogelijk op een specifieke afdeling of functionaris (bijvoorbeeld 'Inspectie'). * **Nummering:** De potloodaantekening "opb / 14" is waarschijnlijk een intern archiefkenmerk of sorteernummer.

Archief 745 | 745-382 | Pagina 400 | 1942

Officiële brief/verklaring op briefpapier van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een officiële bewijslast afgegeven door de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. De strekking is een verificatie van het beroepsverleden van een niet nader genoemde aanvrager. * **Doel:** De brief dient als bewijs dat de geadresseerde reeds minimaal drie jaar actief is als kleinhandelaar in de sector groenten en fruit. * **Bureaucratische weg:** De verklaring is nodig voor een aanvraag bij de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag voor een officiële erkenning. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling ("aanvrage", "Nederlandsche", "myn"). * **Vorm:** Het betreft een standaardformulier (Model No. 8), waarbij de specifieke tekst met een typemachine is ingevuld. Opvallend is dat de naam van de geadresseerde en de datum op dit specifieke exemplaar ontbreken, wat suggereert dat dit een doorslag of een onvoltooid concept kan zijn.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 424 | 1942

Officiële brief op briefpapier van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een formele oproep van de Dienst Marktwezen Amsterdam aan R. Coppenhagen. De ontvanger wordt verzocht persoonlijk op het hoofdkantoor te verschijnen om inlichtingen te verschaffen over de "liquidatie" van diens zaak. De brief is een typisch voorbeeld van de ambtelijke bureaucreatie waarmee de onteigening van Joodse ondernemers werd afgehandeld. De handgeschreven notities in de marge zijn cruciaal. Ze vormen een logboek van de sluiting: de zaak werd op 11 maart gesloten, op 10 april werd de ontruiming van het pand aangezegd en op 12 april was de ondernemer daadwerkelijk vertrokken. Het gebruik van een uitroepteken bij "zaak gesloten" en de korte, feitelijke notities wijzen op een administratieve afvinklijst.

Archief 745 | 745-386 | Pagina 466 | 1942

Officiële waarschuwingsbrief van een gemeentelijke instantie.

* **Inhoud:** De brief is een formele, schriftelijke berisping aan een niet nader genoemde markthandelaar. De reden voor de waarschuwing is een overtreding van de marktvoorschriften op de Albert Cuypmarkt op 23 oktober 1941, waarbij de handelaar meer ruimte innam dan hem officieel was toegewezen. * **Toon:** De toon is streng en bureaucratisch ("waarschuw U hierby ernstig"), wat typerend is voor officiële correspondentie uit die tijd, zeker onder het regime van de bezettingsjaren. * **Taalgebruik:** Opvallend is de spelling "My" in plaats van "Mij", wat vaker voorkwam in ambtelijke teksten uit die periode, hoewel het ook een typefout kan zijn. In de tweede regel van de waarschuwing staat "hierby" met een 'y' in plaats van 'ij'. * **Fysieke staat:** Het document vertoont sterke sporen van hergebruik of is bewaard in een stapel waarbij inkt is overgegaan van een ander blad. De 'ghosting' bevat data uit 1942 en 1943, wat suggereert dat dit document deel uitmaakte van een lopend dossier tijdens de oorlogsjaren.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 484 | 1942

Officiële verklaring/brief.

Dit document is een officiële verklaring van de Dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De brief dient als bewijs voor een aanvrager dat deze reeds langer dan drie jaar werkzaam is als kleinhandelaar in groenten en fruit. De aanvrager heeft dit bewijs nodig voor een aanvraag bij de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag om officieel erkend te worden als kleinhandelaar. In de jaren '30 en tijdens de bezettingsjaren was de handel in levensmiddelen sterk gereguleerd via centrale organen en vergunningstelsels. Het aantonen van vakkennis of ervaring (zoals hier de termijn van 3 jaar) was vaak een vereiste om legaal een bedrijf te mogen voeren. Opvallend is dat de achterzijde van het papier tekst bevat die in spiegelbeeld doorschijnt. Dit is een doorslag van een ander document, wat gebruikelijk was in administraties om papier te besparen of als gevolg van het typeproces met carbonpapier.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 490 | 1942

Formele brief/verklaring op briefpapier van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een gestandaardiseerde verklaring (formulier) van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. De strekking van de brief is het officieel bevestigen van de beroepservaring van een detailhandelaar in de groente- en fruitsector. De kern van de verklaring is de bevestiging dat de betrokkene reeds "meer dan 3 jaren" actief is als kleinhandelaar. Deze verklaring diende als bewijsstuk voor een aanvraag bij de landelijke toezichthouder in Den Haag. Het gebruik van een voorgedrukt formulier (met een oplage van 10.000 stuks, blijkens de voetnoot) wijst erop dat dit een zeer veel voorkomende administratieve handeling was in die periode.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 525 | 1942

Officiële verklaring op briefpapier.

* **Doel van het document:** Het document dient als een officieel bewijs van beroepservaring. Een ondernemer die zich officieel wilde laten erkennen als kleinhandelaar in groente en fruit, moest aantonen dat hij al geruime tijd (in dit geval minimaal 3 jaar) in de branche werkzaam was. * **Taal en spelling:** De tekst hanteert een formele ambtelijke stijl. Opvallend is de spelling van "myn" (met een 'y' in plaats van 'ij'), wat in die periode nog vaker voorkwam in administratieve teksten, hoewel de rest van de spelling ("groente", "erkenning") modern aandoet. * **Administratieve status:** De velden voor het nummer, de datum en de geadresseerde zijn leeg gelaten. De centrale tekst is echter wel ingetypt. Dit suggereert dat dit een afschrift of een standaard concept-verklaring betreft die nog gefinaliseerd moest worden.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 550 | 1942

Officiële correspondentie (brief)

Dit document is een formele oproep van het Amsterdamse Marktwezen aan een burger, de heer P. Bodemeijer. De toon is zakelijk en bureaucreatisch. De kern van de brief is een verzoek aan de geadresseerde om persoonlijk langs te komen op het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat, naar aanleiding van een eerdere brief die Bodemeijer op 9 juni 1942 had gestuurd. Opvallende kenmerken zijn: * **Formele structuur:** Het gebruik van een standaardmodel (A.Z. Model No. 8a) van de Stadsdrukkerij wijst op gestandaardiseerde gemeentelijke communicatie. * **Archivering:** De handgeschreven notities zoals "HB." en het grote cijfer "202" onderaan duiden op verwerking in een administratief systeem of archief. * **Locatie:** De Jan van Galenstraat 14 was (en is deels nog steeds) de locatie van de Centrale Markthallen, het logistieke hart van de voedselvoorziening in Amsterdam.

Archief 745 | 745-404 | Pagina 78 | 1943

Dienstbrief / Officieel verzoekschrift.

Dit document is een officieel verzoek van de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om een paard vrij te stellen van vordering. Tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog werden grote aantallen paarden door de Wehrmacht gevorderd voor militair transport. Omdat paarden op dat moment essentieel waren voor de lokale distributie van goederen — zeker gezien de schaarste aan brandstof voor vrachtwagens — probeerden civiele instanties zoals het Marktwezen hun transportmiddelen te beschermen. De tekst benadrukt het belang van de "regelmatige voedselvoorziening" om de autoriteiten te overtuigen van de noodzaak om het dier in de stad te houden. Opvallend is dat de naam van de eigenaar van het paard is opengelaten; dit suggereert dat het een standaardformulier of een dossierkopie betreft die voor meerdere gevallen gebruikt kon worden.

Archief 745 | 745-418 | Pagina 91 | 1943

Factuur / Rekening (Duplicaat)

* **Taalgebruik:** Het document illustreert de overgang naar de bezettingsadministratie. Hoewel het standaardbriefpapier van de gemeente Amsterdam (Marktwezen) Nederlands is, zijn de getypte velden in het Duits ingevuld. Nederlandse termen zoals "Aan" en "Onderwerp" zijn doorgestreept en vervangen door de Duitse equivalenten "Rechnung für" en de omschrijving van de dienst. * **Inhoud:** Het betreft een afrekening voor het gebruik van opslagruimte ("Lagerfläche") op het terrein van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat. De Wehrmacht maakte op grote schaal gebruik van bestaande civiele infrastructuur voor hun eigen logistiek en voedselvoorziening. * **Berekening:** De huurprijs bedroeg 5 cent per vierkante meter per maand. Voor een oppervlakte van 31.600 m² gedurende een halve maand (16 t/m 31 december 1940) werd een bedrag van 790 gulden in rekening gebracht. * **Administratieve details:** Het veldpostnummer (06873) identificeert de specifieke eenheid van de Wehrmacht. De code "M/HG." rechtsboven verwijst waarschijnlijk naar de behandelende ambtenaar of afdeling binnen het Marktwezen.

Archief 745 | 745-410 | Pagina 92 | 1943

Zakelijke correspondentie (brief en voorgedrukt formulier).

* **Inhoud:** De brief betreft een administratieve afhandeling van een klein bedrag (f 5,47) afkomstig van de firma S. Dekker & Co uit Monnickendam. Het geld is geoormerkt als winstuitkering uit de kleinhandel in gerookte aal (paling) bestemd voor fabrieken. De afzender vraagt de Nederlandsche Visscherij Centrale om instructies voor de verdere bestemming van dit geld. * **Betrokken partijen:** * **Marktwezen Amsterdam:** De beheerder van de Centrale Markthallen (nu het Food Center Amsterdam). * **Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC):** Een overkoepelend orgaan dat tijdens de bezetting een centrale rol speelde in de regulering van de visserijsector. * **Heer Vijftigschild:** Blijkbaar een contactpersoon bij de NVC. * **Administratieve context:** De brief is gefotografeerd bovenop een standaard aanmaningsformulier (Model No. 8) van het Marktwezen voor achterstallige huur van pakhuizen. Dit suggereert dat de documenten uit hetzelfde dossier of dezelfde administratieve handeling komen, mogelijk gerelateerd aan de huur van faciliteiten op de Centrale Markt.

Archief 745 | 745-418 | Pagina 92 | 1943

Factuur/Rekening (Rechnung)

Dit document is een officiële rekening van de gemeentelijke dienst 'Marktwezen Amsterdam' aan een afdeling van de Duitse Wehrmacht (het *Wehrmachtverpflegungshauptamt*, verantwoordelijk voor de voedselvoorziening van de troepen). **Kerngegevens:** * **Dienstverlening:** De huur of het gebruik (*Nutzung*) van opslagruimte op het terrein van de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. * **Omvang:** Het betreft een aanzienlijk oppervlak van 31.600 vierkante meter. * **Kosten:** De prijs is vastgesteld op 5 cent per vierkante meter per maand. * **Totaalbedrag:** Voor de maand januari 1941 wordt een bedrag van 1.580 gulden in rekening gebracht. Onderaan het document staat een voorgedrukte of getypte *Bescheinigung* (verklaring) voor akkoord door de *Dienststellenleiter*, wat gebruikelijk was voor de administratieve afwikkeling binnen de Duitse militaire bureaucratie.

Archief 745 | 745-418 | Pagina 93 | 1943

Rekening / Factuur (Duplicaat)

Dit document is een rekening (factuur), gemarkeerd als duplicaat, opgesteld door de gemeentelijke dienst Marktwezen Amsterdam. De rekening is gericht aan het *Wehrmachtverpflegungshauptamt*, de hoofdafdeling van het Duitse leger die verantwoordelijk was voor de voedselvoorziening van de troepen. De factuur betreft de huur ("Nutzung") van opslagruimte ("Lagerfläche") op het terrein van de Centrale Markthallen in Amsterdam aan de Jan van Galenstraat. * **Oppervlakte:** 31.600 vierkante meter. * **Tarief:** 0,05 gulden per vierkante meter per maand. * **Periode:** Januari 1941. * **Totaalbedrag:** 1.580 gulden. Opvallend is dat het standaard briefpapier van de gemeente Amsterdam is aangepast voor gebruik tijdens de bezetting. De Nederlandse termen "Aan" en "Onderwerp" zijn doorgekruist en vervangen door de Duitse termen "Rechnung für" en de omschrijving van de dienst. Hoewel de koptekst Nederlands is, is de eigenlijke facturatie in het Duits opgesteld.

Archief 745 | 745-418 | Pagina 95 | 1943

Factuur (Rechnung) / Duplicaat.

* **Doel:** Het document is een rekening van de gemeente Amsterdam aan de Duitse bezettingsmacht voor het gebruik van opslagruimte. * **Inhoud:** De Wehrmacht huurde in februari 1941 een enorme oppervlakte (31.600 vierkante meter) op het terrein van de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. De prijs per vierkante meter bedroeg 5 cent per maand. * **Taalgebruik:** Het document illustreert de administratieve aanpassing aan de bezetter. Het standaard Nederlandse briefpapier is aangepast door Nederlandse termen als "Aan" en "Onderwerp" door te strepen en te vervangen door de Duitse termen "Rechnung für:". * **Fouten:** In de getypte tekst staat een spelfout: "Lagerflacke" in plaats van het correcte Duitse "Lagerfläche" (opslagruimte).

Archief 745 | 745-416 | Pagina 125 | 1943

Officieel formulier / Betalingsherinnering (niet ingevuld exemplaar).

Dit document is een standaard herinneringsformulier van de dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam. Het werd gebruikt om huurders van pakhuizen op het terrein van de Centrale Markt te manen tot betaling van achterstallige huur. De toon van de brief is formeel en direct. Opvallend is de expliciete waarschuwing in de "N.B."-sectie onderaan. Hierin wordt verwezen naar Artikel 35 van het marktreglement. De sanctie op het niet betalen van de huur is niet alleen een incassotraject, maar de directeur heeft de bevoegdheid om de schuldenaar fysiek de toegang tot de Centrale Markt te ontzeggen. Gezien de centrale rol van deze markt in de voedselvoorziening en handel, was dit een zeer zwaar drukmiddel dat de bedrijfsvoering van een handelaar direct kon stilleggen. Het betreft hier een zogenaamd 'blanko' exemplaar; de specifieke gegevens (zoals de naam van de huurder, het pakhuisnummer en het bedrag) zijn nog niet ingevuld.

Archief 745 | 745-415 | Pagina 134 | 1943

Formulier / Betalingsherinnering (oningevuld).

Dit document is een standaardformulier dat werd gebruikt door de directie van het Amsterdamse Marktwezen om huurders van pakhuizen op de Centrale Markt te herinneren aan betalingsachterstanden. Het taalgebruik is zakelijk en dwingend, typerend voor de vroege 20e-eeuwse bureaucratie. De spelling is de vooroorlogse spelling-De Vries en Te Winkel (merk op: *den*, *termyn*, *mynen*, *gemeentelyk*, *wys*, *zyn*). Opvallend is de expliciete dreiging in de 'N.B.'-sectie. Het niet betalen van de huur had niet alleen financiële gevolgen, maar kon leiden tot een ontzegging van de toegang tot de markt. Dit was een zware sanctie, aangezien het voor een handelaar effectief een beroepsverbod betekende zolang de schuld niet was voldaan.

Archief 745 | 745-401 | Pagina 138 | 1943

Officiële verklaring/briefhoofd.

* **Inhoud:** Het document is een formele bevestiging van het Marktwezen Amsterdam dat een specifieke (niet nader genoemde) persoon al minstens drie jaar actief is als kleinhandelaar in groenten en fruit. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke spelling ("aanvrage", "myn", "Nederlandsche"). De toon is zakelijk en administratief. * **Functie:** De brief diende als bewijsstuk voor de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" in Den Haag. Deze erkenning was noodzakelijk voor handelaren om legaal hun beroep uit te kunnen oefenen binnen de streng gereguleerde markt van de jaren '30. * **Staat van het document:** De tekst is goed leesbaar. De vage, gespiegelde letters die over de tekst heen lijken te lopen, zijn het gevolg van 'ghosting' (het doorslaan van inkt van een ander document dat langdurig tegen dit papier heeft gelegen, of tekst op de achterzijde van dit dunne papier).

Archief 745 | 745-402 | Pagina 242 | 1943

Betalingsherinnering (formulier/aanmaning) voor pakhuis- of kantoorhuur.

* **Inhoud:** Het document is een gestandaardiseerde aanmaning voor achterstallige huur voor een pakhuis of kantoor op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. * **Structuur:** * **Briefhoofd:** Bevat de naam van de dienst, contactgegevens en ruimte voor dossiernummers. * **Kernboodschap:** Een zakelijke mededeling dat de betalingstermijn is verstreken en een verzoek tot onmiddellijke betaling via het kantoor of het girokantoor. * **Sanctie (N.B.):** Een expliciete verwijzing naar het marktreglement. De directeur heeft de macht om wanbetalers de toegang tot de gehele Centrale Markt te ontzeggen, wat voor een handelaar een zware economische straf zou zijn. * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk ("U gelieve zorg te dragen", "te mijnen kantore"). De spelling is verouderd (o.a. de buigings-n in "den" en "mijnen", en "ij" geschreven als "y" in woorden als "mynen" en "blyft").

Archief 745 | 745-417 | Pagina 353 | 1943

Envelop en officieel formulier (verklaring).

Dit document betreft een officiële verzending van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen aan een burger, S. Abram. De envelop bevat vermoedelijk het bijbehorende formulier "Model 9", een verklaring die door handelaren of schippers op de Brandstoffenmarkt moest worden ingevuld. Het formulier diende om opgave te doen van vaartuigen en hun tonnage (inhoud), wat noodzakelijk was voor de berekening van de verschuldigde markt- of liggelden conform het geldende marktreglement. De paarse stempel "RETOUR AFZENDER" en de handgeschreven notitie duiden erop dat de brief niet kon worden afgeleverd, mogelijk omdat de geadresseerde de brief weigerde of niet meer op het opgegeven adres woonachtig was.

Archief 745 | 745-414 | Pagina 418 | 1943

Dienstbrief (formulier)

* **Doel van het document:** Het betreft een officieel verzoek tot vrijstelling van vordering voor een paard. Tijdens de bezetting konden paarden door de (Duitse) autoriteiten in beslag worden genomen voor militaire of logistieke doeleinden. * **Specificaties:** De naam van de eigenaar is niet in de getypte tekst ingevuld op de stippellijn, maar is handgeschreven toegevoegd in de kantlijn: **L. Bruijs**, gevestigd aan de **De Ruijterweg 181** in Amsterdam. Dit adres was destijds een bekende locatie voor een stalhouderij/transportbedrijf. * **Ondertekening:** De brief is ondertekend namens de Directeur van het Marktwezen ("b.v." staat voor bij volmacht) door een zekere heer Ober, met daaronder een paraaf van een afdelingschef. * **Administratieve details:** Het modelnummer bovenaan geeft aan dat dit formulier in juni 1940 is gedrukt (6-'40), vlak na het begin van de bezetting.

Archief 745 | 745-414 | Pagina 421 | 1943

Officiële brief/formulier.

Dit document is een administratief verzoek van de Directeur van het Amsterdamsche Marktwezen om een vrijstelling van "vordering" (inbeslagname) voor een specifiek paard. * **Doel:** Het waarborgen van de voedseldistributie in de stad. Paarden waren in deze periode essentieel voor het transport van verse producten van de centrale markten naar de rest van de stad, zeker gezien de schaarste aan brandstof voor gemotoriseerd vervoer. * **Opvallend:** Er is een open ruimte gelaten na "het paard van", wat suggereert dat dit een standaardformulier was dat per individueel geval ingevuld kon worden, of dat de specifieke naam in dit kopie-exemplaar ontbreekt. De spelling is conform de toen geldende regels (bijv. "Amsterdamsche", "vry").

Archief 745 | 745-411 | Pagina 482 | 1943

Officiële brief / Beschikking.

* **Inhoud:** De brief is een officiële afwijzing van een verzoek dat de heer De Vos op 12 januari 1942 had ingediend. Hij had blijkbaar gevraagd om een "toewijzing van zoetwatervisch". De directeur van het Marktwezen deelt mede dat een commissie van de Visscherij-centrale heeft besloten dat hij hiervoor niet in aanmerking komt. * **Taalgebruik:** Formeel en bureaucratisch Nederlands ("dezer", "mede", "derhalve", "geen gevolg worden gegeven"). De spelling is deels verouderd ("dezen", "Visscherij", "zoetwatervisch"), wat gebruikelijk was voor die tijd. * **Administratieve details:** De brief bevat specifieke lokatiegegevens zoals "Wijk 18" en het adres van het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen). De code rechtsboven ("Model No. 8a-5000-6-'40-1070") duidt op een standaardformulier dat in juni 1940 is gedrukt.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 500 | 1943

Dienstbrief (officiële aanmaning).

De brief is een dwingende sommatie van de dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam aan de heer A. Nikkelsberg. Hem wordt bevolen om zijn ventvergunning (een vergunning om goederen op straat te verkopen) direct ("onverwijld") in te leveren op het kantoor van de dienst. Er wordt gesteld dat hij hierin tot dusver "in gebreke" is gebleven. Onderaan de brief staat een handgeschreven notitie die de afloop van de zaak aangeeft: de vergunning is uiteindelijk ingetrokken en ingeleverd bij het Raadhuis. De toon van de brief is ambtelijk en streng.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 501 | 1943

Officiële brief/correspondentie van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief is een dringende sommatie aan de heer J. Espinoza om zijn ventvergunning (een vergunning om goederen op straat te verkopen) onmiddellijk in te leveren bij het kantoor van Marktwezen Amsterdam. * **Toon:** De toon is strikt ambtelijk en dwingend. Het woord "onverwijld" is onderstreept om de urgentie en het gebrek aan keuzevrijheid te benadrukken. * **Handgeschreven toevoeging:** De notitie linksonder ("Ventverg ingehouden en ingeleverd op Raadhuis") suggereert dat de vergunning na verzending van deze brief inderdaad is ingenomen of ingeleverd, mogelijk niet door de heer Espinoza zelf maar door een controlerende instantie. * **Administratieve context:** De afkorting "VD/HG" verwijst waarschijnlijk naar de opsteller en de typist van de brief binnen de bureaucratie van het Marktwezen.

Archief 745 | 745-397 | Pagina 648 | 1943

Dossieromslag of archiefmap.

Dit document is een standaard dossieromslag gebruikt door de gemeentelijke dienst 'Marktwezen' in Amsterdam. * **Registratie:** De handgeschreven code "2 C / 83 / 1" is een specifiek archiefkenmerk voor de ordening van stukken. * **Afdeling:** De term "Kabinet" duidt meestal op het bureau van de directeur of een afdeling die vertrouwelijke en beleidsmatige correspondentie afhandelt. * **Datering en Oorlogstijd:** De datum 17 januari 1943 plaatst dit document midden in de Tweede Wereldoorlog. De code linksonder ("10-42") suggereert dat deze specifieke partij omslagen in oktober 1942 is gedrukt door de Stadsdrukkerij. * **Visuele staat:** De omslag is van stevig bruin papier, vertoont enige gebruikssporen en verkleuring, wat passend is voor authentiek archiefmateriaal uit deze periode.

Archief 745 | 745-424 | Pagina 177 | 1944

Officiële oproep/waarschuwingsbrief van een overheidsinstantie.

Dit document is een standaard voorgedrukte brief van de Amsterdamse dienst Marktwezen, bedoeld om marktkooplui formeel te waarschuwen over het intrekken van hun marktplaats. De reden hiervoor is het niet regelmatig bezetten van de toegewezen plek, wat in strijd is met Artikel 11 van het 'Reglement op de Markten'. Het document fungeert als een laatste kans of een oproep voor een hoorzitting: de ontvanger wordt verzocht te verschijnen bij de Inspecteur voordat de definitieve beslissing tot intrekking wordt genomen. Opvallend is dat de specifieke gegevens (naam, datum, dossiernummer) niet zijn ingevuld, maar dat er wel een groot blauw kruis door het document staat. Dit kan betekenen dat het hier een ongebruikt exemplaar, een bewijsstuk in een dossier of een geannuleerde procedure betreft.

Archief 745 | 745-422 | Pagina 253 | 1944

Formele dienstbrief (disciplinaire waarschuwing).

Dit document is een standaardformulier dat door de directie van het Amsterdamse Marktwezen werd gebruikt om personeelsleden een officiële, laatste waarschuwing te geven voor te laat komen. * **Strafmaatregel:** De brief is dreigend van toon. Er wordt expliciet vermeld dat dit de "laatste maal" is en dat bij een volgende overtreding binnen drie maanden een "strafvoorstel" zal volgen. Dit duidt op een strikte hiërarchische en disciplinaire cultuur binnen de gemeentelijke diensten van die tijd. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele spelling en aanspreekvormen, zoals "My" (mij), "gy" (gij) en "zyt" (zijt). * **Administratief proces:** Het feit dat er een speciaal modelformulier (Model No. 8) bestond voor deze specifieke waarschuwing, suggereert dat verzuim en punctualiteit veelvoorkomende aandachtspunten waren binnen de organisatie.

Archief 745 | 745-427 | Pagina 398 | 1944

Formulier voor een officiële disciplinaire waarschuwing aan personeel.

Dit document is een gestandaardiseerd formulier voor een "laatste waarschuwing" wegens herhaaldelijk te laat komen. Het feit dat er een specifiek gedrukt formulier voor bestond (Model No. 8), duidt op een strakke, bureaucratische organisatie van de personeelsdiscipline binnen de Amsterdamse gemeentediensten in de jaren dertig. De taal is formeel en autoritair, passend bij de toenmalige hiërarchische verhoudingen. Er wordt gebruikgemaakt van verouderde spelling en voornaamwoorden ("My", "gy", "zyt", "hierby"). De juridische zwaarte van het document ligt in de vastlegging van recidive: de werknemer wordt erop gewezen dat dit de tweede overtreding binnen drie maanden is. De brief dient als noodzakelijke stap in het dossier om bij een volgende overtreding tot een officieel "strafvoorstel" (zoals boete, schorsing of ontslag) over te kunnen gaan.

Relevante Archieffragmenten

*A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633.*

Relevantie: 85% uitgenodigd voor een gesprek ('opgeroepen') bij de inspecteur om zijn zaak te bepleiten voordat de d, woonde)

*A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633.*

Relevantie: 85%

Z. O. Z.

Relevantie: 84%

*(Linksonder in de marge:)* Model A.Z. 8a Stadsdrukkerij Amsterdam 10531-5-43-2000-1030

Relevantie: 84%

*Voetnoot: Model A.Z. 15-2000-3-'38-1403*

Relevantie: 83%