Officiële waarschuwingsbrief / aanmaning. De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W.). Den Heer A. Los, Oude Schans 40 I, Amsterdam-Centrum (Wijk 1). [Logo: Wapen van Amsterdam]
MARKTWEZEN
AMSTERDAM HG.
TELEFOONNUMMER 85151 VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 30/76/2 M.
BIJLAGE __________
ONDERWERP: __________

AMSTERDAM (W.) 7 December 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer A. Los,
Oude Schans 40 I,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 1.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Zwanenburgwal te betalen, waarschuw ik U hierbij, dat U alsnog vóór 9 Dec. a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.
Ik wijs U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blijft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 11 December a.s. onherroepelijk wordt ingetrokken.
Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (bijvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellijk mijn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-8-'38-1633. Deze brief is een formele sommatie van de Amsterdamse dienst Marktwezen aan een marktkoopman, de heer A. Los. De kern van het document is een betalingsachterstand: de ontvanger heeft al meer dan drie weken zijn marktgeld niet betaald voor zijn vaste staanplaats op de Zwanenburgwal.

De toon van de brief is dwingend en bureaucratisch, wat wordt versterkt door het onderstrepen van cruciale termen zoals "met nadruk", "onherroepelijk wordt ingetrokken" en "onmiddellijk". Er wordt een zeer korte termijn gesteld: de brief is gedateerd op 7 december, de betaling moet uiterlijk 9 december binnen zijn, en bij uitblijven daarvan wordt de vergunning op 11 december ingetrokken.

Interessant is de clausule aan het einde, die ruimte laat voor coulance indien de wanbetaling een sociale oorzaak heeft, zoals ziekte of armoede ("steun"). Dit weerspiegelt de sociaaleconomische realiteit van die tijd, waarin veel marktkooplieden op de grens van de armoede leefden. De brief dateert van december 1939, enkele maanden na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa, maar vóór de Duitse inval in Nederland. Het land verkeert in staat van mobilisatie, wat grote economische onzekerheid met zich meebracht.

De locatie van de markt, de Zwanenburgwal, lag in het hart van de oude Amsterdamse Jodenbuurt. De Oude Schans, waar de geadresseerde woonde, ligt daar vlakbij. Veel marktkooplui in dit gebied waren Joods. In de jaren dertig hadden zij het economisch zwaar door de crisis en de toenemende restricties.

Het document illustreert de strikte handhaving van gemeentelijke regels door het Marktwezen, zelfs in een periode van politieke en economische spanning. De Dienst Marktwezen was destijds gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, wat destijds een hypermodern complex was voor de voedseldistributie in de stad. A. Los A.Z. Model Gemeente Amsterdam Marktwezen