17 november 1941 (met administratieve afhandeling tot 2 december 1941). [Header]
Nº 27 / 31
G.B. 1941 - 1 DEC. 1941 Nº 1078
L.M. 1941 19/11
A.Z. Model No. 8a-5000-6-'40-1070
Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14 (West)
Telefoon 85151
HG.

Aan: den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden

[Informatieblok]
No: 37/118/1 M.
Bijlagen: 1
Datum: 17 November 1941.

Onderwerp: Aanbrengen richtlampen op de kaden e.a. der Centrale Markt.

[Inhoud]
Ten gevolge van de verduisteringsvoorschriften heerscht er des nachts op de Centrale Markt een ondoordringbare duisternis, waardoor reeds eenige malen ongelukken zijn voorgekomen. Nog onlangs is een contrôleur van mijn dienst des nachts te water geraakt en slechts met groote moeite gered.

Ik verzoek U derhalve den Burgemeester toestemming te vragen voor het doen aanbrengen van een aantal richtlampen op het terrein en op de kaden der Centrale Markt, welke lampen zullen worden aangebracht, zooals op bijgaande teekening in rood is aangegeven.

Ik verzoek U tevens door de daartoe bevoegde instantie te doen nagaan op welke wijze een verlichting zou mogen worden aangebracht bij het ingangshek der Centrale Markt, teneinde contrôle aan dit hek mogelijk te maken gedurende de verduisteringstijden.

De Directeur,
[Handtekening]

[Stempels en handgeschreven nota's]
Linker marge (verticaal stempel):
NR. 27 / 31 G.B. 1941
van Burgemeester (Afdeeling Gemeentebedrijven) aan de Directie van het Gemeente-energiebedrijf, om advies.
Datum - 2 DEC. 1941 Paraaf [onleesbaar]

Onderzijde (paars stempel):
De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen stelt deze in handen van: den Heer Wethouder voor de Gem. Bedrijven om advies.
A'dam, 1 December 1941

Handgeschreven notitie linksonder (potlood):
Kosten?
Een zoeklicht (?) lijkt mij... [onvolledig/slecht leesbaar] Deze brief is een formeel verzoek van de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om de strenge verduisteringsmaatregelen tijdens de Duitse bezetting te versoepelen op het terrein van de Centrale Markt. De aanleiding is direct en urgent: de duisternis is zo volledig dat het werk gevaarlijk is geworden, met als concreet voorbeeld een controleur die in het water is gevallen en bijna verdronken is.

Het document illustreert de complexe ambtelijke weg in oorlogstijd: de brief gaat van het Marktwezen naar de Wethouder Levensmiddelen, die het doorstuurt naar de Wethouder Gemeentebedrijven, die op zijn beurt advies vraagt aan de Directie van het Gemeente-energiebedrijf (GEB). De stempels laten zien hoe snel deze correspondentie in december 1941 werd rondgestuurd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was 'de verduistering' een van de meest ingrijpende dagelijkse maatregelen. Alle steden moesten 's nachts volledig donker zijn om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich konden oriënteren. Dit leidde echter tot een enorme toename van ongevallen op straat en op haventerreinen. De Centrale Markt (nu het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal onderdeel van de voedselvoorziening. Omdat de aan- en afvoer van goederen vaak 's nachts of in de vroege ochtend plaatsvond, vormde de verduistering bij de kaden een levensgevaarlijke situatie voor het personeel. De "richtlampen" waarover gesproken wordt, waren lampen die alleen een heel specifiek, naar beneden gericht punt verlichtten om detectie vanuit de lucht te voorkomen. A.Z. Model Gemeentebedrijven (Wethouder) Levensmiddelen (Wethouder) M. Marktwezen