Levensmiddelen (Wethouder)
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
De Wethouder van Levensmiddelen was een ambtenaar van de gemeente Amsterdam die verantwoordelijk was voor de marktadministratie en financiële afhandeling. Hij behandelde kwesties zoals kwijtschelding van pachtbedragen (bijv. voor J. Posener in 1940) en fraudepreventie. In 1941 rapporteerde hij over de financiële afsluiting van 1940 en vroeg hij om versoepeling van verduisteringsmaatregelen door de directeur van het Marktwezen. In 1944 is er een handschriftelijke notitie van hem overhandigd.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Document
De tekst betreft een ambtelijke afweging over de controlemogelijkheden op markten in relatie tot de sociale zekerheid. De centrale vraag is of de marktadministratie kan aantonen wie er precies op een standplaats staat, om zo fraude met werkloosheidsuitkeringen ("uitkeeringen uit werkloozenkassen") tegen te gaan. * **Vaste plaatshouders:** Voor deze groep wordt de vraag bevestigend beantwoord. Er wordt gewerkt aan vragenlijsten (waarbij oorspronkelijk ook "trouwboekjes" als bron werden overwogen) om vast te leggen of de plaatshouder zelf of diens echtgenote de plek inneemt. Er wordt echter een voorbehoud gemaakt: externe bronnen kunnen soms een andere werkelijkheid laten zien dan de officiële administratie. * **Losse plaatshouders:** Voor deze groep is de administratieve controle volgens de schrijver niet afdoende; hierop luidt het antwoord ontkennend. * **Wethouder Levensmiddelen:** Aan het einde wordt een nieuwe kwestie aangesneden betreffende de effectiviteit van de algehele controle, maar de tekst breekt hier af.
Administratieve dossierkaart of registerblad betreffende een pachtcontract.
Dit document fungeert als een logboek voor de administratieve afhandeling van een pachtovereenkomst. De belangrijkste elementen zijn: * **Financiële Problematiek:** De pachter, G. van Meekeren, verkeert in betalingsproblemen en verzoekt om kwijtschelding voor het voorjaarskwartaal van 1937. * **Besluitvorming:** Er vindt overleg plaats tussen verschillende gemeentelijke instanties: de 'Marktheer' (toezichthouder op markten), de afdeling Financiën en de Wethouder Levensmiddelen. Men besluit geen kwijtschelding te verlenen, maar wel uitstel en een betalingsregeling. * **Incasso via Waarborgsom:** Omdat Van Meekeren niet kan betalen, besluit de gemeente f 400,- in te houden op de door hem gestorte waarborgsom van f 1000,-. * **Herstel:** Aan het eind van het document is te zien dat de pachter in kleine termijnen (f 100,- en f 50,-) de waarborgsom weer probeert aan te vullen.
Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.
* **Kern van het document:** De Wethouder van Financiën wijst een voorstel tot kwijtschelding van marktgeld af voor een zekere J. Posener. In plaats van kwijtschelding stelt hij enkel uitstel van betaling voor voor één van de twee marktplaatsen die de man huurt. * **Argumentatie:** De afdeling Financiën hanteert een strikt beleid. Men hoopt dat de financiële situatie van de betrokkene voor het einde van het jaar zal verbeteren, waardoor de schuld alsnog kan worden geïnd. De wethouder wil geen precedent scheppen door direct tot kwijtschelding over te gaan. * **Bureaucratische context:** De brief getuigt van de gelaagde besluitvorming binnen de gemeente Amsterdam (Directeur Marktwezen -> Wethouder Financiën -> Wethouder Levensmiddelen). De handgeschreven notitie "dan opnieuw beslissen" suggereert dat de zaak eind 1940 opnieuw bekeken moet worden.
Archiefstuk / Begeleidend briefje (handgeschreven opmerking op een overigens blanco vel).
Dit document is een kort handgeschreven briefje of een notitie op een schutblad, bedoeld om een bijlage te koppelen aan een specifieke correspondentie. De tekst verwijst naar een brief gericht aan de "Wethouder Levensmiddelen" van een niet nader genoemde gemeente. De datum van de brief is 17 maart 1941 en het dossiernummer of referentienummer is 37/15/6 M. Het handschrift is een vlot lopend cursief schrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw.
Document
Deze brief is een formeel verzoek van de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om de strenge verduisteringsmaatregelen tijdens de Duitse bezetting te versoepelen op het terrein van de Centrale Markt. De aanleiding is direct en urgent: de duisternis is zo volledig dat het werk gevaarlijk is geworden, met als concreet voorbeeld een controleur die in het water is gevallen en bijna verdronken is. Het document illustreert de complexe ambtelijke weg in oorlogstijd: de brief gaat van het Marktwezen naar de Wethouder Levensmiddelen, die het doorstuurt naar de Wethouder Gemeentebedrijven, die op zijn beurt advies vraagt aan de Directie van het Gemeente-energiebedrijf (GEB). De stempels laten zien hoe snel deze correspondentie in december 1941 werd rondgestuurd.
Ambtsbrief / Financiële rapportage.
In deze brief rapporteert de directeur van de Amsterdamse markten over de financiële afsluiting van het jaar 1940 aan de wethouder van Levensmiddelen. * **Centrale Markt:** Het exploitatietekort valt met f 225.000,- lager uit dan de begrote f 244.000,-. Dit wordt verklaard door een meevaller (restitutie grondbelasting) en lagere uitgaven. * **Vischmarkt:** Hier is juist sprake van een overschrijding van het begrote verlies (f 9.000,- in plaats van f 8.030,-). De directeur wijst de "oorlogstoestand" aan als directe oorzaak voor dit nadelige resultaat. * **Stijl:** De brief is geschreven in de typische, uiterst formele ambtelijke stijl van die tijd. Opvallend is de typefout in het eerste woord ("Gevolv" in plaats van "Gevolg").
Ambtelijke correspondentie / intern memorandum.
* **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk cursief handschrift uit de midden-20e eeuw, geschreven met vulpen op gelinieerd papier. Het is goed leesbaar, kenmerkend voor ambtelijke notities uit die periode. * **Inhoud:** Het document handelt over een herhaaldelijk ingediend verzoek van een zekere S.C. Marcus betreffende zijn activiteiten in de vishandel. Hoewel eerdere verzoeken (waaronder één in mei 1943) zijn afgewezen door de 'Commissie voor de vishandel' en de Wethouder Levensmiddelen, brengt de N.V.C. thans nieuwe feiten naar voren. Men stelt vast dat Marcus al jarenlang een significante rol speelt in de Amsterdamse vishandel, wat een heroverweging van zijn status of verzoek lijkt te rechtvaardigen. * **Terminologie:** De afkorting "N.V.C." staat in deze context zeer waarschijnlijk voor de **Nederlandsche Visch-Centrale**, het orgaan dat tijdens de bezettingsjaren de handel en distributie van vis reguleerde.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats 1923 - ,, - v
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke brief/voorstel (doorslag). * **Datum:** 18 februari [191]9 (gezien de context van de 'Wethouder voor de Levensmiddelen', een functie die vooral tijdens en kort na de Eerste Wereldoorlog prominent was). * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Verzorgings- of Levensmiddelendienst). * **Ontvanger:** Den Heer Wethouder vo...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte ambtelijke kennisgeving/minuut. * **Datum:** 29 maart [191]9 (gezien de context van de 'Wethouder voor de Levensmiddelen'). * **Locatie:** Amsterdam. * **Referentienummer:** 64/5/7. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Distributiedienst of een aanverwante afdeling). * **Geadresseerde:** Den Heer Wethouder voor de ...
# TRANSCRIPTIE 1 17 April 9 77/30/4 den Heer Wethouder voor de Amsterdam. Levensmiddelen
# TRANSCRIPTIE 1 15 Juli 9 55/3/6 den Heer Wethouder voor de Amsterdam. Levensmiddelen
# TRANSCRIPTIE 1 17 Juli 9 15/4/4 den Heer Wethouder voor de Amsterdam. Levensmiddelen