Officiële kennisgeving van een strafmaatregel (marktontzegging). 20 december 1941 [Links bovenaan: Wapen van Amsterdam]
[Rechts bovenaan: A.Z. Model No. 8a-5000-6-'40-1070]

Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14 (West) VB/HG.

Telefoon 85151 Aan :

Verzoeke bij beantwoording datum en
nummer van dezen brief te vermelden

No: 77/96/2 M. Bijlagen : Datum: 20 December 1941.

Onderwerp:

Naar aanleiding van een vonnis U opgelegd door den Inspecteur voor de Prijsbeheersching, Ressort Amsterdam, in verband met overschrijding der maximumprijzen, heb ik U, op grond van de bepalingen van artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt, gestraft met ontneming van het recht van toegang tot die markt voor den tijd van 14 dagen, zulks gerekend te zijn ingegaan terwijl ik aan den Burgemeester de vraag ter beoordeeling heb voorgelegd of U voor langeren termijn behoort te worden uitgesloten.

De Directeur, Dit document is een formele kennisgeving van de Directeur van het Marktwezen Amsterdam aan een (niet bij naam genoemde) handelaar. De kern van de brief is de oplegging van een administratieve sanctie:
1. De aanleiding: Een eerder vonnis van de 'Inspecteur voor de Prijsbeheersching'. De geadresseerde is schuldig bevonden aan het overtreden van de vastgestelde maximumprijzen (woekerprijzen).
2. De straf: Een onmiddellijke ontzegging van de toegang tot de Centrale Markt voor een periode van 14 dagen.
3. De juridische grondslag: Artikel 35 van het 'Reglement op de Centrale Markt'.
4. Escalatie: De Directeur heeft de zaak tevens voorgelegd aan de Burgemeester van Amsterdam om te laten beoordelen of een uitsluiting voor langere termijn (mogelijk permanent) gerechtvaardigd is.

De toon is zakelijk en repressief, kenmerkend voor de streng gecontroleerde distributieketen tijdens de oorlogsjaren. Dit document stamt uit december 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van toenemende schaarste aan voedsel en goederen. Om inflatie en de zwarte handel tegen te gaan, hanteerde de bezetter (en de Nederlandse administratie onder hun toezicht) een streng systeem van prijsbeheersing.

De Centrale Markt in Amsterdam (gelegen aan de Jan van Galenstraat) was het hart van de voedselvoorziening voor de stad. Handelaren die zich niet aan de prijsvoorschriften hielden, ondermijnden het distributiesysteem. De straffen waren zwaar: een verbod op de markt betekende voor een handelaar vaak het verlies van zijn broodwinning.

Opmerkelijk is de betrokkenheid van de Burgemeester. Ten tijde van dit schrijven was Edward Voûte de door de Duitsers benoemde regeringscommissaris/burgemeester van Amsterdam. De nauwe samenwerking tussen het Marktwezen, de prijsinspectie en het stadsbestuur illustreert hoe de controle op de economie in oorlogstijd tot in de kleinste details was georganiseerd. A.Z. Model Marktwezen