Officiële brief/kennisgeving van strafopgeleging. 21 mei 1941. Marktwezen Amsterdam (Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West). [Briefhoofd]
A.Z. Model No. 8a-5000-6-'40-1070
Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14 (West)
Telefoon 85151
D/HG.

Aan: den Heer N. Hakker,
P.C.Hooftstraat 67,
Amsterdam-Zuid.
Wijk 24.

Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden
No: 77/18/1 M.
Bijlagen:
Datum: 21 Mei 1941.

Onderwerp:

Mij is gerapporteerd, dat van Uwentwege door Uw zoon producten zijn gekocht buiten de Centrale Markt, hetgeen door U in een onderhoud, dat U had met den bedrijfschef van mijn dienst, is toegegeven. Hierdoor hebt U gehandeld in strijd met artikel 5 van het Reglement op de Centrale Markt. Ingevolge het bepaalde in artikel 35 van dit Reglement heb ik U gestraft met ontneming van het recht van toegang tot de Centrale Markt gedurende de periode van Maandag 26 tot en met Woensdag 28 Mei a.s. Deze straf geldt voor U en Uw personeel. Wanneer U zich opnieuw aan een soortgelijke overtreding zou schuldig maken, zal Uw firma voor ~~goed~~ [handgeschreven:] langere tijd de toegang tot de Centrale Markt worden ont-nomen.

[handgeschreven:] zgd.

De Directeur,
[Paraaf/Handtekening] * Inhoud: De brief is een officiële sanctie gericht aan Nathan Hakker, een handelaar woonachtig aan de P.C. Hooftstraat. De reden voor de straf is dat zijn zoon goederen heeft ingekocht buiten de Centrale Markt om, wat een overtreding was van het marktreglement. Hakker heeft dit feit toegegeven tijdens een gesprek met de bedrijfschef.
* Sanctie: Een verbod op toegang tot de Centrale Markt voor de duur van drie dagen (26 t/m 28 mei 1941), geldend voor zowel de eigenaar als zijn personeel.
* Correcties: Er is een opvallende handgeschreven correctie in de laatste zin. Het getypte woord "goed" (betekenis: definitief) is doorgehaald en vervangen door "langere tijd". Dit duidt op een nuancering van de dreiging bij een volgende overtreding; in plaats van een levenslang verbod wordt gedreigd met een verbod van onbepaalde, maar lange duur.
* Toon: De toon is strikt zakelijk, autoritair en procedureel, kenmerkend voor de gemeentelijke bureaucratie in die tijd. * Tijdsgewricht: De brief dateert van mei 1941, een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werd de controle op de voedselvoorziening en handel door de bezetter en de meewerkende Nederlandse instanties steeds strenger. Het omzeilen van de Centrale Markt (de 'zwarte' of 'grijze' handel) werd streng aangepakt om de distributieketen onder controle te houden.
* Locatie: De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren het kloppend hart van de voedseldistributie in Amsterdam. Toegang tot deze markt was cruciaal voor elke handelaar in levensmiddelen.
* Persoonlijke context: De ontvanger, N. (Nathan) Hakker, was een Joodse koopman. In 1941 werden Joodse ondernemers in toenemende mate geconfronteerd met beperkende maatregelen en uitsluiting. Hoewel deze specifieke brief een 'gewone' marktreglementaire overtreding lijkt te betreffen, vonden dergelijke sancties plaats in een klimaat waarin de bewegingsvrijheid van Joodse Amsterdammers steeds verder werd ingeperkt. Nathan Hakker en zijn gezin zijn later in de oorlog gedeporteerd; Nathan Hakker zelf is in 1942 in Auschwitz vermoord. Dit document illustreert de dagelijkse administratieve druk waaronder men destijds leefde, vlak voordat de grootschalige uitsluiting van Joden uit het economische leven werd voltooid. A.Z. Model M. Marktwezen