Officiële brief/beschikking van een gemeentelijke instantie. 9 juni 1942. Marktwezen Amsterdam (Jan van Galenstraat 14). Mejuffrouw C. Dijst Hartman (Violettenstraat 10 I, Amsterdam). [Briefhoofd]
Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14 (West) HB.
Telefoon 85151
Aan: Mejuffrouw C. Dijst Hartman,
Violettenstraat 10 I,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 9.

Verzoeke bij beantwoording datum en
nummer van dezen brief te vermelden
No.: 46A/321/2 M. Bijlagen: Datum: 9 Juni 1942.

[Inhoud]
Mij is gerapporteerd, dat U de in de week van 26 Mei tot 2 Juni j.l. aan U op den Vischafslag alhier toegewezen visch slechts eenmaal namelijk op 31 Mei j.l. op Uw plaats op de markt Lindengracht heeft verkocht. U heeft zich derhalve niet gehouden aan het bepaalde in artikel 7 van het Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941; ingevolge artikel 11 van dit besluit sluit ik U mitsdien voor onbepaalden tijd van de verdeeling van visch op den afslag aan de Vischmarkt alhier uit.

De Directeur,
[Handtekening onleesbaar]

[Handgeschreven aantekeningen linksonder]
Dit is een misverstand
Deze vrouw bezoekt steeds
de markt.
11-6-’42 [Handtekening, mogelijk ‘Nieuwenhuys’]

[Handgeschreven aantekeningen rechtsonder in kader]
straf intrekken
bericht v.M.
inlichten

[Drukkerijmerk onderaan]
A.Z. Model No. 8a
Stadsdrukkerij Amsterdam
2142-1-42-1000-60 Dit document betreft een disciplinaire maatregel tegen een marktkoopvrouw, Mejuffrouw C. Dijst Hartman, opgelegd door de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam.

De kern van de zaak is een vermeende overtreding van de distributieregels voor vis. In de week van 26 mei tot 2 juni 1942 had zij vis toegewezen gekregen op de centrale afslag, maar volgens de rapportage had zij deze vis slechts één dag daadwerkelijk op haar vaste standplaats op de Lindengracht verkocht. Op basis van de visserijbesluiten uit 1941 wordt zij daarom voor onbepaalde tijd uitgesloten van verdere visverdeeling. Dit betekende in feite een beroepsverbod.

Interessant zijn de handgeschreven toevoegingen van enkele dagen later (11 juni 1942). Een inspecteur of ambtenaar merkt op dat er sprake is van een "misverstand" en dat de vrouw de markt wel degelijk steeds bezocht. In het kader rechtsonder wordt vervolgens de instructie gegeven om de straf in te trekken en de betrokkene in te lichten. De bureaucratische fout werd dus binnen twee dagen gecorrigeerd. Het document dateert van juni 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van toenemende schaarste en een streng gecontroleerd distributiesysteem.

Het "Visscherijbesluit 1941" was een instrument van de overheid (onder toezicht van de bezetter) om de handel in vis strak te reguleren. Dit was nodig om de zwarte handel tegen te gaan en ervoor te zorgen dat de beperkte voorraden via de officiële kanalen bij de bevolking terechtkwamen. Marktkooplieden waren verplicht om de aan hen toegewezen goederen daadwerkelijk op hun vergunde plek te verkopen.

Dit document is een treffend voorbeeld van de strikte controle op de voedselvoorziening en de economische repressie in oorlogstijd, maar laat ook zien dat er binnen het ambtelijk apparaat nog ruimte was voor correctie wanneer rapportages onjuist bleken. De Lindengrachtmarkt, waar Mejuffrouw Dijst Hartman stond, was (en is) een van de centrale markten in de Jordaan. A.Z. Model C. Dijst M. Bijlagen Gemeente Amsterdam Marktwezen