Handgeschreven brief (bezwaarschrift/verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (bezwaarschrift/verzoekschrift). 17 oktober 1940. Nº 20/78/M.1940
Amsterdam 17 Oct 1940
H. C.
Weled. Heer!
In antwoord op u schrijven aangaande
mij standplaats Lindengracht.
Ik ben 5 maanden in de steun geweest
door den oorlogstoestand en ben afgevloeid.
31 Aug: Omdat ik of mij zoon naar
Deutschland moest om te werken. Toen is
mij zoon gegaan. en krijg nu net zoo veel
voorschot van de Arbeidsbeurs als dat mij
steun was.
Waarom moet ik nu van af 31 Aug: weer.
marktgeld betalen? als ik nu zelf naar
Deutschland had gemoeten had ik het
toch ook niet kunnen betalen. en had dan
ook mij vaste plaats ingetrokken geworden
dat is toch niet ~~[doorgestreept]~~ goed ik kan het toch
ook niet helpen dat het zoo geloopen is
nu ben ik met een klein beetje handel be-
gonnen. van af 10 Oct: nu wil ik gaarne van
af die datum weder mij marktgeld be-
talen. den handel vooral visch is van dien
aard dat er geen droog brood mee te
verdienen is.
28 In deze brief protesteert een Amsterdamse marktkoopman (vermoedelijk een visboer) tegen een aanslag voor marktgeld over een periode waarin hij niet actief was. De kernpunten zijn:
- Steunverlening: De schrijver heeft vijf maanden "in de steun" gezeten vanwege de oorlogsomstandigheden.
- Arbeidseinsatz: Op 31 augustus 1940 werd hij of zijn zoon opgeroepen voor werk in Duitsland. De zoon is uiteindelijk gegaan. Het voorschot dat de zoon via de Arbeidsbeurs verdient, is exact gelijk aan de eerdere steunuitkering van de vader.
- Conflict over marktgeld: De gemeente/marktinstantie eist marktgeld vanaf 31 augustus. De schrijver vindt dit onredelijk, omdat hij pas op 10 oktober weer met zijn handel is begonnen. Hij voert aan dat hij de kosten niet had kunnen dragen als hij zelf naar Duitsland had gemoeten.
-
Economische malaise: Hij benadrukt dat de handel in vis op dat moment nauwelijks winstgevend is ("geen droog brood mee te verdienen"). Dit document is een treffend voorbeeld van de sociaaleconomische situatie in Nederland aan het begin van de Duitse bezetting (oktober 1940).
-
De Lindengracht: Een bekende marktlocatie in de Jordaan te Amsterdam.
- Tewerkstelling: De vroege fase van de uitzending van arbeiders naar Duitsland is hier zichtbaar; in 1940 was dit vaak nog onder sterke drang (met behoud van uitkering als inzet), maar nog niet de grootschalige gedwongen razzia's van later in de oorlog.
- Taalgebruik: Het schrijven bevat typisch Amsterdams/volks taalgebruik uit die tijd, zoals "u" in plaats van "uw" en "mij" in plaats van "mijn". De toon is die van een burger die probeert rechtvaardigheid te vinden binnen een steeds strenger wordend bureaucratisch systeem onder bezettingstijd.