Getypte brief / Memorandum. 15 september 1940. Kooplieden- en Marktkramersbond „MERCURIUS”, Amsterdam. [Briefhoofd links]
№ 29/8/1/1 II. 1940
KOOPLIEDEN- EN MARKTKRAMERSBOND
„MERCURIUS”
Opgericht 23 December 1898. Gevestigd te Amsterdam
Goedgekeurd bij verschillende Koninklijke Besluiten
Aangesloten bij de Nederl. Bond van Marktkoopliedenverenigingen
Secretariaat:
M. ORTJE, NW. ACHTERGRACHT 101, TEL. 50081

[Briefhoofd rechts]
M E M O R A N D U M
Den WelEd.Heer Directeur
van het Marktwezen
Jan van Galenstraat
Amsterdam W.
Amsterdam, 15 Sept. 1940 19...

[Inhoud]
WelEd.Heer,
Ons lid Eydinga, Swammerdamstraat 62, heeft een losse plaats op de Nieuwmarkt. Aangezien er zovele plaatsen leeg staan, verzoekt hij deze plaats voor vast te mogen hebben. Hij is geen Nederlander.
Daar er werkelijk geen plaatsgebrek is op de Nieuwmarkt, steunen wij dit verzoek gaarne, indien het mogelijk is hem een vaste plaats te geven.
Bij voorbaat danken wij U voor Uw bereidwilligheid.

Hoogachtend,
secr.
[Signatuur: M. Ortje]

[Handgeschreven aantekening rechtsboven]
niet te vold. [vermoedelijk: niet te voldoen]
24/9 [vermoedelijk datum afhandeling] * Kernboodschap: De bond Mercurius verzoekt de directeur van het Marktwezen om een 'losse' (tijdelijke) marktplaats van hun lid, de heer Eydinga, om te zetten in een 'vaste' plaats.
* Argumentatie: Het voornaamste argument is de overvloed aan beschikbare ruimte; er staan veel plaatsen leeg op de Nieuwmarkt, waardoor er geen sprake is van plaatsgebrek.
* Opmerkelijk detail: De zin "Hij is geen Nederlander" is cruciaal. In de context van september 1940 (vroege bezettingstijd) was de nationaliteit van marktkooplieden een administratief en politiek gevoelig punt geworden. De bond vermeldt dit expliciet, mogelijk om transparant te zijn of omdat dit een bekende barrière was bij aanvragen.
* Besluitvorming: De handgeschreven kanttekening "niet te vold." suggereert dat het verzoek door de administratie van het Marktwezen is afgewezen. * Tijdsgeest: De brief is geschreven vier maanden na de Duitse inval. De bezetter begon in deze periode met het inventariseren en beperken van de bewegingsvrijheid van niet-Nederlanders en specifiek Joodse burgers.
* Locatie: De Nieuwmarkt was een centraal punt voor de Amsterdamse markthandel en lag aan de rand van de Joodse buurt. Veel kooplieden hier waren van Joodse afkomst of hadden een niet-Nederlandse nationaliteit.
* Organisatie: De bond „Mercurius” was een belangenvereniging voor marktkooplieden. Het feit dat zij dergelijke individuele verzoeken ondersteunden, toont hun rol als intermediair tussen de kleine zelfstandige en de gemeentelijke autoriteiten (het Marktwezen). De Jan van Galenstraat, waar de geadresseerde zetelde, is nog steeds de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam.