Administratieve kaart/fiche van de Amsterdamse marktinspectie.
Origineel
Administratieve kaart/fiche van de Amsterdamse marktinspectie. 16 t/m 24 oktober 1940. [Linkerkolom]
Opgeroepen per
(datum) 16 of 18 Oct ’40 (uur) 9 uur
wegens niet geregeld bezetten plaats
op de markt Nieuwmarkt
Voorkeurstraat nr. 66.
Nimmer geweest
Aan
A. Aleng
Sarphatistraat 2 A
[Stempel:] № 29/9//M. 1940
[Rechterkolom]
Aanteekeningen Inspecteur:
aan oproepinge geen
gevolg gegeven.
Schrappen.
18-10-’40
de Kan [handtekening]
[Stempel:] 24 OCT. 1940
P [paraaf] Dit document is een officieel verslag van een marktinspecteur betreffende een vergunninghouder voor een vaste staanplaats op de Nieuwmarkt in Amsterdam. De kernpunten zijn:
- De Overtreding: De heer A. Aleng wordt opgeroepen omdat hij zijn toegewezen plaats (nummer 66 in de Voorkeurstraat-sectie van de markt) niet "geregeld" bezet. De handgeschreven notitie "Nimmer geweest" suggereert dat de persoon de plek wellicht nooit in gebruik heeft genomen of al langere tijd afwezig is.
- De Procedure: Er is een formele oproep verstuurd voor een gesprek op 16 of 18 oktober 1940 om 9:00 uur.
- Het Resultaat: De inspecteur constateert op 18 oktober dat de betrokkene niet is verschenen ("geen gevolg gegeven").
-
De Sanctie: De inspecteur geeft de dwingende instructie "Schrappen", wat betekent dat de vergunning voor de marktplaats wordt ingetrokken en de heer Aleng uit het register van marktkooplieden wordt verwijderd. Dit is op 24 oktober 1940 administratief verwerkt (zie stempel). Dit document stamt uit oktober 1940, de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de kaart op het eerste gezicht een standaard bureaucratische handeling lijkt, is de historische context van groot belang:
-
Locatie en Identiteit: De Nieuwmarkt en de Sarphatistraat lagen in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. De naam Aleng is een bekende Joodse familienaam in Amsterdam (mogelijk Abraham Aleng).
- Bezetting en Beperkingen: In het najaar van 1940 begonnen de Duitse bezetters met de systematische uitsluiting van Joodse burgers uit het openbare leven. Hoewel de grootschalige verwijdering van Joodse marktkooplieden van de algemene markten pas in 1941 officieel werd vastgelegd, werden administratieve regels in 1940 al strenger gehandhaafd.
- Betekenis van 'Schrappen': In de context van de Holocaust krijgen termen als "Nimmer geweest" en "Schrappen" een wrange bijklank. Het document markeert het moment waarop een individu door de bureaucratie onzichtbaar wordt gemaakt in het economische leven van de stad. Het is een voorbeeld van hoe de administratieve machinerie, ook zonder directe verwijzing naar rassenwetten, bijdroeg aan de uitsluiting van burgers.