Inspectiekaart/Oproepingskaart van de Dienst der Markten (Amsterdam). Augustus 1940. [Linkerzijde]
№ 30/45/6M. 1940 [paars stempel]
Opgeroepen per
(datum) 7 Aug. '40.... (uur) 9 1/2-12.... [handgeschreven op stippellijnen]
wegens niet geregeld bezetten plaats
op de markt Waterlooplein [handgeschreven]
V.K.K. 270. [handgeschreven]
(w. 6/7 '40) [handgeschreven]

an E. Polak [handgeschreven]
Krugerstraat 5 I [handgeschreven]

[Rechterzijde]
Aanteekeningen Inspecteur:
heeft geen handel [handgeschreven]
ziet van v.k.k. af [handgeschreven]
[paraaf/handtekening]
[stempel/onleesbare krabbel]
7/8 '40 [handgeschreven]

[onderaan rechts:]
opbergen [handgeschreven]
Kaart geschrapt [handgeschreven]
form m 697 [handgeschreven]
[handtekening] Dit document is een administratieve kaart van de Amsterdamse marktmeester of de Dienst der Markten. Uit de kaart blijkt dat E. Polak, een markthandelaar op het Waterlooplein, op 7 augustus 1940 werd ontboden voor een gesprek. De reden voor de oproep was dat de toegewezen marktplaats niet regelmatig werd bezet ("niet geregeld bezetten plaats").

De afkorting V.K.K. staat vermoedelijk voor Vast-Klein-Koopman, een type vergunning voor marktkooplui. Uit de aantekeningen van de inspecteur op de rechterzijde blijkt de uitkomst van het gesprek: Polak geeft aan "geen handel" (geen voorraad of nering) meer te hebben en ziet daarom af van de V.K.K.-vergunning.

De administratieve afhandeling onderaan ("opbergen", "Kaart geschrapt") bevestigt dat de registratie van deze handelaar werd beëindigd en het dossier werd gesloten. Het document dateert van augustus 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel er op dit specifieke document nog geen expliciete antisemitische stempels of maatregelen staan, is de context van groot belang.

Het Waterlooplein was het hart van de Joodse buurt in Amsterdam, en de Krugerstraat in de Transvaalbuurt was een straat waar zeer veel Joodse Amsterdammers woonden. De naam 'Polak' is tevens een veelvoorkomende Joodse achternaam.

In deze vroege fase van de bezetting begon de economische druk op Joodse ondernemers en marktkooplui toe te nemen, nog voordat zij door de nazi-verordeningen van 1941 geheel van de openbare markten werden verbannen en naar specifieke 'Joodse markten' werden gedrongen. Dit document legt het moment vast waarop een individuele handelaar, mogelijk door de veranderende omstandigheden of gebrek aan goederen, zijn vaste plek op de markt opgaf.