Officiële kennisgeving/oproep van een gemeentelijke instantie. 24 oktober 1940. De Directeur van het Marktwezen (gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14, Amsterdam). [Briefhoofd met logo van de drie Amsterdamse kruisen]
MARKTWEZEN AMSTERDAM
TELEFOONNUMMER 85151

VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 30/61/4 M.
BIJLAGE
ONDERWERP:

AMSTERDAM (W.) 24 October 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer E.Spijer,
Weesperstraat 91,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 10.

[Handgeschreven aantekeningen bovenin:] HG. Verzonden 24/10

Op grond van het feit, dat U geen gevolg hebt gegeven aan de aan U gerichte schriftelijke waarschuwing om Uw plaats op de markt Waterlooplein regelmatig te bezetten, behoort Uw marktplaats ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten te worden ingetrokken.

Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op 25 of 28 October a.s. om 9 uur v.m. te komen bij den Inspecteur van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.

De Directeur,

[Onderaan:] A.Z. MODEL NO. B. 10.000-6-'38-1633. Het document is een formele aanzegging van de Dienst Marktwezen aan een marktkoopman. De kern van de brief is een juridische waarschuwing: omdat de heer Spijer zijn plek op de Waterloopleinmarkt niet consequent gebruikt ("bezet"), dreigt de gemeente zijn vergunning in te trekken op basis van de vigerende marktverordening (Artikel 11).

Opvallend is de bureaucratische toon. De koopman krijgt nog een laatste kans om zijn zaak te bepleiten bij de inspecteur voordat de definitieve beslissing valt. De handgeschreven notitie "Verzonden 24/10" bevestigt dat de brief op de dag van datering is uitgegaan, terwijl de afspraak al voor de volgende dag (25 oktober) of enkele dagen later (28 oktober) gepland staat, wat duidt op een grote mate van spoed of een strikte handhaving. Dit document is gedateerd oktober 1940, slechts vijf maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De context is van groot historisch belang vanwege de volgende factoren:

1. Locatie en Achternaam: De geadresseerde, E. Spijer, woonde aan de Weesperstraat 91, in het hart van de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam. "Spijer" is een veelvoorkomende Joodse achternaam. De markt op het Waterlooplein was destijds een overwegend Joodse markt.
2. Anti-Joodse maatregelen: In deze periode begonnen de bezettingsautoriteiten met de systematische uitsluiting van Joden uit het economische leven. Hoewel de brief een louter administratieve reden geeft (het niet bezetten van de kraam), was het voor veel Joodse handelaren in deze maanden steeds moeilijker om hun bedrijfsvoering voort te zetten door opkomende beperkingen en de algemene onrust.
3. Bureaucratie als instrument: Vaak werden bestaande reglementen, zoals het Marktenreglement, strikt toegepast om Joodse ondernemers hun vergunningen te ontnemen nog voordat de expliciete anti-Joodse verordeningen volledig van kracht waren. Dit document vormt een schakel in de keten van gebeurtenissen die leidden tot de uiteindelijke verwijdering van Joodse kooplieden van de Amsterdamse markten in 1941.