Handgeschreven ambtelijk verslag/notitie. 19 maart 1940. Plan tuindersstichting

Bezoek op 19 Maart 1940 van
Z. W. M. van Rossum du Chattel [met rode streep onderstreept]
Inspecteur Rijksdienst Werkverruiming [met rode streep onderstreept]

Plannen tot ontginning van veenderij
„de Eendracht” bij Halfweg en plaatsen onder
Landsmeer en vervening Nieuwe Utrechtse
polder.
Onder de te ontginnen gronden zijn
gedeelten welke geschikt zijn als
tuinbouwgrond.
Zal hiervoor emplooi zijn.
Medegedeeld: ± 50 % van de groente voor-
ziening Amsterdam komt uit directe
omgeving.
De tuinbouw om Amsterdam moet
zijn afgestemd om het vergroot gedeelte
in de stad – is daarop ingesteld.
Cijfers gegevens omtrent areaal tuinbouw-
gronden.
Door de stadsuitbreiding worden
herhaaldelijk tuinders van hun gronden
verdreven. Maakte dat het dus moeilijk
is andere geschikte gronden in
omgeving te vinden. Volgens mededeling
tuinders organisaties zouden verschillende
tuinders zich nu gedwongen naar
verder af gelegen plaatsen hebben begeven;
die menschen zouden zich – indien dit slechts
mogelijk was – weer gaarne in de directe
omgeving van Amsterdam vestigen. Van
sommigen is de vestiging in de omgeving
slechts een zaak van grondspeculatie. Voor
de meerderheid gaat het echter wel om een
gelegenheid tot ongestoorde en permanente
bedrijfsuitoefening.

1. Dit document is een verslag van een bezoek door een inspecteur van de Rijksdienst voor de Werkverruiming, vlak voor de Duitse inval in Nederland. De kern van het document betreft de ruimtelijke ordening en voedselvoorziening rondom Amsterdam.

Hoofdpunten:
1. Herverkaveling en Ontginning: Er wordt gesproken over het bruikbaar maken van veengebieden (zoals "De Eendracht") voor de tuinbouw.
2. Stedelijke Druk: De snelle uitbreiding van Amsterdam verdringt de bestaande tuinders. Dit zorgt voor een tekort aan geschikte grond in de nabijheid van de stad.
3. Voedselvoorziening: Het belang van de lokale tuinbouw wordt onderstreept door het feit dat 50% van de Amsterdamse groente uit de directe omgeving komt.
4. Sociale Aspecten: De tekst maakt een onderscheid tussen tuinders die uit noodzaak verder weg zijn getrokken maar graag terug willen, en personen die de vestiging enkel gebruiken voor "grondspeculatie". De voorkeur gaat uit naar een "permanente bedrijfsuitoefening". De Rijksdienst voor de Werkverruiming (opgericht in 1939) had als doel de werkloosheid te bestrijden door grote publieke werken uit te voeren, zoals landontginning en wegenbouw. Dit document toont aan hoe deze dienst ook betrokken was bij de sociaal-economische gevolgen van urbanisatie. De genoemde gebieden (Halfweg, Landsmeer) maken deel uit van de 'groene gordel' die essentieel was voor de Amsterdamse voedselvoorziening. De genoemde datum, 19 maart 1940, plaatst dit document in de laatste maanden van de mobilisatieperiode, net voordat de oorlogsvoering de prioriteiten in Nederland volledig zou veranderen.