Getypt beleidsstuk of organisatorisch voorstel. Stichting gecentraliseerd tuinbouwbedryf.

Gemeente koopt (e.g. onteigent) grond, verkavelt, legt water- en landwegen aan en bouwt de noodige bruggen.

Verschillende mogelykheden van exploitatie:
a. Gemeente verkoopt kavels aan tuinders.
b. Gemeente verhuurt direct aan tuinders.
c. Gemeente brengt gronden in, in door haar in het leven te roepen stichting, resp. ander lichaam, welke aan tuinders verhuurt.
d. Gemeente verkoopt de grond aan een door de tuinders in het leven te roepen lichaam, hetzy stichting, hetzy coöperatie. Dit lichaam verhuurt de gronden aan tuinders.

Elke verhuring dient op langen termyn te geschieden. De tuinder, die regelmatig zyn verplichtingen als huurder nakomt, moet zekerheid hebben, dat hy over den grond kan beschikken als ware deze zyn eigendom.

By verkoop door de Gemeente volgens a of d kan de koopprys wellicht voor een grooter of kleiner deel als hypotheek blyven staan, waarby een regeling voor langzame amortisatie (volgens annuiteiten of op eenig andere wyze) kan worden getroffen.

Gang van zaken in geval d zal naar voorloopige gedachte als volgt kunnen zyn:

Tuinders-deelnemers storten direct eenig inleggeld als stamkapitaal voor de stichting (coöperatie), dienende o.m. voor de eerste betaling op aankoop gronden.

De huurprys van den grond wordt zoodanig gecalculeerd, dat daarin begrepen zyn:
a. aandeel in de algemeene beheers- en andere exploitatiekosten;
b. rente hypotheek;
c. aflossing hypotheek;
d. vorming van reserve- en waarborgfondsen.

Voor wat het bedrag c betreft wordt de tuinder in de boeken van de stichting (coöperatie) gecrediteerd, resp. worden hem daarvoor aandeelen uitgereikt. Op deze wyze komen de gronden successievelyk in het onbezwaard collectief bezit van de tuinders-deelnemers.

Inrichting der tuinen.

Hiertoe behooren de eerste bewerking der gronden, de aanleg van het bedryf, bouw van woningen, schuren, kassen, bakken, etc. Dit kan door de tuinders zelf geschieden.

Het is echter gewenscht een lichaam in het leven te roepen, dat door verleening van credieten (e.g. hypotheek) de inrichting kan helpen financieren voor degenen, die daaraan behoefte hebben.

Eventueel zouden vanwege de stichting (coöperatie) welke de gronden exploiteert, indien deze over de noodige geldmiddelen zou kunnen beschikken, op de tuinen, woningen en schuren e.d. kunnen worden gesticht, die dan met de tuindery aan de tuinders-deelnemers worden verhuurd.

De stichting (coöperatie) zou eventueel ook, indien middelen voorhanden zyn als crediet verstrekkend lichaam kunnen optreden. Het document beschrijft een financieel-juridisch model voor collectieve tuinbouw. De kern van het voorstel is om via een stichting of coöperatie (model d) tuinders de mogelijkheid te geven om op termijn collectief eigenaar te worden van hun grond.

Belangrijke punten in het voorstel:
* Financieringsmodel: De huurprijs is niet louter een gebruiksvergoeding, maar fungeert deels als een spaarsysteem ("aflossing hypotheek"). Door te huren, bouwen tuinders geleidelijk aandelenkapitaal op.
* Zekerheid: Er wordt grote nadruk gelegd op de noodzaak van langdurige pachtcontracten om de tuinder de zekerheid van eigendom te geven, wat essentieel is voor investeringen in het land.
* Facilitering: Naast grondgebruik wordt ook gesproken over kredietverlening voor de 'inrichting' (woningen, kassen), wat wijst op een integrale aanpak van zowel wonen als werken. Dergelijke plannen passen binnen de sociaaleconomische tijdsgeest van de vroege 20e eeuw in Nederland (ca. 1900-1940), waarin coöperatieve bewegingen en sociale woningbouw sterk in opkomst waren. Het document getuigt van een streven naar "onbezwaard collectief bezit", een ideaal dat veelal voortkwam uit de wens om kleine zelfstandigen (zoals tuinders) te beschermen tegen de grillen van de vrije markt en dure private pacht. De spelling (bijv. de 'y' in plaats van 'ij') is kenmerkend voor de periode vóór de spellinghervorming van Marchant (1934) of de definitieve wijziging van 1947. Dit type beleidsvorming legde vaak de basis voor de grootschalige glastuinbouwgebieden in Nederland.