Afschrift van een officiële brief.
Origineel
Afschrift van een officiële brief. 15 oktober 1940. Inspecteur van den Tuinbouw en het Tuinbouwonderwijs (namens deze: A.W. v.d. Plasse). De Heer Rijksstuinbouwconsulent Ir. G.W. v.d. Helm, Amstelveen. Afschrift.
INSPECTEUR VAN DEN TUINBOUW EN HET TUINBOUWONDERWIJS.
JH.
No. I.3/5372.
Bericht op schrijven van: 's-Gravenhage, 15 October 1940.
22 Juli 1939, no. 1828 Bezuidenhoutscheweg no. 30.
23 September 1940, no. 8/608.
betreffende huurprijzen van
tuingronden.
In antwoord op Uw nevenvermelde brieven deel ik U mede, dat blijkens door het Departement van Buitenlandsche Zaken ingewonnen berichten, noch in de Baltische landen, noch in Denemarken of Zwitserland gronden op coöperatieven grondslag worden uitgegeven, zoodat op dit gebied niet de minste ervaring bestaat.
De huurprijzen van tuingronden loopen in ons land uit den aard der zaak zeer uiteen. De hierondergenoemde prijzen, welke ontleend zijn aan de gegevens van een aantal huurbedrijven geven eenige aanwijzing omtrent de verschillen, welke zich kunnen voordoen en moeten als zeer globaal worden opgevat.
| Provincie | Gebied | Huurprijs per ha. |
|---|---|---|
| Groningen | Hoogezand - Sappemeer | ƒ 200,- |
| Friesland | Dantumadeel e.o. | " 130,- |
| Overijssel | Deventer e.o. | " 100,- |
| Gelderland | Zutphen e.o. | " 100,- |
| " | Lijmers en Graafschap | " 100,- |
| " | Betuwe-, Bommeler- en Tielerwaard | " 100,- à ƒ 200,- |
| Noordbrabant | " 100,- à " 150,- | |
| Zuidholland | Zuidhollandsche Eilanden | " 150,- |
| " | Zuidhollandsch Glasdistrict | " 225,- à " 765,- |
| " | De Venen | " 300,- |
| Noordholland | Kennemerland | " 190,- |
| " | Amsterdam | " 350,- à " 750,- |
| " | Langendijk en West-Friesland | " 140,- |
De hierbovengenoemde prijzen hebben alle betrekking op grond bestemd voor groenteteelt onder glas en in den vollen grond en fruitteelt onder glas.
In de Bollenstreek loopen de huurprijzen uiteen van ƒ 200,- tot ƒ 700,-, afhankelijk van de grondsoort, terwijl in Boskoop de huurprijs schommelt om een bedrag van ƒ 300,- à ƒ 325,-.
De Inspecteur,
w.g. A.W. v.d. Plasse.
Aan
den Heer Rijksstuinbouwconsulent
Ir. G.W. v.d. Helm,
Wolfert van Borsselenweg 108,
AMSTELVEEN.
--- * Inhoud: De brief dient als een feitelijke weergave van de economische status van de tuinbouwsector in Nederland aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Het reageert op een vraag over coöperatieve grondsuitgifte in het buitenland (die niet blijkt te bestaan) en verschaft vervolgens een overzicht van de gangbare huurprijzen per hectare per regio.
* Data: Uit de tabel blijkt een enorme variatie in grondwaarde. Het "Zuidhollandsch Glasdistrict" (het Westland) en de omgeving van "Amsterdam" kennen de hoogste huurprijzen (tot ƒ 765,- en ƒ 750,-), wat duidt op de hoge intensiteit en winstgevendheid van de teelt aldaar, versus de lagere prijzen in bijvoorbeeld Overijssel of Friesland (ƒ 100,- à ƒ 130,-).
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling ("Buitenlandsche", "coöperatieven", "zoodat").
* Vorm: Het betreft een getypt doorslagje of afschrift, herkenbaar aan de vermelding "Afschrift" bovenaan en "w.g." (was getekend) bij de ondertekening.
--- * Historische context: De brief is gedateerd op 15 oktober 1940, slechts vijf maanden na de Nederlandse capitulatie. Tijdens de Duitse bezetting was de voedselvoorziening en daarmee de tuinbouw van cruciaal strategisch belang. De overheid probeerde grip te houden op de prijzen en de productie.
* Administratieve context: De Inspecteur van den Tuinbouw viel onder het Ministerie van Landbouw en Visserij. De Rijksstuinbouwconsulenten waren de regionale experts die de sector adviseerden en controleerden.
* Locatie: Het adres Bezuidenhoutscheweg 30 in Den Haag was een belangrijke locatie voor departementale diensten. Het Bezuidenhout werd later in 1945 door de geallieerden gebombardeerd, waarbij veel van dit soort archieven verloren zijn gegaan; dit document is derhalve een waardevolle overlevende bron van data.