Archief 745
Inventaris unknown_deel
Pagina 254
Dossier 83
Stadsarchief

Archiefdocument

15 juni 1942. Van: De Directeur voor Sociale Zaken (Amsterdam).

Origineel

15 juni 1942. De Directeur voor Sociale Zaken (Amsterdam). Hiermede bericht ik U, dat volgens onderstaande opgave 12 [handgeschreven correctie over 14] Amsterdamsche arbeiders met ingang van 15 Juni 1942 geplaatst zijn in de werkverruiming DE KLOMP.

De Directeur voor Sociale Zaken.

Dag. heen en weer.


Code Nummer Naam Geb.dat. Adres
GW 9893 S. Cornelisse 23/5'79 Borgerstraat 64 III
OW 140081 E. Haarms 22/4'09 F. Scholtenstr. 85 III
41041 J. Horstink 10/1'83 Kl. Houtstr. 15 I
GW 43715 J.A. Jacobsen 24/9'94 Blankenstr. 169 III
OW 120932 C. Klinkert 11/8'89 1e J. Steenstr. 67 I
OW 86695 J.H. Poggenklaas 19/12'82 Lauriergracht 13 II
OW 122238 Tj. Prosee 5/10'07 Cz. Peterstr. 111 hs.
VSZ 68325 G.E. de Ree 8/2'97 Nw. Leliestr. 106 hs.
VMS 181641 E. v. Schaik 31/3'95 Amsteldijk 53 II
OW 31733 H.E.P. Stekelenberg 19/2'14 Oatewalenstr.40 I
OW 175504 F. v. Wageningen 1/5'03 v. Beghenstr. 24 hs.
GW 12678 W.D. Wit 21/1'86 Veeteeltstr. 110 hs.
OW 97093 J. Wijman 13/9'94 Soerabajastr. 35 hs.
-----------------------------------------------------------------------

Hiermede bericht ik U, dat volgens onderstaande opgave 3 Amsterdamsche arbeiders met ingang van 15 Juni 1942 geplaatst zijn in de werkverruiming HET WIJDE VELD.

De Directeur voor Sociale Zaken.

kamp.


Code Nummer Naam Geb.dat. Adres
OW 46290 G.J. Rosmalen 10/2'84 Tidorestr. 28 I
VMS 39089 H.F.F. Winter 21/2'83 Balistr. 101 III
GW 87665 L.H. de Wit 5/11'92 C. Trooststr. 59 III
-----------------------------------------------------------------------

Hiermede bericht ik U dat onderstaande Amsterdamsche arbeider met ingang van 15 Juni 1942 geplaatst is in de werkverruiming ILPENDAM.

De Directeur voor Sociale Zaken.

Dag. heen en weer.


Code Nummer Naam Geb.datum Adres
145698 C.N. Slip 30/3'96 Sluisstraat 60 III
----------------------------------------------------------------------- * Administratieve indeling: De genoemde codes (GW, OW, VMS, VSZ) verwijzen naar verschillende gemeentelijke instanties in Amsterdam (zoals de Gemeentelijke Werkverschaffing of Openbare Werken).
* Vervoer en Verblijf: Er wordt een onderscheid gemaakt tussen "Dag. heen en weer" (werknemers die dagelijks pendelen) en "kamp" (werknemers die intern verblijven op de werklocatie). Dit duidt op de geografische afstand; Ilpendam ligt dichtbij Amsterdam, terwijl 'De Klomp' en 'Het Wijde Veld' kampen waren op grotere afstand.
* Demografie: De genoemde arbeiders zijn mannen van middelbare leeftijd (geboortejaren tussen 1879 en 1914). In juni 1942 was de inzet van werklozen in de werkverruiming een standaard procedure van de bezetter om de arbeidsmarkt te beheersen. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland werd de bestaande Werkverruiming (opgezet tijdens de crisis van de jaren '30) door de bezetter voortgezet en aangescherpt. Vanaf 1942 werden deze kampen en projecten ook ingezet als onderdeel van de vervolging; met name de 'Joodse werkverruiming' was een berucht voorstadium van de deportaties naar de concentratiekampen. Hoewel dit document algemene Amsterdamse arbeiders lijkt te betreffen, illustreert het de totale controle van de overheid op de bewegingsvrijheid en arbeidsinzet van de bevolking in die periode.

Samenvatting

  • Administratieve indeling: De genoemde codes (GW, OW, VMS, VSZ) verwijzen naar verschillende gemeentelijke instanties in Amsterdam (zoals de Gemeentelijke Werkverschaffing of Openbare Werken).
  • Vervoer en Verblijf: Er wordt een onderscheid gemaakt tussen "Dag. heen en weer" (werknemers die dagelijks pendelen) en "kamp" (werknemers die intern verblijven op de werklocatie). Dit duidt op de geografische afstand; Ilpendam ligt dichtbij Amsterdam, terwijl 'De Klomp' en 'Het Wijde Veld' kampen waren op grotere afstand.
  • Demografie: De genoemde arbeiders zijn mannen van middelbare leeftijd (geboortejaren tussen 1879 en 1914). In juni 1942 was de inzet van werklozen in de werkverruiming een standaard procedure van de bezetter om de arbeidsmarkt te beheersen.

Historische Context

Tijdens de Duitse bezetting van Nederland werd de bestaande Werkverruiming (opgezet tijdens de crisis van de jaren '30) door de bezetter voortgezet en aangescherpt. Vanaf 1942 werden deze kampen en projecten ook ingezet als onderdeel van de vervolging; met name de 'Joodse werkverruiming' was een berucht voorstadium van de deportaties naar de concentratiekampen. Hoewel dit document algemene Amsterdamse arbeiders lijkt te betreffen, illustreert het de totale controle van de overheid op de bewegingsvrijheid en arbeidsinzet van de bevolking in die periode.