Dienstbrief / Circulaire 3 februari 1941 [Linksboven, gestempeld/geschreven:]
Nº 202 L.M. 1941

[Rechtsboven, handgeschreven:]
L.M. [onleesbaar]

[Midden boven:]
GEMEENTE AMSTERDAM

[Links:]
AFD Algemeene Zaken
No.
BIJLAGEN
Nº 1/12/1 M.1941 (paarse stempel)

[Rechts:]
AMSTERDAM, 3 Februari 1941.

[Rechts, in kleine letters:]
MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER VAN DIT SCHRIJVEN EN DE AFDEELING TE VERMELDEN.

[Inhoud:]
Het is mij gebleken, dat de brieven van den Beauftragte van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied, Dr. Böhmcker, welke U om advies en/of bericht worden toegezonden, niet steeds door de betrokken afdeelingen met den gewenschten spoed worden behandeld.

Ik moge een beroep op Uw medewerking in dezen doen en verzoek U, uiterlijk binnen 4 dagen na ontvangst van het desbetreffende stuk, mij Uw bericht en/of advies te willen doen zenden.

Indien overschrijding van dezen termijn noodzakelijk is, dan gelieve het hoofd Uwer afdeeling hieromtrent overleg te plegen met den waarnemend Gemeentesecretaris.

[Onderaan rechts:]
De Burgemeester van Amsterdam,
[Handtekening]

[Linksonder:]
Hu.
n
Aan

[Helemaal linksonder, drukkerijgegevens:]
Model G. A. 5
5000-12-'40 Dit document is een dwingende instructie van de burgemeester aan de gemeentelijke afdelingen van Amsterdam. De kernboodschap is dat correspondentie van de Duitse bezetter, in casu Dr. Hans Böhmcker, met hoogste prioriteit moet worden afgehandeld. Er wordt een strikte deadline van slechts 4 dagen gesteld voor het aanleveren van adviezen of rapportages.

De toon is formeel-ambtelijk maar de tijdsdruk verraadt de toenemende controle van de Duitse bezettingsmacht op het Amsterdamse stadsbestuur. Het feit dat vertragingen direct gemeld moeten worden aan de waarnemend gemeentesecretaris onderstreept de ernst waarmee de burgemeester deze 'verzoeken' van de Beauftragte behandelt. De datum van deze brief, 3 februari 1941, is historisch zeer relevant. Het is slechts enkele weken voor de Februaristaking (25-26 februari 1941). De spanningen in de stad liepen in deze periode hoog op door de eerste anti-Joodse maatregelen en de provocaties van de WA (de weerafdeling van de NSB).

Dr. Hans Böhmcker was de 'Beauftragte' (gevolmachtigde) van Rijkscommissaris Seyss-Inquart voor de stad Amsterdam. Hij was de feitelijke Duitse toezichthouder op het stadsbestuur en speelde een sleutelrol bij de oprichting van de Joodsche Raad en de isolatie van de Joodse bevolking in Amsterdam.

De toenmalige burgemeester, Willem de Vlugt, stond onder enorme druk om te collaboreren met de Duitse eisen terwijl hij probeerde de Nederlandse rechtsorde enigszins te handhaven. Kort na de Februaristaking, in maart 1941, zou De Vlugt door de Duitsers worden ontslagen en worden vervangen door de pro-Duitse Edward Voûte. Deze brief toont aan hoe het ambtelijke apparaat van Amsterdam al in een vroeg stadium van de oorlog werd gedwongen om zich te voegen naar het tempo en de wil van de bezetter.